Kupa e Botës 2026, edicioni i parë i bashkëorganizuar në kontinent nga tre vende, po afron dhe me vete po sjell një sfond të ndërlikuar politik dhe ekonomik. Turneu do të zhvillohet në 16 qytete pritëse dhe përfshin tre vende nikoqire, SHBA-në, Kanadanë dhe Meksikën, ndërsa përreth organizimit të tij qëndron një histori marrëdhëniesh të tensionuara midis këtyre partnerëve.
Edhe pse mosmarrëveshjet u dukën sikur “u harruan” gjatë takimit në Uashington, në dhjetor, kur udhëheqësit e vendeve u mblodhën për shortin dhe pozuan për një selfie me presidentin e FIFA-s, Gianni Infantino, bashkëorganizimi i një turneu të plotë 39-ditor mund të kthejë përsëri në skenë diferencat. Për tifozët që do të udhëtojnë mes tre kombeve, realiteti i logjistikës dhe pritshmërive për ndeshjet shkon paralelisht me një klimë që nuk është gjithmonë e qetë mes vendeve pritëse.
Një pjesë e madhe e tensonit lidhet me tregtinë dhe turizmin. Meksika dhe Kanadaja, që janë partnerët kryesorë tregtarë të SHBA-së, kanë pasur ndikim të drejtpërdrejtë nga përplasjet me Uashingtonin. Kanadaja, për shembull, u zemërua edhe nga komentet e përsëritura të Donald Trump për ta quajtur vendin një “shtet të 51-të” të SHBA-së. Në reagim, Kanadaja ndërmori kundërmasa, ndërkohë që pati edhe pasoja konkrete në ekonomi dhe udhëtime: provincat tërhoqën alkoolin amerikan nga raftet, dhe kanadezët kufizuan ndjeshëm udhëtimet drejt jugut. Kjo solli acarim tek SHBA-ja, e cila u përgjigj në të njëjtën logjikë.
Problemet e marrëdhënieve që Kanadaja dhe Meksika kanë pasur me SHBA-në kanë ndikuar gjithashtu te raportet mes dy vendeve fqinje. Carlo Dade, drejtor i politikës ndërkombëtare në Universitetin e Calgary-t, sugjeron se Kanadaja u akuzua se e kishte lënë Meksikën “nën kontroll” përpara mandatit të dytë të Trumpit. Shpjegimi lidhej me argumentet se Meksika po shërbente si një “derë e pasme” në Amerikën e Veriut për investimet kineze. Në këtë kontekst, Dade e quan këtë “plotësisht mungesë respekti”, ndërsa vlerëson se kryeministri kanadez Mark Carney ka tentuar të përmirësojë raportet me Meksikën dhe të diversifikojë tregtinë larg SHBA-së.
Një turne 39-ditor që i vë në provë fqinjët
Organizimi i një Kupë Bote në tre vende nuk është bërë kurrë më parë. Për më tepër, fakti që edicioni i vitit 2026 mbulon një kontinent të tërë i përfshin autoritetet në një spektër të gjerë përgjegjësish dhe procedurash të ndryshme. Me tifozët që do të udhëtojnë midis tre kombeve për të parë ndeshjet, pritet që edhe përpjekjet për zbatimin e ligjit për imigracionin në SHBA të ndikojnë në atmosferë. Shqetësimet amerikane për sigurinë, të shtuara edhe për shkak të luftës së vazhdueshme me Iranin, mund të shtojnë shtresa të reja frustrimi dhe rrezikun që incidentet, edhe kur duken të padëmshme, të përshkallëzohen papritur.
FIFA ka shprehur shpresë të qartë për këtë model bashkëorganizimi. Organizata ka deklaruar se “është një moment kur tre vende dhe një kontinent i tërë thonë jemi të bashkuar si një për të mirëpritur botën dhe për të ofruar Kupën e Botës FIFA më të madhe, më të mirë dhe më gjithëpërfshirëse të të gjitha kohërave”. Në thelb, udhëheqësit e secilit komb kanë interes që turneu të shërbejë jo vetëm për të treguar bashkëpunim, por edhe për t’iu përgjigjur kritikave të brendshme. Ky është veçanërisht rasti për Meksikën, ku ka pasur pyetje të vazhdueshme rreth gatishmërisë së aeroportit kryesor të kryeqytetit, sistemit të transportit publik dhe stadiumit të rinovuar “Azteca”.
Përveç çështjeve infrastrukturore, janë përmendur edhe incidente të lidhura me sigurinë në disa momente, përfshirë shfaqje të anëtarëve të kartelit në rrugë disa muaj më parë në një shfaqje të shkurtër, por të përhapur dhunësisht. Në ditët përpara turneut, tensionet sociale po ashtu qëndrojnë në qendër: sindikata kryesore e mësuesve po mban një grevë mbarëkombëtare për pensionet dhe kushtet, ndërsa protesta masive që kërcënon të mbyllë rrugët kryesore për ndeshjet. Slogani i tyre është “pa një zgjidhje (për kërkesat e tyre), nuk do të ketë fillim të ndesjes”. Megjithatë, presidentja meksikane Claudia Sheinbaum ka mbetur optimiste. Vitin e kaluar ajo tha se “është koha për të dëshmuar futbollin më të mirë në botë dhe për të ndarë me të gjithë se kush jemi – jo vetëm një vend me trashëgimi të madhe kulturore, por edhe një popull i fuqizuar”.
Ndërkohë, analistët kanë sugjeruar se, përtej fushës, tre fqinjët mund të sjellin edhe përparime të tjera nëse e përmbyllin siç duhet turneun. Treshja ndodhet aktualisht në mes të një shqyrtimi sfidues të një marrëveshjeje historike të tregtisë së lirë të Amerikës së Veriut, të njohur si USMCA. Rishikimi ka lënë pasiguri mbi një partneritet tregtar që ka qenë në fuqi në një farë mënyre që nga viti 1994. Meksika ka nisur bisedime zyrtare me SHBA-në, ndërsa Kanadaja ende nuk e ka bërë. Por vetë Kupa e Botës shihet si një mundësi për diplomaci, ashtu si u vu re kur Trump, Carney dhe Claudia Sheinbaum buzëqeshën së bashku në shortin e turneut në dhjetor. “Sa herë që mbledh udhëheqësit së bashku, në përgjithësi është një gjë e mirë”, komentoi Dade. Në fund, gara sportive për vitin 2026 pritet të kthehet edhe në një test të qëndrueshmërisë së bashkëpunimit mes SHBA-së, Meksikës dhe Kanadasë.
Botuar fillimisht në Telegrafi
