AAK-ja e sheh Ramush Haradinajn si një nga zgjidhjet për postin e presidentit. Kjo ide ka hapur diskutime në skenën politike, teksa analistët vlerësojnë se marrëveshja për një kandidat të përbashkët mes partive të ish-opozitës mund të jetë e vështirë. Në qendër të këtyre kalkulimeve është nevoja për kompromise politike mes aktorëve që kërkojnë të ndikojnë në rezultatin e zgjedhjes së presidentit.
Deputeti i zgjedhur i Aleancës, Besnik Tahiri, ka shpjeguar qëndrimin e partisë lidhur me qëndrimet e shprehura nga Ramush Haradinaj javën e kaluar, kur ai ka deklaruar gatishmërinë për të kandiduar për president. Sipas Tahirit, kandidatura e Haradinajt shihet si një mundësi për ta zhbllokuar situatën politike në vend, por ky zhbllokim lidhet drejtpërdrejt me mbështetjen që do t’i jepet nga partitë kryesore politike.
“Nëse Partia Demokratike dhe Lidhja Demokratike mbështesin Haradinajn, atëherë vendi zhbllokohet, pasi edhe Vetëvendosja mund të garojë me një kandidat”, ka thënë Besnik Tahiri, duke e vendosur kushtin kryesor te bashkërendimi i qëndrimeve politike. Ai ka theksuar se gatishmëria e Haradinajt lidhet me idenë që të ketë garë zgjedhore, në mënyrë që procesi të mos mbetet i bllokuar.
Sa i përket mënyrës se si është shprehur Haradinaj, Tahiri ka treguar se ai nuk ka kërkuar votë në mënyrë direkte dhe nuk është paraqitur si kandidat i imponuar. “Ramush Haradinaj asnjëherë nuk ka kërkuar votë, asnjëherë nuk ka thënë unë jam kandidati. Ka thënë për t’u zhbllokuar Kosova, nëse opozita e mbështet kandidaturën e tij atëherë do të ketë garë zgjedhore”, ka thënë deputeti. Sipas tij, një proces i tillë do të mundësonte që të ketë kandidat nga opozita dhe kandidat nga Vetëvendosja, duke krijuar garë institucionale për zgjedhjen e presidentit.
Hartimi i shumicës për presidentin mbetet sfidë: “80 vota” në runde të para dhe marrëveshje të vështira
Diskutimet për postin e presidentit lidhen edhe me rregullat e votimit në Kuvend. Për zgjedhjen e presidentit kërkohen të paktën 80 vota – pra dy e treta e deputetëve – në dy rundet e para të votimit. Nëse kjo shumicë nuk arrihet, presidenti i ri mund të zgjidhet me 61 vota në rundin e tretë. Këto pragje bëjnë që çdo kandidat të varet nga numrat dhe nga gatishmëria e partive për të shkuar drejt një marrëveshjeje.
Në strukturën aktuale të Kuvendit, LVV-ja ka 53 mandate. Tri partitë e tjera shqiptare kanë gjithsej 47 mandate. Nga kjo shpërndarje rezulton se arritja e 80 votave në dy rundet e para kërkon bashkërendim të gjerë politik përtej një blloku të vetëm. Prandaj, edhe përpjekjet për të krijuar një kandidat të përbashkët, apo për të ndërtuar mbështetje të mjaftueshme për një emër, shihen si test i realitetit parlamentar.
Situata politike është ndërlidhur edhe me rrethanat kur zgjedhjet janë zhvilluar. Zgjedhjet e 7 qershorit u mbajtën pasi Legjislatura X dështoi të zgjedhë presidentin. Kjo do të thotë se procesi i zgjedhjes së presidentit tashmë vjen me pritshmëri më të mëdha për të mos u përsëritur bllokimi, ndërsa partitë po përgatisin pozicionet e tyre për të siguruar shumicën e nevojshme.
Në skenarin ku dy kandidatë garojnë për të marrë besimin e deputetëve, ndikon edhe mënyra se si ndahen qëndrimet brenda kuvendit dhe si reagojnë grupimet politike ndaj kandidaturave që dalin. Në këtë kontekst, Tahiri ka lidhur idenë e zhbllokimit me mbështetjen e Partisë Demokratike dhe Lidhjes Demokratike për Haradinajn, ndërsa analistët, nga ana tjetër, shprehen se arritja e një marrëveshjeje mes partive të ish-opozitës për një kandidat të përbashkët është pak e mundshme, pasi nga partitë kërkohen kompromise.
Botuar fillimisht në Koha.net
