Rrjedhja e pavullnetshme e urinës kur kolliteni, teshtini apo qeshni është një shqetësim më i zakonshëm nga ç’duket. Shpesh ndodh kur bëhen lëvizje të papritura, kur ngrihet një peshë, kur dikush vrapon ose kur presioni brenda barkut rritet për një moment. Në këto raste mund të dalin disa pika urine pa qenë personi në gjendje t’i kontrollojë.
Ky problem mund të prekë si gratë, ashtu edhe burrat dhe zakonisht krijon siklet, sidomos kur përsëritet. Për shumë njerëz, pasojat nuk janë vetëm fizike, por edhe psikologjike: ndihen të pasigurt në punë, gjatë aktiviteteve sportive ose në shoqëri. Ka edhe nga ata që fillojnë të shmangin ushtrimet dhe daljet e gjata, nga frika se simptoma mund të shfaqet në momentin më të papërshtatshëm.
Është e rëndësishme të theksohet se rrjedhja e urinës nuk duhet parë si diçka e pashmangshme vetëm për shkak të moshës. Në shumë raste, simptomat mund të kontrollohen ose të trajtohen. Ecuria varet nga shkaku dhe forma e inkontinencës, ndaj identifikimi i saktë i problemit është hapi i parë drejt përmirësimit.
Inkontinenca nga sforcimi: pse ndodh kur kolliteni apo qeshni
Një nga arsyet më të shpeshta të rrjedhjes gjatë kollitjes, teshtitjes ose të qeshurës është inkontinenca urinare nga sforcimi (stress urinary incontinence). Kjo gjendje shfaqet kur muskujt e dyshemesë së legenit dhe strukturat që mbështesin fshikëzën urinare ose që ndihmojnë në mbylljen e uretrës nuk funksionojnë mjaftueshëm për të parandaluar rrjedhjen. Gjatë kollitjes, teshtitjes, ose kur ngrihen pesha, presioni brenda barkut rritet menjëherë. Nëse mekanizmat që mbajnë urinën nuk e përballojnë këtë presion, ndodh rrjedhja e pavullnetshme.
Fjala “stres” këtu nuk lidhet me stresin emocional. Ajo i referohet presionit fizik që ushtrohet mbi fshikëzën urinare. Simptomat shpesh shfaqen në situata ku trupi bën përpjekje të shkurtra, por të papritura, dhe kjo e bën personin të kuptojë shpejt se problemi lidhet me aktivitetin ose me lëvizjet që rrisin presionin.
Ndër faktorët kryesorë që e shkaktojnë këtë problem është dobësimi i muskujve të dyshemesë së legenit, por nuk është i vetmi. Tek gratë, shtatzënia dhe lindja vaginale mund të ndikojnë në muskujt, nervat dhe indet që mbështesin fshikëzën. Ndryshimet që lidhen me moshën dhe menopauzën mund të kontribuojnë gjithashtu në shfaqjen e simptomave. Te të tjerët, mbipesha, kolla kronike dhe kapsllëku mund ta përkeqësojnë gjendjen.
Edhe te burrat, inkontinenca mund të shfaqet, sidomos pas disa ndërhyrjeve kirurgjikale në prostatë. Megjithatë, jo çdo rrjedhje urine është e njëjtë. Nëse rrjedhja shoqërohet me nevojë të menjëhershme dhe shumë të fortë për të urinuar, mund të bëhet fjalë për inkontinencë nga urgjenca. Disa pacientë përjetojnë edhe kombinim të të dyja formave.
Trajtimi shpesh nis me ushtrimet Kegel. Ato janë një nga mënyrat e para për inkontinencën nga sforcimi, sepse forcojnë muskujt e dyshemesë së legenit që mbështesin fshikëzën urinare dhe ndihmojnë në kontrollin e urinimit. Ushtrimet përfshijnë tkurrje dhe çlirime të kontrolluara të këtyre muskujve, pa shtrënguar vazhdimisht barkun, vithet apo kofshët. Sipas udhëzimeve të institutit britanik NICE, gratë me inkontinencë nga sforcimi ose me formë të përzier duhet të ndjekin si trajtim fillestar një program të mbikëqyrur ushtrimesh për të paktën tre muaj. Programi duhet të përshtatet nga një profesionist shëndetësor, sepse jo të gjithë pacientët arrijnë t’i aktivizojnë saktë muskujt pa udhëzim.
Përveç ushtrimeve, disa ndryshime të përditshme mund të sjellin përmirësim. Kontrolli i peshës ndihmon: humbja e kilogramëve të tepërt mund të ulë presionin mbi fshikëzën. Kufizimi i kafeinës është i dobishëm, veçanërisht për ata që kanë edhe urinim të shpeshtë ose urgjent. Trajtimi i kapsllëkut, përmes fibrave, lëngjeve dhe aktivitetit fizik, zvogëlon sforcimin gjatë jashtëqitjes. Po ashtu, trajtimi i kollës kronike është i rëndësishëm, pasi kolla e vazhdueshme mund ta përkeqësojë rrjedhjen. Edhe marrja e mjaftueshme e lëngjeve ka rol: kufizimi i tepruar i ujit nuk rekomandohet.
Te personat me inkontinencë nga urgjenca ose me formë të përzier, mjeku mund të rekomandojë edhe stërvitje të fshikëzës, që synon të zgjasë gradualisht intervalet ndërmjet urinimeve. Nëse simptomat nuk përmirësohen mjaftueshëm me ushtrime dhe trajtime konservative, specialisti mund të shqyrtojë opsione të tjera. Për inkontinencën e pastër nga sforcimi, barnat zakonisht nuk janë trajtimi kryesor. Ndërkaq, për inkontinencën nga urgjenca mund të përdoren medikamente që ndikojnë në funksionimin e fshikëzës. Kur nevojitet, në varësi të llojit dhe ashpërsisë, mund të diskutohen edhe ndërhyrje kirurgjikale.
Është këshillueshme të konsultoheni me mjekun kur rrjedhja përsëritet, përkeqësohet ose fillon të ndikojë në aktivitetet e përditshme. Gjaku në urinë, djegia gjatë urinimit, temperatura ose dhimbja e legenit kërkojnë vlerësim mjekësor. Ndihma urgjente është e domosdoshme nëse humbja e kontrollit të urinimit shfaqet papritur, e shoqëruar me dhimbje të forta të shpinës, dobësi të këmbëve ose mpirje ndërmjet kofshëve, pasi këto shenja mund të tregojnë një problem serioz neurologjik. Rrjedhja e pavullnetshme e urinës nuk duhet të jetë arsye për turp, ndërsa identifikimi i hershëm i shkakut, ushtrimet e përshtatshme dhe trajtimi ndihmojnë për të menaxhuar më mirë simptomat.
Botuar fillimisht në Telegrafi
