Hunda e bllokuar, lodhja, dhimbja e fyti dhe kolla janë ndër ankesat që po i shoqërojnë gjithnjë e më shumë njerëz këto ditë. Mjekët vënë në dukje se një pjesë e madhe e këtyre rasteve lidhet me rhinovirusin, shkaktarin më të shpeshtë të ftohjes së zakonshme. Edhe kur simptomat duken “të njohura” dhe i ngjajnë alergjisë sezonale, ekspertët paralajmërojnë se shpesh pas tyre fshihet një infeksion viral që përhapet lehtë.
Rhinovirusi bën pjesë në grupin e enteroviruseve dhe konsiderohet shkaku kryesor i ftohjes së zakonshme. Deri më tani janë identifikuar më shumë se 100 lloje të këtij virusi, çka shpjegon edhe pse njerëzit mund të sëmuren disa herë gjatë vitit. Përhapja është veçanërisht e dukshme në periudhat kur njerëzit qëndrojnë më shumë në ambiente të mbyllura, siç janë shkollat, zyrat dhe transporti publik.
Edhe pse shumë prej nesh e lidhin ftohjen vetëm me dimrin, rhinovirusi qarkullon më shumë në pranverë dhe në fillim të vjeshtës, megjithatë mund të shfaqet gjatë gjithë vitit. Transmetimi ndodh më lehtë pikërisht në hapësira ku kontakti është i shpeshtë dhe ku qarkullimi i personave është më i madh. Kjo është arsyeja pse mjekët theksojnë se simptomat mund të shfaqen shpejt, sidomos kur ka përqendrim të njerëzve në ambiente të mbyllura.
Një faktor i rëndësishëm është mënyra si virusi kalon nga një person te tjetri. Rhinovirusi përhapet kryesisht përmes piklave që një person i infektuar nxjerr gjatë teshtitjes, kollës ose edhe gjatë të folurit. Transmetimi mund të ndodhë edhe përmes sipërfaqeve të kontaminuara: virusi mund të mbetet për një kohë në objekte si dorezat e dyerve, telefonat ose tavolinat dhe më pas të kalojë nga duart në hundë, sy apo gojë. Për më tepër, mjekët paralajmërojnë se personi mund ta përhapë virusin edhe para se të kuptojë se është sëmurë.
Rhinovirusi ngatërrohet shpesh me alergjinë, por ka shenja dalluese
Koha e shfaqjes së simptomave është një tjetër element që ndihmon në kuptimin e situatës. Zakonisht simptomat shfaqen një deri në tri ditë pas kontaktit me virusin. Shenjat më të zakonshme përfshijnë hundë të bllokuar ose rrjedhje hundësh, teshtitje, dhimbje fyti, kollë, lodhje, dhimbje në muskuj dhe temperaturë të lehtë, sidomos te fëmijët. Në shumë raste këto simptoma e bëjnë të vështirë diferencimin e menjëhershëm mes një infeksioni viral dhe alergjisë sezonale.
Ekspertët theksojnë se rhinovirusi shpesh ngjan me alergjinë, sidomos gjatë pranverës, kur simptomat mund të “pasojnë” periudhat e pikut të alergjive. Megjithatë, ndryshe nga alergjia, ky virus zakonisht shoqërohet me lodhje të theksuar, plogështi dhe dhimbje në trup. Një tjetër keqkuptim i shpeshtë është ndryshimi i ngjyrës së sekrecioneve: fakti që sekrecioni i hundës mund të bëhet i verdhë ose i gjelbër nuk do të thotë automatikisht infeksion bakterial dhe nuk nënkupton nevojën për antibiotikë.
Përsa i përket rrezikut për komplikime, mjekët paralajmërojnë se grupet më të ndjeshme janë fëmijët e vegjël, të moshuarit, personat me astmë, ata me imunitet të dobësuar dhe pacientët me sëmundje kronike. Qendra për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve thekson se rhinovirusi mund ta përkeqësojë ndjeshëm astmën dhe sëmundjet e tjera të frymëmarrjes. Kjo është arsyeja pse, edhe kur simptomat duken “si grip i lehtë”, duhet t’i kushtohet vëmendje të veçantë shenjave te individët në grupet në rrezik.
Ndryshe nga disa sëmundje të tjera, për rhinovirusin nuk ekziston një ilaç specifik që e eliminon drejtpërdrejt virusin. Trajtimi fokusohet kryesisht në lehtësimin e simptomave: pushim, konsumim të lëngjeve, ulje të temperaturës kur është e nevojshme, shpëlarje e hundës me solucion fiziologjik dhe lagështim i ajrit në ambient. Mjekët sqarojnë edhe rolin e antibiotikëve: ato nuk veprojnë ndaj rhinovirusit, sepse bëhet fjalë për infeksion viral dhe jo bakterial.
Sa i përket kohëzgjatjes, simptomat zakonisht zgjasin nga shtatë deri në dhjetë ditë, edhe pse kolla dhe lodhja mund të vazhdojnë më gjatë te disa persona. Duke pasur parasysh transmetimin e shpejtë—si nëpërmjet piklave ashtu edhe përmes sipërfaqeve—parandalimi mbetet po aq i rëndësishëm sa trajtimi simptomatik: higjiena e duarve, shmangia e kontaktit të ngushtë me të sëmurët dhe kujdesi në ambiente të mbyllura ndihmojnë në uljen e përhapjes së virusit.
Botuar fillimisht në Telegrafi
