Sekretari i Shtetit në largim i SHBA-së, Marco Rubio, ka bërë të qartë qëndrimin amerikan për marrëdhënien me aleancën ushtarake NATO. Gjatë një fjalimi para Komitetit për Çështjet e Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve në Uashington, Rubio tha se qeveria amerikane dëshiron të mbetet anëtare e NATO-s, por njëkohësisht kërkon reforma të thella brenda aleancës.
Rubio theksoi se “SHBA-të janë ende anëtare të NATO-s”, ndërsa paralajmëroi se aleanca ka nevojë për ndryshime. Sipas tij, kjo domosdoshmëri për reforma është vënë në pah qartë edhe nga Presidenti Donald Trump. Qëllimi, sipas qëndrimit të shprehur, është që NATO të funksionojë ndryshe dhe më efektivisht në të ardhmen, duke iu përshtatur realiteteve të reja të sigurisë.
Në të njëjtën ndërhyrje, Rubio njoftoi edhe se Trump do të marrë pjesë në samitin e NATO-s muajin e ardhshëm në Turqi. Sipas planit të përcjellë, samiti do të zhvillohet në datat 7 dhe 8 korrik në Ankara. Atje, Trump pritet të paraqesë kërkesën e SHBA-së për ndryshim dhe të bëjë sërish thirrje që aleatët të rrisin shpenzimet e tyre për mbrojtje.
Gjatë fjalës së tij, Rubio foli edhe për një çështje që, sipas tij, ka krijuar tension mes SHBA-së dhe disa vendeve aleate. Ai tha se Presidenti Trump është veçanërisht i irrituar nga fakti që disa shtete të NATO-s, mes tyre Spanja, refuzojnë t’i lejojnë SHBA-të të përdorin bazat ajrore për luftën kundër Iranit. Kjo, sipas narrativës së paraqitur nga Rubio, është një nga arsyet pse kërkohen rregullime dhe rishikime më të thella në mënyrën si funksionon bashkëpunimi.
Në seancën ku u pyet nga deputetët, Rubio u ballafaqua edhe me kërkesën e Trump-it për kontrollin e Groenlandës. Sekretari i Shtetit tha se Groenlanda është “për momentin” pjesë e Danimarkës dhe se diskutimet rreth përdorimit të këtij territori për qëllime të mbrojtjes kolektive janë duke u zhvilluar. Rubio nuk dha detaje të tjera në lidhje me modalitetet apo afatet e mundshme, duke u mjaftuar me një qëndrim të përgjithshëm.
Ndërkohë, kur u pyet për pritshmëritë e informacioneve të reja, Rubio u shpreh se “do të kemi disa lajme shumë të mira”, pa hyrë në specifika. Në këtë mënyrë, ai la të kuptohej se Uashingtoni pret të finalizojë ose sqarojë më tej disa çështje gjatë periudhës që pason samitin e NATO-s dhe gjatë diskutimeve për mbrojtjen kolektive.
SHBA qëndron në NATO, por kërkon reforma të thella
Mesazhi kryesor që Rubio përcolli mbetet i njëjtë: SHBA do të vijojë të jetë anëtare e NATO-s, por aleanca ka nevojë për ndryshime të thella. Këtë kërkesë ai e lidhi drejtpërdrejt me planin për t’u ngritur në samit dhe për t’i shtruar propozimet tek aleatët. Po ashtu, ai vendosi theksin tek nevoja që partnerët të rrisin shpenzimet për mbrojtje, duke e parë këtë si një hap të domosdoshëm për të forcuar rolin e NATO-s.
Ndërsa samiti është planifikuar për 7 dhe 8 korrik në Ankara, deklarimet e Rubio-t sinjalizojnë se SHBA do të vijë me një axhendë të qartë: kërkesa për ndryshim brenda aleancës dhe thirrje për bashkëpunim më të fortë. Në të njëjtën kohë, çështjet që lidhen me përdorimin e bazave ajrore dhe diskutimet rreth Groenlandës, sipas fjalëve të tij, mbeten pjesë e një kuadri më të gjerë që synon të rishikojë mënyrën e koordinimit dhe të mbrojtjes kolektive.
Botuar fillimisht në Bota Sot
