Ndryshimet në gojë shpesh ngrenë shqetësime te njerëzit, sidomos kur shfaqen gjakderdhje gjatë larjes së dhëmbëve, mishra të ënjtur ose tharje e vazhdueshme e gojës. Në rrjetet sociale këto shenja ndonjëherë lidhen me kolesterolin e lartë, por mjekët theksojnë se pamja e mishrave apo ndjesia e thatësisë nuk mjafton për të përcaktuar nivelet e yndyrave në gjak.
Sipas shpjegimeve mjekësore, gjaku që shfaqet gjatë larjes së dhëmbëve, mishrat që skuqen dhe ënjtja e tyre mund të lidhen kryesisht me probleme orale si gingiviti, inflamacion që shkaktohet kryesisht nga grumbullimi i pllakës bakteriale. Nëse inflamacioni përparon dhe prek indet më të thella që mbështesin dhëmbët, mund të zhvillohet periodontiti. Kjo gjendje shoqërohet shpesh me erë të pakëndshme, tërheqje të mishrave dhe lëvizshmëri të dhëmbëve. Kontrolli stomatologjik është i nevojshëm për diagnozë dhe trajtim, por këto shenja nuk janë dëshmi që personi ka kolesterol të lartë.
Edhe tharja e gojës, e cila përshkruhet si ndjesi e vazhdueshme thatësie, nuk konsiderohet simptomë tipike e kolesterolit të lartë. Ajo mund të shkaktohet nga arsye të tjera, si mungesa e lëngjeve, frymëmarrja përmes gojës, përdorimi i disa barnave ose sëmundje që ndikojnë në prodhimin e pështymës. Ndër shkaqet e mundshme përmenden diabeti dhe sindroma Sjögren, një sëmundje autoimune që prek gjëndrat që prodhojnë lot dhe pështymë. Po ashtu, disa barna kundër tensionit të lartë, depresionit ose çrregullimeve urinare mund ta rrisin tharjen e gojës. Në çdo rast, terapia nuk duhet ndërprerë pa u konsultuar me mjekun.
Shenjat në gojë kërkojnë kontroll, por nuk diagnostikojnë kolesterolin
Lidhja mes shëndetit oral dhe shëndetit të zemrës ekziston në nivel “asociimi”, por nuk do të thotë se vetëm nga simptomat në gojë mund të konkludohet për kolesterolin. Studimet kanë treguar një lidhje ndërmjet periodontitit dhe sëmundjeve aterosklerotike kardiovaskulare, të cilat karakterizohen nga krijimi i depozitave në muret e arterieve. Inflamacioni kronik dhe kalimi i baktereve nga goja në qarkullimin e gjakut mendohet se mund të luajë rol në këtë marrëdhënie. Megjithatë, Shoqata Amerikane e Zemrës thekson se lidhja e vërejtur nuk provon se periodontiti shkakton drejtpërdrejt infarkt, dhe as që trajtimi i periodontitit, i vetëm, parandalon sëmundjet kardiovaskulare.
Përveç kësaj, sëmundjet e mishrave dhe sëmundjet e zemrës kanë faktorë të përbashkët rreziku. Ndër ta përmenden pirja e duhanit, diabeti dhe mbipesha. Kështu, personi mund të ketë njëkohësisht probleme orale dhe rrezik kardiovaskular për arsye të tjera, jo domosdoshmërisht nga vetë kolesteroli që “reflektohet” në gojë. Për këtë arsye, është e rëndësishme që shqetësimet të trajtohen në dy plane: stomatologjia për problemet e mishrave dhe kontrolli i përgjithshëm mjekësor për rrezikun kardiometabolik.
Nëse flitet për shenja që mund të lidhen më drejtpërdrejt me çrregullimet e yndyrave në gjak, përmenden ksantelazmat. Këto janë depozita të verdha që zakonisht shfaqen në qepalla, pranë këndeve të brendshme të syve. Prania e tyre mund të jetë arsye për të kryer kontroll të profilit lipidik, por nuk do të thotë automatikisht se personi ka kolesterol të lartë. Po ashtu, mungesa e këtyre shenjave nuk garanton se vlerat e yndyrave në gjak janë brenda normës.
Kur bëhet fjalë për veprimet praktike, kontrolli stomatologjik rekomandohet kur mishrat gjakosin vazhdimisht, janë të ënjtur, shkaktojnë dhimbje ose tërhiqen nga dhëmbët. Edhe tharja e vazhdueshme e gojës duhet vlerësuar, sepse mungesa e pështymës rrit rrezikun e kariesit dhe infeksioneve. Nëse ënjtja e fytyrës ose e gojës shoqërohet me vështirësi në frymëmarrje apo gëlltitje, kërkohet ndihmë urgjente mjekësore.
Sa i përket kolesterolit, kontrolli është veçanërisht i rëndësishëm te personat me diabet, tension të lartë, histori familjare të sëmundjeve të zemrës ose faktorë të tjerë rreziku. Profili lipidik përfshin kolesterolin total, LDL-në, HDL-në dhe trigliceridet. Për mbrojtjen e shëndetit të zemrës rekomandohet aktivitet i rregullt fizik, ndërprerja e duhanit dhe ushqyerja me më pak yndyra të ngopura, por më shumë perime, bishtajore, drithëra integrale dhe fibra. Për shëndetin e mishrave janë të rëndësishme larja e rregullt e dhëmbëve, pastrimi i hapësirave ndërmjet tyre dhe kontrollet periodike te stomatologu. Mesazhi kryesor mbetet i qartë: ndryshimet në gojë duhen trajtuar dhe vlerësuar, por kolesteroli i lartë nuk diagnostikohet nga gjendja e mishrave apo nga ndjesia e tharjes së gojës; për këtë nevojiten analiza laboratorike dhe vlerësim mjekësor.
Botuar fillimisht në Telegrafi
