Raporti i Progresit për Kosovën i hartuar nga Bashkimi Evropian ka evidentuar mangësi të theksuara në sektorin e shëndetësisë, edhe pse buxheti për këtë fushë është më i madhi ndër vite. Në të njëjtën kohë, gjetjet tregojnë se një pjesë e konsiderueshme e shpenzimeve për barnat e Listës Esenciale nuk mbulohet nga institucionet, por i mbetet pacientëve.
Sipas raportit, rreth 40% e shpenzimeve për barnat e Listës Esenciale i paguajnë vetë pacientët. Kjo situatë, edhe në kushtet kur buxheti është rritur, krijon një barrë financiare shtesë për qytetarët që kanë nevojë për trajtim mjekësor dhe për barna që konsiderohen të domosdoshme. Në raport nënvizohet gjithashtu se pavarësisht përditësimit të Listës së barnave esenciale dhe rritjes së buxhetit shëndetësor, disa barna esenciale vijojnë të jenë rregullisht të padisponueshme.
Raporti, i cili vjen në 112 faqe, thekson se shpenzimet nga xhepi janë rreth 40 për qind. Në dokument thuhet se, edhe pse lista është përditësuar, ekzistojnë barna që vazhdojnë të mungojnë në mënyrë të përsëritur. Kjo lidhet me faktin se pacientët, për të plotësuar nevojat e tyre, detyrohen të blejnë vetë barnat që nuk gjenden në institucionet shëndetësore.
Barnat esenciale mungojnë, ndërsa pacientët vazhdojnë të paguajnë
Në lidhje me arsyet e mundshme të mungesës së barnave esenciale, njohësja e fushës së shëndetësisë, Saranda Ramaj, ka renditur disa probleme. Ajo ka përmendur si faktor të parë planifikimin jo të duhur: tenderët, sipas saj, shpesh nisin dhe procedurat e prokurimit inicohen kur stoku është duke u zbehur, pa pasur rezerva të tjera në dispozicion që do ta mbronin zinxhirin e furnizimit.
Ramaj ka shtuar se vonesat procedurale përmes rrugëve ligjore ndikojnë drejtpërdrejt në afatet e furnizimit. Ajo ka theksuar se këto vonesa mund të zgjasin 2-3 muaj, duke bërë që barërat të mos sigurohen në kohë, pikërisht kur institucionet kanë nevojë për to. Në këtë mënyrë, mungesat nuk shihen vetëm si çështje e momentit, por si pasojë e zinxhirit të planifikimit dhe të prokurimit që nuk funksionon në mënyrë të qëndrueshme.
Para disa muajsh, një raport i brendshëm auditimi i QKUK-së ka vërtetuar keqmenaxhim në furnizimin me barna. Megjithatë, sipas asaj që është ngritur në publik, masat nuk janë marrë ende. Ramaj ka thënë se do të pritej menaxhim më i mirë i këtij segmenti që lidhet drejtpërdrejt me shërbimin shëndetësor dhe sigurinë e pacientëve.
Ajo ka theksuar se institucioni, edhe pse e ka identifikuar problemin, duke u mbështetur në atë që është konstatuar, nuk ka ndërmarrë ende hapa konkretë të mjaftueshëm. Ramaj ka vënë në pah edhe faktin se pavarësisht demanteve të shumta kundër mediave dhe shoqërisë civile, institucioni ka arritur në një pikë ku i ka procesuar dhe pranuar përgjegjësitë për mungesën e furnizimit të barnave.
Ndërkaq, televizioni ka kërkuar një qëndrim nga Shërbimi Spitalor Klinik dhe Universitar i Kosovës (QKUK) lidhur me marrjen e masave në klinikat ku është vërtetuar keqmenaxhim. Por ky institucion nuk ka kthyer përgjigje. Kjo e bën edhe më të dukshme çështjen e pasojave që burojnë nga mospërputhja mes buxhetit, listës së barnave esenciale dhe disponueshmërisë reale të tyre për pacientët, duke lënë një pjesë të kostove rreth 40% që vazhdon të bartet nga xhepat e qytetarëve.
Botuar fillimisht në Telegrafi
