Ndërsa po afrohen zgjedhjet e vitit 2026, platforma “Hibrid” ka ngritur alarmin për rritje të keqinformimit në hapësirat digjitale, duke vënë theksin te sondazhet e fabrikuara, deklaratat e rreme dhe narrativat propaganduese të orkestruara me qëllime elektorale. Sipas njoftimeve të publikuara, këto praktika po përdoren për të manipuluar perceptimin e votuesve dhe për t’i dhënë një pamje të gabuar realitetit politik.
Një rast i raportuar lidhet me keqpërdorimin e logos së KTV-së. Më 20 maj, një llogari në rrjetet sociale ka përdorur logon e KTV-së duke e vendosur atë në kornizën e një grafike, me synim për t’i dhënë besueshmëri një dezinformate pikërisht në prag të zgjedhjeve. Në atë grafik, sipas njoftimit, janë shfaqur edhe rezultate/sondazhe që, në realitet, janë fabrikuar dhe nuk janë publikuar nga KOHA.
Platforma “Hibrid” ka theksuar se raste të tilla janë ndër format e dezinformimit që po shfaqen gjithnjë e më shpesh gjatë fushatave. Paralajmërimi lidhet jo vetëm me përmbajtjen e rreme, por edhe me mënyrën e paraqitjes së saj: përdorimi i logove dhe elementeve vizuale të njohura synon ta bëjë mesazhin më të besueshëm për publikun, edhe kur të dhënat nuk kanë asnjë bazë reale. Në këtë mënyrë, audienca ekspozohet ndaj një narative që nuk pasqyron situatën reale politike.
Gjatë prezantimit të trendëve të keqinformimit, hulumtuesi i platformës për verifikimin e fakteve dhe luftimin e dezinformimit, Etrit Rexhepi, ka thënë se sondazhet e rreme mbeten forma më e përhapur e keqinformimit për efekt elektoral. Ai ka shpjeguar se mekanizmi kryesor i përdorimit të sondazheve të fabrikuara është “efekti i fituesit”, ku synohet të krijohet përshtypja se rezultati final dihet paraprakisht, duke e orientuar kështu perceptimin e opinionit publik.
Rexhepi ka përmendur edhe dy mënyra të tjera për të ndikuar tek publiku. Sipas tij, përmes këtyre përmbajtjeve bëhet edhe demoralizimi i kundërshtarëve politikë, ndërsa njëkohësisht synohet të mobilizohen, ndoshta, edhe votuesit kur shohin një sondazh të tillë të rremë. Në thelb, mesazhet e fabrikuara shërbejnë për të ndryshuar mënyrën se si qytetarët e lexojnë garën zgjedhore, duke e zhvendosur fokusin nga të dhënat reale te një figurë e krijuar artificialisht.
Sondazhe të fabrikuara dhe deklarata të rreme, ja si po synohet ndikimi
Një tjetër formë e dezinformimit, sipas Rexhepit, është përhapja e deklaratave të rreme dhe manipulimi i tyre gjatë fushatës. Ai ka nënvizuar se publikohen deklarata të sajuara komplet, deklarata të manipuluara dhe deklarata të “ricikluara”, pra të nxjerra nga konteksti i tyre i mëparshëm politik. Qëllimi, sipas tij, është të dëmtohet reputacioni i atyre që garojnë në zgjedhje, të rritet reputacioni i kundërshtarit politik dhe, në të njëjtën kohë, të paraqitet një realitet i rremë përmes këtyre pretendimeve.
Hulumtuesit e platformës “Hibrid” thonë se sondazhet e fabrikuara, deklaratat e manipuluara dhe përmbajtjet e krijuara me inteligjencë artificiale kanë për qëllim të ndikojnë opinionin publik dhe të krijojnë perceptime të rreme te votuesit. Festim Rizanaj, hulumtues në “Hibrid”, ka theksuar se nën presionin e fushatave këto praktika marrin formë më të shpejtë dhe përhapen në mënyra që e bëjnë më të vështirë verifikimin nga ana e përdoruesve, sidomos kur përmbajtja vjen me elemente që duken si të vërteta.
Botuar fillimisht në Koha.net
