Anija luftarake ruse “Severomorsk” është pozicionuar pranë ishullit Fehmarn, në zonën e Detit Baltik. Sipas informacionit të dhënë, anija i përket Flotës Veriore ruse dhe bën pjesë në një kategori luftanijesh me specializim për luftën kundër nëndetëseve. Madhësia e saj vihet re sidomos për shkak të përmasave: “Severomorsk” është mbi 160 metra e gjatë, çka e bën praninë e saj më të dukshme në hapësirën detare pranë bregdetit gjerman.
Edhe pse anija ruse qëndron jashtë ujërave sovrane gjermane, rasti trajtohet nga perspektiva e së drejtës ndërkombëtare detare. Eksperti i sigurisë detare Moritz Brake thekson se, në parim, edhe anijet luftarake kanë të drejtën e kalimit paqësor në Detin Baltik. Por, sipas tij, problemi shfaqet te realiteti i këtyre kalimeve dhe te sinjalet që dërgohen përmes mënyrës së komunikimit dhe qëndrimit ndaj kontrolleve ligjore evropiane.
Monitorim i afërt për të parandaluar përshkallëzimin në Detin Baltik
Brake vë në dukje se kontrollet ligjore shërbejnë për të inspektuar dhe, nëse është e nevojshme, për të ndaluar anije që konsiderohen të papërshtatshme për lundrim, të rrezikshme për mjedisin ose që përbëjnë rrezik për trafikun detar duke shmangur sanksionet. Në këtë kontekst, ai flet për një përpjekje intimidimi dhe për një kërcënim të hapur që synon të shmangë ndërhyrjen ndaj anijeve të ashtuquajtura “flotë hije”. Këto anije, sipas shpjegimeve, përdoren për të anashkaluar sanksionet ndërkombëtare në lidhje me eksportin e naftës.
Ndërkohë, në fillim të muajit, i dërguari special i Ministrisë së Jashtme ruse, Artem Bulatov, ka bërë të ditur se po shqyrtohen opsione të ndryshme për të garantuar mbrojtjen fizike të flotës tregtare ruse. Ai ka përmendur se kjo mund të bëhet edhe me ndihmën e Marinës Ushtarake, ndërsa deri ku do të shkohet në praktikë mbetet e paqartë. Pavarësisht këtyre sinjaleve, Moritz Brake paralajmëron se nuk duhet ta reduktojmë të gjithë situatën thjesht në një lojë demonstrimi forcash ushtarake. Ai thekson gjithashtu se kompanitë dhe institucionet shtetërore duhet të mbajnë në konsideratë sigurinë detare, duke kujtuar se, sipas përvojës, “pala tjetër është e gatshme të përshkallëzojë situatën me mjete ushtarake – vazhdimisht, prej vitesh”.
Në këtë linjë, Brake argumenton se do të ishte e rëndësishme që interesat detare të trajtohen si interesa të sigurisë kombëtare dhe të lidhen drejtpërdrejt me konceptin e mbrojtjes. Ai thotë se, aty ku sulmohen infrastrukturat kritike detare dhe ku mund të ketë dëme të thella, kjo duhet të kuptohet si çështje me rëndësi mbrojtëse. Për rrjedhojë, sipas tij, kompetencat duhet të zgjerohen dhe pamjet e situatës të bashkërendohen më mirë, me një qëllim të qartë: forcimin e parandalimit dhe dekurajimit.
NATO, nga ana e saj, po synon të kundërshtojë këtë zhvillim përmes një pranie të shtuar në Detin Baltik. Misioni quhet “Baltic Sentry” dhe ka si objektiv kryesor mbrojtjen më të mirë të kabllove të të dhënave dhe tubacioneve në fundin e detit nga akte sabotazhi. Zëdhënësi i Ministrisë së Mbrojtjes, Mitko Müller, ka deklaruar se misioni ka dhënë rezultate: “Që kur kemi nisur këtë aktivitet, nuk kemi evidencë për incidente hibride të këtij lloji”. Megjithatë, ai shton se prania e shtuar e anijeve të NATO-s shërben edhe si argument për Kremlinin për të rritur dukshëm praninë e flotës ruse në Detin Baltik, ndërsa të dyja palët paralajmërojnë rrezikun e një përshkallëzimi të mëtejshëm të situatës.
Botuar fillimisht në Bota Sot
