4 qershor 2026 shënoi fundin e një konference shkencore që lidhej drejtpërdrejt me fushën e inteligjencës artificiale dhe ndikimin e saj në arsim. Në një atmosferë ku u zhvilluan diskutime të shumta mes studiuesve, vëmendja u përqendrua te një pyetje që u përsërit thuajse çdo mëngjes gjatë kafes, drekës apo darkës: çfarë do të mësojnë studentët tanë.
Në konferencë morën pjesë njerëz nga fusha akademike, përfshirë mësimdhënës universitarë. Për shumicën e pjesëmarrësve, zhvillimi i hovshëm i inteligjencës artificiale u shoqërua me shqetësim. Edhe kur diskutimet kalonin në aspekte më të gjera, në qendër mbetej ndikimi real te programet mësimore, mënyra e mësimdhënies dhe aftësitë që studentët do të duhet t’i përvetësojnë në të ardhmen.
Si ta përshtatim arsimin me ndryshimin që sjell Inteligjenca Artificiale
Gjatë asaj periudhe, u theksua edhe përvoja konkrete akademike. Autori tregon se mban lëndën “Inteligjenca Artificiale” në Universitetin e Prishtinës prej disa vitesh. Sipas tij, nëpërmjet një libri mësimor që përdoret për ligjërime, përfshihen njohuri që mësohen në mbi 1000 universitete botërore, duke krijuar një kornizë të njohur dhe të përhapur për studentët.
Programi i kësaj lënde, siç përshkruhet në tekst, nis nga fillet e inteligjencës artificiale dhe ecën drejt metodave të mëvonshme. Në vazhdim, trajtohen rrjetet nervore artificiale, të cilat sot konsiderohen si shtytësit më të mëdhenj të inteligjencës artificiale. Në përfundim të semestrit, sipas mënyrës së organizimit të lëndës, zhvillohet një ligjëratë, ku theksi vendoset edhe te më shumë diskutim. Në atë fazë trajtohet edhe tema e etikës, si një çështje që lidhet drejtpërdrejt me përdorimin dhe pasojat e teknologjisë.
Një element i rëndësishëm i diskutimeve është edhe formulimi i një thënieje të një shkencëtari amerikan: “nganjëherë duhet të pyesim edhe: Çka nëse bëhet?”. Në tekst, kjo përmendet jo thjesht si pyetje për mënyrën se si do të bëhet diçka, por si një provokim për të menduar për pasojat. Përqendrimi zhvendoset te problemi “nëse bëhet”, pra te ndikimi që mund të ketë në njerëzimin, në të drejtat, përgjegjësitë dhe mënyrën se si shoqëria do të përballet me ndryshimet që sjell teknologjia.
Në frymën e diskutimeve në konferencë, u vunë re disa qasje që shkonin në drejtime të ndryshme. Disa pjesëmarrës mbanin pikëpamje më utopike: ide se njerëzit do të bëjnë çfarë të duan, makinat do të punojnë për ne dhe se pasuria do të ndahet te të gjithë. Përballë tyre, qasjet distopike u paraqitën si më të afërta me realitetin e mundshëm: sipas këtij këndvështrimi, pasuria mund të ndahet vetëm te disa, ndërsa njerëzit mund të shtyhen jashtë proceseve kryesore nëse fuqia e vendimmarrjes përqendrohet.
Në këtë argumentim, përmendet edhe roli i “fuqisë procesuese” dhe i superkompjuterëve që mund të kenë kapacitete mbi inteligjencën artificiale. Pikërisht këto elemente shpjegojnë pse në diskutime u ngrit shqetësimi rreth efektit të zinxhirit teknologjik: sa më shumë kapacitete përpunuese të jenë në duar të pakta, aq më i madh është rreziku që ndikimi të mos shpërndahet në mënyrë të barabartë. Kjo është pjesë e arsyes pse pyetja “çka do të mësojnë studentët” del si domosdoshmëri, jo vetëm si plan programor, por si reflektim mbi etikën dhe pasojat e mundshme të zhvillimit të shpejtë.
Konferenca u mbyll me një mesazh që mbeti i përsëritur përgjatë ditëve: përballë zhvillimit të shpejtë të inteligjencës artificiale, arsimi duhet të kuptojë se çfarë aftësish dhe njohurish janë të nevojshme, si dhe si të ruhet një qasje përgjegjëse. Për studentët, kjo nënkupton jo vetëm mësimin e koncepteve teknike, por edhe diskutime mbi etikën dhe mënyrën si teknologjia mund të ndikojë tek njerëzit, në rastet kur ajo vendoset realisht në përdorim.
Botuar fillimisht në Koha.net
