Shqipëria po përgatit ndryshime në skemën e taksimit të pasurive të paluajtshme, me ndikim të drejtpërdrejtë te ata që kanë apartamente në pronësi dhe te pronat që renditen në kategori të caktuara. Projektligji, i cili ka dalë për Konsultim publik, parashikon një qasje të re për llogaritjen e taksave, duke sjellë rritje për disa kategori pronash dhe një mënyrë tjetër vlerësimi.
Sipas propozimeve, kush ka një banesë në pronësi do të paguajë më shumë taksa. Në këtë kuadër parashikohen pagesa shtesë edhe për ata që zotërojnë dy ose më shumë apartamente. Ndryshimet lidhen si me mënyrën se si do të llogaritet baza e taksimit, ashtu edhe me normat tatimore që do të zbatohen për kategori të ndryshme pronash.
Super-taksa dhe vlera e tregut: si ndryshon taksimi i pronave
Një nga ndryshimet kryesore është mënyra e vlerësimit të pronës. Për vitin 2026 konfirmohet se taksimi i pronave nuk do të bëhet më me çmim reference, por me vlerë tregu. Ky është ndryshimi i parë rrënjësor, pasi vlera e pronës pritet të dalë më e lartë, dhe rrjedhimisht edhe taksa që lidhet me të. Skema e re parashikon që kjo taksë të mblidhet përmes faturës së ujit.
Ndryshimi i dytë rrënjësor lidhet me skemën e taksimit të pasurive të paluajtshme për banim. Për apartamentet e banimit, taksa aktualisht është 0.05 për qind. Me projektin e ri ajo parashikohet të rritet në 0.1 deri në 0.2 për qind, në varësi të vendimit të Këshillit Bashkiak Vendor. Në këtë mënyrë, norma për apartamentet e banimit nuk mbetet fikse, por përshtatet sipas vendimmarrjes lokale, duke rritur potencialin e rritjes së barrës financiare për pronarët.
Përveç apartamenteve, projektligji parashikon edhe nivele taksimi për kategori të tjera. Në intervalin 0.15 deri në 0.25 të vlerës së ndërtesës do të taksohen qendrat tregtare, pronat bujqësore dhe ato industriale. Për këto lloje pasurish, rritja e normave synon të reflektojë një trajtim më të lartë tatimor, krahasuar me nivelin që zbatohet për apartamentet e banimit.
Propozimi përfshin edhe dispozita për zhvillimet që nuk përfundojnë brenda afateve. Për ata që nuk i finalizojnë objektet brenda kohës së përcaktuar parashikohet një taksë shumë më e lartë, plot 30 për qind e vlerës së pronës. Kjo nënkupton se vonesat në përfundim të objekteve do të çojnë në një barrë shtesë financiare të konsiderueshme për pronarët ose zhvilluesit.
Ndërkohë, projektligji ruan një rregull specifik për ata që zotërojnë një banesë. Për këta individë, edhe pse ndryshon skema, vlera e taksës mbetet e njëjtë, pasi zbatohet një prag i caktuar: me rritjen e pragut të taksimit në 0.1 për qind, gjysma e taksës do të zbritet. Ndryshimi kryesor për këto raste është se vlerësimi i taksës do të bëhet me vlerën e tregut dhe jo me çmim reference, çka do të thotë se pronarët gjithsesi do të duhet të shpenzojnë më shumë se sot.
Rregullat ndryshojnë më tej për ata që kanë më shumë se një banesë. Për pronarët që zotërojnë dy banesa, taksa për apartamentin e parë nuk ndryshon, ndërsa për të dytin parashikohet rritje në segmentin 0.1 deri në 0.2 për qind, në varësi të bashkisë ku gjendet prona. Për një shembull konkret, për një individ që zotëron dy apartamente me vlerë 8 milionë lekë secili (rreth 90 mijë euro), pagesa për taksën e banesës së parë mbetet 4 mijë lekë (45 euro), ndërsa për të dytën shkon në 12 mijë lekë (130 euro).
Botuar fillimisht në Telegrafi




