Analistët politikë kanë diskutuar skenarët për zhbllokimin e situatës politike në Kosovë dhe mundësinë që procesi i formimit të institucioneve të reja të ecë përpara pa u përballur me një raund tjetër zgjedhor. Në fokus të analizave është afati kushtetues për thirrjen e seancës konstituive të Kuvendit të Kosovës, si dhe zhvillimet që po ndodhin brenda Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK) dhe negociatat mes kryeministrit në detyrë, Albin Kurti, dhe kryetarit të LDK-së, Lumir Abdixhiku.
Analisti politik Imer Mushkolaj ka vlerësuar se seanca konstituive mund të shtyhet deri në afatin e fundit kushtetues. Sipas tij, pritja deri atëherë lidhet me shpresën se ndërkohë do të ketë zhvillime që do ta zhbllokojnë situatën politike, sidomos brenda LDK-së. Mushkolaj ka argumentuar se thirrja e seancës mund të ndodhë “kurdo”, por ushtruesja e detyrës së presidentes ka paralajmëruar se seanca do të thirret në gusht. Kjo, sipas tij, e vendos skenarin që gjithçka të mbyllet brenda logjikës së afatit kushtetues, me bindjen se deri atëherë do të zgjidhen çështjet që po e shoqërojnë situatën në LDK.
Ai ka thënë më tej se, në këtë moment, nuk sheh alternativa të tjera për krijimin e institucioneve. Mushkolaj ka përmendur se PDK-ja ka bërë të ditur se do të mbetet në opozitë, ndërsa Aleanca ka paraqitur kushtet e veta. Në këtë kuadër, sipas tij, procesi duket se po sillet rreth mundësisë që institucionet të krijohen me ndihmën e LDK-së. Megjithatë, theksi i Mushkolajt ka qenë te pyetja se “me cilën LDK do të negociohet”, duke pasur parasysh zhvillimet e brendshme të partisë dhe ndikimin që ato mund të kenë në qëndrimet politike.
Analisti ka vënë në pah se vendimet që do të merren në Kuvendin e LDK-së mund të jenë përcaktuese si për të ardhmen e partisë ashtu edhe për rrjedhën e formimit të institucioneve të reja. Mushkolaj ka cilësuar si të drejtë vendimin e Lumir Abdixhikut për t’u tërhequr nga negociatat me Albin Kurtin. Ai ka argumentuar se kryetari i LDK-së nuk mund të zhvillojë bisedime në emër të partisë kur ajo po përballet me një proces të brendshëm sfidues, duke përmendur faktin se janë dorëzuar nënshkrime dhe se pritet një Kuvend ku do të votohet besimi ndaj tij. Për Mushkolajn, tërheqja e Abdixhikut shmangte “kokëfortësinë politike”.
Negociatat varen nga çfarë LDK del në skenë dhe nga kompromisi i mundshëm
Ndërkohë, analisti politik Ylli Hoxha ka vlerësuar se, pavarësisht deklarimeve të partive, në fund mund të jetë i nevojshëm një kompromis politik për formimin e institucioneve. Ai ka ngritur skenarin se nëse nuk arrihet një marrëveshje, vendi mund të përballet sërish me zgjedhje. Hoxha ka shtuar se asnjëra nga partitë politike nuk do të ishte e interesuar për një proces të ri zgjedhor, për shkak të rrezikut të rritjes së abstenimit. Për të, ky faktor e bën kompromisin më të mundshëm, ose të paktën e ngushton hapësirën që çështja të mbyllet automatikisht me një procedurë tjetër zgjedhore.
Hoxha ka përmendur edhe mundësinë që shtyrja e konstituimit të Kuvendit të lidhet me zhvillimet e pritshme politike dhe me kohën e vendimeve të Gjykatës Speciale. Sipas tij, periudha deri në muajt e ardhshëm mund të krijojë hapësirë për negociata të reja dhe për një kompromis të mundshëm midis subjekteve politike. Në këtë mënyrë, çështja e formimit të institucioneve nuk shihet si e mbyllur, por si një proces që mund të ndryshojë në varësi të zhvillimeve, si brenda LDK-së ashtu edhe në skenarin më të gjerë të vendimeve institucionale e juridike.
Analisti Astrit Gashi ka dhënë një lexim tjetër të mundshëm të situatës. Ai ka deklaruar se, sipas tij, kryeministri në detyrë Albin Kurti mund të jetë duke llogaritur në një LDK të dobësuar nga zhvillimet e brendshme, me qëllim për të arritur një marrëveshje. Gashi ka thënë se nuk është e qartë se çfarë oferte konkrete i është bërë LDK-së nga Lëvizja Vetëvendosje. Ai ka theksuar se, sipas asaj që është bërë publike, oferta lidhet me poste ministrore dhe me pozitën e kryetarit të Kuvendit. “Unë nuk besoj se ka pasur një ofertë të qartë dhe të konfirmuar nga LDK-ja. Ajo që Vetëvendosje thotë është se ka ofruar poste ministrore dhe kryetarin e Kuvendit”, ka thënë Gashi. Sipas tij, situata politike mbetet e hapur dhe zhvillimet e ardhshme brenda LDK-së mund të ndikojnë drejtpërdrejt në mënyrën se si do të zhvillohen negociatat për formimin e institucioneve.
Botuar fillimisht në Telegrafi
