Teksa Lojërat Mesdhetare “Prishtina 2030” po afrojnë dhe presioni për t’i kryer përgatitjet në kohë po rritet, mospajtimet mes pushtetit qendror dhe atij lokal kanë sjellë një rrezik real për organizimin e ngjarjes. Shqetësimet janë rritur edhe më shumë pas një letre që Komiteti Ndërkombëtar i Lojërave Mesdhetare (ICMG) i ka dërguar krerëve të institucioneve në Kosovë, duke paralajmëruar shqyrtime për mospërmbushje të detyrimeve financiare, administrative dhe kontraktuale.
ICMG-ja u ka shkruar kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, kryetarit të Prishtinës, Përparim Rama, dhe kryetarit të Komitetit Olimpik të Kosovës, Ismet Krasniqi, më 15 tetor. Në letrën që Rama e publikoi në llogarinë e tij në Facebook, ICMG-ja shprehet se nuk janë shlyer garanci bankare të planifikuara për periudhën janar-qershor, pa dhënë detaje shtesë për këto garanci. Komiteti Ekzekutiv i ICMG-së tha se do t’i shqyrtojë “papërgjegjësitë” e Kosovës në një takim të caktuar për 19 dhjetor.
Në këtë kontekst, ICMG-ja njoftoi se ekziston mundësia e ratifikimit të një propozimi për thirrjen e një Asambleje të Jashtëzakonshme të Përgjithshme, ku do të diskutohet dhe vendoset për të ardhmen e Lojërave Mesdhetare 2030. Përparim Rama theksoi publikisht se Lojërat Mesdhetare “Prishtina 2030” janë në rrezik dhe se, sipas tij, Qeveria nuk i po përmbush detyrimet. Rama e lidhi këtë me mungesën e bashkërendimit dhe me “shpërfilljen” e kërkesave të ICMG-së nga ana e qeverisë.
Bekim Salihu, analist politikash në Institutin GAP në Prishtinë, tha se përplasjet mes qeverisë dhe komunës mund të ndikojnë drejtpërdrejt dhe seriozisht në organizim. Ai theksoi se një organizim i një përmase të tillë kërkon një zinxhir vendimmarrjeje pa ndërprerje: financim, prona, planifikim, leje, prokurim dhe përgatitje. Sipas Salihut, bllokimi në një hallkë mund t’i vonojë të gjitha të tjerat, duke e rritur rrezikun që projekti të mos ecë sipas planit.
Aneksi i 2025-s ndez mosmarrëveshjen për garancitë bankare
Tek mosmarrëveshjet e brendshme, në qendër është një aneks që u shtua në dhjetor 2025 në marrëveshjen bazë të vitit 2023 mes ICMG-së dhe Kosovës për organizimin e Lojërave Mesdhetare “Prishtina 2030”. Për organizimin e këtyre lojërave, përgjegjësit janë tre institucione: Qeveria e Kosovës, përmes Ministrisë së Sportit; Komuna e Prishtinës, si qyteti mikpritës; dhe Komiteti Olimpik i Kosovës (KOK). Pra, çdo problem në koordinim dhe në përmbushje të detyrimeve prek drejtpërdrejt punën e përbashkët për përgatitjet.
Sipas Fidan Shatrit, drejtor në Agjencinë e Sportit në Ministrinë e Sportit, aneksi u nënshkrua nga komuna e Prishtinës, KOK-u dhe ICMG-ja, por jo edhe nga Ministria e Sportit. Megjithatë, në letrën e saj ICMG-ja e trajton pikërisht këtë aneks si bazë për detyrimin financiar të këtij viti, i cili mbetet i pashlyer. Ndërkohë që ICMG-ja nuk dha shumën e saktë të garancisë së papaguar bankare për janar dhe qershor 2026, Shatri tha se bëhet fjalë për rreth 2 milionë euro.
Shatri theksoi se, sipas tij, aneksi ka prodhuar ndikim financiar dhe se në atë kohë ai kishte tërhequr vëmendjen për domosdoshmërinë e një vlerësimi nga Ministria e Financave dhe Qeveria para nënshkrimit, pasi bëhet fjalë për ndikime në kontratë. Ai shtoi se fjala e tij nuk u mor parasysh. Ndërkohë, Qeveria ka ndarë 250 milionë euro për organizimin e lojërave, përmes një ligji të miratuar tashmë nga Kuvendi. Sipas Shatrit, çështja e aneksit mund të zgjidhet pasi Qeveria nuk i shmanget detyrimit financiar, por ai nuk pajtohet me mënyrën se si është nënshkruar aneksi.
Shatri pohoi se duhet të merret parasysh edhe periudha e bllokadës institucionale gjatë dy vjetëve të fundit, kur nuk kishte qeveri funksionale. Ai tha se megjithëse procesi mund të ecë drejt zgjidhjes, “duhet kohë”, sepse bëhet fjalë për disa miliona euro dhe përfshihen procedura buxhetore që marrin kohë. Pas kësaj, Komuna e Prishtinës, KOK-u dhe ICMG-ja nuk iu përgjigjën kërkesës së Radios Evropa e Lirë për koment.
Përveç mosdorëzimit të garancisë bankare, ICMG-ja e kritikoi Kosovën edhe për shpërfillje të takimeve dhe komunikim. Sipas letrës së ICMG-së, Komiteti Organizativ i Lojërave Mesdhetare—i përbërë nga anëtarë të Qeverisë, KOK-ut dhe Komunës së Prishtinës—nuk i është përgjigjur letrës së saj të dërguar në shtator. Salihu e konsideroi mungesën e pagesës dhe mungesën e komunikimit si shenja serioze të një mekanizmi drejtues që, sipas tij, nuk po funksionon. Ai tha se garancia financiare nuk është formalitet, por dëshmi se zotimi politik mbështetet me siguri financiare, dhe se në planin e rezultatit kjo do të shënonte dështim të bashkërendimit institucional.
Mospajtime mes pushtetit qendror dhe atij lokal rreth organizimit të lojërave kanë pasur edhe më herët shenja të përplasjes. Një shembull i përmendur lidhet me Fshatin Mesdhetar, një kompleks i domosdoshëm për akomodimin e rreth 5.000 atletëve nga rreth 26 vende pjesëmarrëse. Në fillim, ishin përmendur dy projekte: një nga Ministria dhe një nga Komuna e Prishtinës. Më pas, tetorin e kaluar, Përparim Rama prezantoi një projekt që e quajti “fshati olimpik”, ku u tha se ishin ndarë 60 hektarë tokë në Bernicë, në periferi të kryeqytetit, për akomodimin e atletëve. Por ky projekt, sipas përshkrimit në vazhdim të çështjes, nuk u pranua nga qeveria, duke treguar se mosmarrëveshjet kanë shoqëruar organizimin edhe në fazat e hershme.
Botuar fillimisht në Telegrafi