Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, të shtunën hodhi poshtë propozimin më të fundit të Iranit për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit. Ai e cilësoi këtë propozim “të papranueshëm”, duke e mbyllur në këtë mënyrë rrugën e parë drejt rifillimit të negociatave mes dy vendeve për çështjen e rrugës ujore që konsiderohet kritike për tregtinë dhe sigurinë rajonale.
Hapat e fundit pasuan një ofertë të re që Teherani i kishte paraqitur SHBA-së më herët gjatë kësaj jave. Diplomati më i lartë i Iranit, Abbas Araghchi, njoftoi se qeveria iraniane kishte shprehur gatishmërinë që të rishihen hapat për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe, paralelisht, të rifillohen bisedimet mes dy kombeve.
Sipas njoftimit të Araghchi-t, propozimi i ri do të përfshinte dy elemente kryesore: rihapjen e rrugës ujore kritike dhe rifillimin e negociatave midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara. Në këtë paketë, Teherani vendoste si kusht që kjo të realizohej në këmbim të plotësimit nga SHBA-ja të disa kërkesave të hershme, të cilat lidhen me qëndrime dhe veprime të mëparshme në marrëdhëniet dypalëshe.
Ministri i jashtëm iranian, Abbas Araghchi, nuk dha detaje të plota mbi kushtet konkrete që i ishin kërkuar SHBA-së. Ai tha se ato nuk ishin “asgjë më shumë” sesa ajo që përfshiheshte më herët në kërkesat e kahershme të Teheranit. Megjithatë, mungesa e informacionit të saktë mbi përmbajtjen e kushteve i la të paqarta elementet konkrete që do të duhej të pranoheshin për të hapur rrugën drejt rihapjes.
Trump e quan “të papranueshëm” propozimin e Iranit për Hormuz
Refuzimi i Trump vjen në një moment kur çështja e Ngushticës së Hormuzit mbetet në qendër të vëmendjes ndërkombëtare, për shkak të rolit të saj në lëvizjen e energjisë dhe mallrave në rajon. Rihapja e kësaj rruge ujore nuk lidhet vetëm me çështje logjistike, por edhe me ndikimin që çdo zhvillim në këtë hapësirë mund të ketë mbi stabilitetin më të gjerë.
Në komunikimin e tij, presidenti amerikan i cilësoi si të papranueshme propozimet që vinin nga Irani. Ndërkohë, pala iraniane kishte shfaqur pretendimin se përmes ofertës së re synohej të arrihej një marrëveshje që do të çonte në rihapjen e kalimit detar dhe nisjen e bisedimeve, pa i lënë anash elementet që Teherani i konsideron kërkesa të mëparshme. Kjo nënkupton se çështja mbetej e lidhur ngushtë me përmbushjen e kushteve nga SHBA-ja.
Ndryshe nga detajet për propozimin, në njoftimet publike të ditëve të fundit ka munguar sqarimi i specifikave të plota lidhur me atë se çfarë do të kërkonte saktësisht Uashingtoni apo çfarë do të ndryshonte në praktikë për secilën palë. Megjithatë, qëndrimi i Trump e zhvendos diskutimin nga oferta e re iraniane drejt një faze tjetër ku kërkohet një përgjigje e re politike.
Ndërkohë, diplomati Abbas Araghchi kishte sinjalizuar se Irani e shihte propozimin si një rrugë që do të hapte hapësirë për negociata të mëvonshme, duke e lidhur atë me plotësimin e kërkesave të hershme nga SHBA-ja. Por reagimi i presidentit amerikan, i shprehur me refuzim, tregon se në këtë fazë bisedimet nuk po gjejnë një pikë përputhjeje përsa i përket pranueshmërisë së propozimit të paraqitur nga Teherani.
Botuar fillimisht në Gazeta Express
