Sociologia Dhurata Prokshi ka vlerësuar se numri i grave të vrara nuk është vetëm statistike e trishtë, por shenjë e problemeve serioze që lidhen me mënyrën se si trajtohet dhuna në familje dhe si zbatohet parimi i barazisë gjinore në Kosovë. Në vlerësimin e saj, kur shifra të tilla përsëriten, kjo tregon se sistemi nuk po funksionon në mënyrë të mjaftueshme për të parandaluar tragjeditë dhe për të garantuar mbrojtje reale.
Prokshi thekson se problematika nuk nis dhe nuk mbyllet vetëm në momentin kur ndodh një krim. Ajo thotë se çështja ka rrënjë në familje dhe në edukimin familjar, ku formohen qëndrimet që më pas reflektohen edhe jashtë shtëpisë. Për të, kjo është pjesa e parë e zinxhirit që duhet trajtuar, sepse ndikimi i saj vazhdon të ndihet në mënyrën si komuniteti i kupton dhe e adreson dhunën ndaj grave.
Sipas Prokshit, pas familjes problemi vazhdon të shfaqet edhe në shkolla, ku duhet të ketë më shumë vëmendje ndaj edukimit për barazi gjinore dhe për identifikimin e formave të dhunës. Më tej, ajo e lidh këtë me përgjegjësitë e institucioneve që duhet të reagojnë në kohë dhe me masa konkrete. Nëse këto hallka nuk funksionojnë, viktimat mbeten të pambrojtura, pavarësisht se kanë nevojë për mbështetje të shpejtë dhe efektive.
Duke folur për rastin e fundit të vrasjes së një gruaje, Prokshi ka ngritur si element veçanërisht shqetësues faktin që, pavarësisht arsimimit, vetëdijesimit dhe masave që viktima kishte ndërmarrë për të kërkuar mbrojtje, ajo nuk arriti të shpëtonte. Për sociologen, ky është tregues se mekanizmat ekzistues nuk kanë arritur ta kryejnë detyrën e tyre në nivelin që kërkon situata, sidomos kur rasti shfaq sinjale të rrezikut para se të ndodhë tragjedia.
Vrasjet e grave nxjerrin në pah dështimin e trajtimit institucional
Prokshi thekson gjithashtu se rasti nxjerr në pah mungesën e reagimit të duhur nga institucionet me të cilat viktima ishte përballur vazhdimisht. Sipas saj, kur një person kërkon mbrojtje dhe institucione të shumta përballen me të njëjtin shqetësim, reagimi nuk duhet të jetë formal apo i vonuar. Në të kundërt, rreziku përshkallëzohet dhe situata mund të përfundojë me pasoja fatale.
Një pjesë e kritikës së saj lidhet edhe me mënyrën se si veprojnë disa punonjës institucionalë kur ofrojnë ndihmë. Prokshi ka thënë se, sipas saj, ndihma ndaj qytetarëve në disa raste paraqitet si gjest njerëzillëku, dhe jo si detyrim profesional. Kjo, sipas saj, e minon besimin te shërbimet që duhet të garantojnë mbrojtje, sepse qytetarët nuk duhet të varen nga qëndrimet personale të zyrtarëve, por nga rregullat, procedurat dhe përgjegjësitë ligjore.
Në përfundim të vlerësimeve të saj, Prokshi e lidh çështjen e vrasjeve të grave me nevojën për trajtim të plotë të dhunës në familje dhe me zbatim real të barazisë gjinore. Ajo sugjeron se zgjidhja kërkon përmirësim të qasjes nga familja, shkolla dhe institucionet përgjegjëse, në mënyrë që viktimat të mos kthehen në raste të përsëritura tragjike. Në këtë kontekst, rasti i fundit shërben si alarm për përgjegjësit që të rrisin efektivitetin, të reagojnë me kohë dhe të sigurojnë mbrojtje që nuk mbetet vetëm në letër.
Botuar fillimisht në Bota Sot
