Balonat e lartësive të mëdha po kthehen në një element gjithnjë e më të rëndësishëm të strategjisë së ardhshme ushtarake të Shteteve të Bashkuara. Ndryshe nga rolet tradicionale, këto sisteme janë duke u parë gjithnjë e më shumë si një mënyrë për të qëndruar lart për periudha të gjata, për të mbledhur të dhëna dhe për të shërbyer edhe si platforma nga ku mund të mbështeten misione të tjera, përfshirë përdorimin e dronëve.
Ushtria amerikane po mbështetet në balona që mund të qëndrojnë në stratosferë për javë të tëra. Në këtë mënyrë, ato ofrojnë mbikëqyrje të zonave të gjera, duke i dhënë forcave ushtarake mundësi të vëzhgimit nga lartësi të larta me një prani më të qëndrueshme sesa opsionet që kërkojnë ngritje dhe ulje të shpeshta. Përveç monitorimit, balonat trajtohen edhe si platforma potenciale për lëshimin e dronëve, çka e zgjeron gamën e përdorimit operativ.
Disa prej këtyre sistemeve, fillimisht të planifikuara për t’u testuar në Paqësor, nuk mbetën vetëm në skenarin e provave. Ato u dërguan në Lindjen e Mesme, ku u përdorën në operacione reale. Ky ndryshim i planit u raportua fillimisht nga Breaking Defense, ndërsa The War Zone ka raportuar për vite me radhë rritjen e interesit dhe të përdorimit ushtarak të balonave dhe të mjeteve të tjera ajrore më të lehta se ajri.
Gjenerallejtënant John Rafferty, i cili drejton Komandën e Hapësirës dhe Mbrojtjes nga Raketat (SMDC) të Ushtrisë Amerikane, e ka përshkruar këtë qasje si një ndryshim të madh në mënyrën e planifikimit dhe të kryerjes së misioneve. Ai ka theksuar se ka qenë fillimisht skeptik dhe se mënyra si funksionojnë këto sisteme, aftësia për të ruajtur pozicionin dhe për të mbledhur të dhëna nga lartësitë e mëdha, i ka ndryshuar menjëherë pikëpamjet. Në vlerësimin e tij, kapaciteti i balonave “ndryshon rrënjësisht rregullat e lojës”.
Balonat në stratosferë, vëzhgim afatgjatë që zgjeron “rregullat e lojës”
Sipas të dhënave të përmendura, kohëzgjatja e funksionimit të balonave varet nga dizajni i tyre: në varësi të konfigurimit, ato mund të mbeten operative për ditë, javë apo edhe muaj të tërë. Kjo do të thotë se forcat ushtarake mund të planifikojnë mbikëqyrje dhe mbështetje për misione pa ndërprerje të shpeshta, ndërkohë që sistemi qëndron në lartësi të madhe. Në llogaritje praktike, balonat punojnë në lartësi afërsisht 18 deri në 30 kilometra.
Në këto lartësi, balonat mund të mbajnë radarë, kamera dhe sensorë të tjerë, duke mundësuar grumbullim të inteligjencës nga kënde të ndryshme. Një avantazh i rëndësishëm është se lartësitë e tilla e lehtësojnë monitorimin e aktiviteteve në zona që janë më të vështira për t’u qasur nga mjete të tjera. Po ashtu, në varësi të vendndodhjes dhe mënyrës së përdorimit, këto sisteme mund të operojnë brenda hapësirës ajrore ndërkombëtare, duke i bërë ato më fleksibël për planifikim në skenarë të ndryshëm operativë.
Funksionet e balonave nuk kufizohen vetëm në vëzhgim. Ato mund të përdoren për zbulim, për luftë elektronike, për transmetim sinjali ose edhe për sulme ndaj objektivave të kundërshtarit. Ndërkohë, Ushtria Amerikane po planifikon një sërë eksperimentesh për të testuar mënyrën se si balonat mund të integrohen me sisteme të tjera. Një objektiv i rëndësishëm është zhvillimi i sistemeve që mund të shfrytëzojnë rrymat e favorshme të ajrit për të arritur në zona specifike dhe, pasi të vendosen atje, të kryejnë detyra vëzhgimi, komunikimi ose mbështetje për mjetet ajrore pa pilot.
Andrew Evans, drejtor për Strategjinë dhe Transformimin në Zyrën e Zëvendës Shefit të Shtabit të Ushtrisë Amerikane, ka konfirmuar se ushtria mori një kërkesë për të ndryshuar planet e saj dhe se sistemet me balona janë përdorur për të mbështetur operacionet nën Komandën Qendrore të SHBA-së. Evans ka thënë se ato kanë qenë efektive për kryerjen e detyrave të caktuara, pa dhënë detaje të mëtejshme. Aktualisht, ushtria po punon për të përcaktuar cilat aftësi duhet të zhvillojë dhe të mirëmbajë në mënyrë të pavarur, si dhe në cilat fusha mund të vazhdojë të mbështetet te sektori privat. Po këtë vit, është njoftuar edhe krijimi i një qendre të re trajnimi të përqendruar te balonat e lartësive të mëdha.
Botuar fillimisht në Bota Sot
