Dhjetë vjet pas referendumit që e nxori Mbretërinë e Bashkuar nga Bashkimi Evropian, Brukseli dhe Londra kanë ndërmarrë një hap të rëndësishëm drejt përmirësimit të marrëdhënieve. Në samitin e mbajtur në kryeqytetin belg, kryeministri britanik Andy Burnham dhe udhëheqës të lartë të BE-së ranë dakord për një marrëveshje të re, e cila synon të lehtësojë tregtinë, të hapë mundësi më të mira për të rinjtë dhe të forcojë bashkëpunimin mes dy palëve.
Marrëveshja u konkretizua nga Andy Burnham, presidenti i Këshillit Evropian, António Costa, dhe presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen. Paketën e masave e kanë në qendër tri drejtime kryesore, që lidhen si me ekonominë ashtu edhe me lëvizjen e njerëzve dhe me bashkëpunimin në çështjet e emetimeve të karbonit.
Burnham e përshkroi marrëveshjen si një moment të rëndësishëm për të dyja palët. Ai theksoi se Brexit-i pati kufizuar mundësitë për të rinjtë dhe krijoi pengesa për bizneset që operojnë mes Mbretërisë së Bashkuar dhe vendeve të BE-së. Sipas tij, tani hapet një kapitull i ri, teksa po riparohet një status quo e prishur dhe po synohet një Britani më e afërt me Evropën.
Marrëveshja synon lehtësime në tregti, punë dhe lëvizje për të rinjtë
Pjesa e parë e marrëveshjes fokusohet në lehtësimin e tregtisë së produkteve ushqimore dhe bujqësore. Koncepti kryesor është heqja e një pjese të kontrolleve dhe e dokumentacionit që, deri më tani, ka vështirësuar eksportet dhe importet mes Britanisë së Madhe dhe shteteve të BE-së. Ky ndryshim pritet të ndikojë drejtpërdrejt në kohën dhe koston e proceseve për prodhuesit dhe bizneset në zinxhirët përkatës të furnizimit.
Shtylla e dytë lidhet me një skemë të re për të rinjtë e moshës 18 deri në 31 vjeç. Skema parashikon që ata të mund të jetojnë, të punojnë, të studiojnë dhe të udhëtojnë në anën tjetër të Kanalit deri në tre vjet. Në këtë drejtim, palët kanë bërë plan që programi të jetë reciprok, pra të ketë të njëjtin kuptim edhe për të rinjtë nga BE-ja që duan të lëvizin drejt Mbretërisë së Bashkuar. Megjithatë, skema nuk është pa kufizime: do të ketë kufizime në numrin e pjesëmarrësve.
Pjesa e tretë e paketës merret me lidhjen e sistemeve të tregtimit të emetimeve të karbonit. Qëllimi është ulja e kostove për industrinë dhe lehtësimi i eksporteve. Kjo nënkupton një bashkëveprim më të ngushtë mes mekanizmave që lidhen me mjedisin dhe rregullimin e emetimeve, duke u përpjekur që kompanitë të operojnë më me kosto më të ulëta në tregjet përkatëse.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e vlerësoi marrëveshjen si një pikë kthese në marrëdhëniet mes Brukselit dhe Londrës. Ajo theksoi rëndësinë e bashkëpunimit përballë sfidave të përbashkëta ekonomike dhe të sigurisë. Ndërkohë, edhe pse paketa shihet si një lëvizje pozitive, zbatimi i disa prej masave kërkon kohë. Marrëveshjet për produktet ushqimore dhe bujqësore pritet të fillojnë zbatimin nga viti 2028, ndërsa skema për lëvizjen e të rinjve është planifikuar të nisë në vitin 2030.
Në planifikimet e qeverisë britanike, ndikimi ekonomik i paketës parashikohet të shtrihet në mënyrë të matshme. Vlerësimet tregojnë se paketa mund të shtojë deri në 0.5 për qind ekonomisë së Mbretërisë së Bashkuar deri në vitin 2040, çka përkthehet në rreth 17 miliardë paund në vit. Kjo shifër i referohet përfitimit të parashikuar për ekonominë britanike, jo një shume të përbashkët për të dyja palët.
Marrëveshja nuk nënkupton rikthimin e Mbretërisë së Bashkuar në Bashkimin Evropian. Megjithatë, ajo shënon përpjekjen për të ndërtuar marrëdhënie më të afërta ekonomike dhe politike, pikërisht një dekadë pas referendumit që përcaktoi largimin e saj nga blloku evropian. Përmes masave që lidhen me tregtinë, lëvizjen e të rinjve dhe bashkërendimin në emetimet e karbonit, palët synojnë të krijojnë një kuadër më funksional bashkëpunimi në vitet në vijim.
Botuar fillimisht në Bota Sot





