Dhomat e Specializuara të Kosovës i dënuan katër ish-drejtues të UÇK-së, Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Jakup Krasniqin dhe Rexhep Selimin, për katër kategori krimesh të lidhura me krimet e luftës. Edhe pse të gjithë u shpallën fajtorë në të njëjtën çështje dhe për të njëjtat kategori akuzash, masat e dënimit nuk ishin të barabarta. Dallimi në vite mes dënimit më të lartë dhe më të ulët tregon se gjykata ka bërë individualizim të përgjegjësisë për secilin prej të akuzuarve.
Hashim Thaçi dhe Jakup Krasniqi morën nga 25 vjet burgim. Kadri Veseli u dënua me 18 vjet, ndërsa Rexhep Selimi mori 13 vjet. Të katërt u shpallën fajtorë për arrestim dhe ndalim të paligjshëm ose arbitrar, trajtim mizor, torturë dhe vrasje. Në këtë mënyrë, aktgjykimi i shkallës së parë e vendosi të njëjtin kuadër të përgjithshëm të veprave penale për secilin, por jo të njëjtën peshë të përgjegjësisë, që pasqyrohet në numrin e viteve.
Faktet e njëjta, dënime të ndryshme për shkak të përgjegjësisë individuale
Një element i rëndësishëm i aktgjykimit është se të gjithë të akuzuarit u shpallën të pafajshëm për gjashtë pikat që lidhen me krime kundër njerëzimit. Trupi gjykues konstatoi se Prokuroria nuk e kishte vërtetuar ekzistencën e një sulmi të përhapur ose sistematik kundër popullatës civile. Kjo do të thotë se aktgjykimi e ndau qartazi pjesën ku përgjegjësia u vërtetua për krime lufte nga ajo ku gjykata nuk gjeti provat e nevojshme për krime kundër njerëzimit.
Megjithatë, fakti që të katërt u dënuan për të njëjtat katër kategori krimesh nuk nënkupton se gjykata i vlerësoi rolet në mënyrë identike. Në përcaktimin e dënimit, trupi gjykues duhet të marrë parasysh, ndër të tjera, kontributin individual në qëllimin e përbashkët kriminal dhe mënyrën se si secili prej të akuzuarve lidhej me ndërmarrjen e përbashkët kriminale. Pikërisht për këtë arsye, dënimet nuk paraqesin një ndarje mekanike të viktimave apo të elementeve të akuzës mes katër personave, por reflektojnë vlerësimin e përgjegjësisë penale të secilit brenda kuadrit të së njëjtës ndërmarrje.
Dënimi prej 25 vjetësh e vendosi Hashim Thaçin në shkallën më të lartë të përgjegjësisë së përcaktuar nga trupi gjykues. Sipas përfundimeve të gjykatës, Thaçi ishte pjesë e udhëheqjes dhe dha një kontribut të rëndësishëm në qëllimin e përbashkët për ndalimin dhe eliminimin e personave të konsideruar kundërshtarë, “spiunë” ose “bashkëpunëtorë”. Në vlerësimin e tij nuk u mor parasysh vetëm pozita formale që ai mbante, por u mor në konsideratë tërësia e veprimeve, ndikimi dhe kontributi që gjykata ia atribuoi gjatë periudhës së aktakuzës.
Edhe Jakup Krasniqi mori të njëjtin dënim me Thaçin: 25 vjet burgim. Por kjo nuk u kuptua si provë se gjykata do të kishte arritur në konkluzionin se atyre u atribuoheshin domosdoshmërisht të njëjtat veprime. Barazia në masë tregon se trupi gjykues e konsideroi peshën e përgjithshme të përgjegjësisë së Krasniqit në nivel shumë të lartë. Aktgjykimi e lidhi përgjegjësinë e tij me pozitën në strukturat drejtuese, pjesëmarrjen dhe kontributin e konsideruar të rëndësishëm në zbatimin e qëllimit të përbashkët kriminal. Dënimi prej 25 vjetësh u konsiderua veçanërisht domethënës edhe për faktin se Krasniqi është paraqitur shpesh publikisht kryesisht si zëdhënës dhe figurë politike, ndërsa aktgjykimi shfaqi se gjykata nuk e ka parë rolin e tij vetëm në këtë dimension.
Kadri Veseli u shpall fajtor për të njëjtat katër kategori krimesh, por dënimi i tij ishte shtatë vjet më i ulët se ai i Thaçit dhe Krasniqit. Ai u dënua me 18 vjet burgim. Ky dallim, sipas aktgjykimit, tregon se trupi gjykues e vlerësoi kontributin dhe shkallën e përgjegjësisë së Veselit si më të vogël në krahasim me dy të dënuarit që morën nga 25 vjet. Në të njëjtën kohë, dënimi prej 18 vjetësh dëshmon se gjykata e konsideroi përgjegjësinë e Veselit serioze dhe të lidhur me ndërmarrjen e përbashkët kriminale; pra, diferenca në masë nuk nënkupton shfajësim nga asnjëra prej katër veprave për të cilat ai u shpall fajtor.
Ndërsa Rexhep Selimi mori dënimin më të ulët, me 13 vjet burgim. Në krahasim me tre të tjerët, ky fakt tregon se trupi gjykues i ka dhënë peshë më të vogël kontributit të tij individual dhe shkallës së përgjegjësisë së përcaktuar në aktgjykim. Edhe në rastin e Selimit, megjithatë, dënimi lidhet përsëri me të njëjtat katër krime lufte. Masa më e ulët nuk do të thotë se gjykata i ka konsideruar veprat më pak të rënda, por se roli dhe kontributi i tij është individualizuar ndryshe nga ai i bashkë të dënuarve.
Aktgjykimi është i shkallës së parë dhe mund të ankimohet. Përmbledhja publike jep përfundimet kryesore, por nuk shpalos një skemë të detajuar ku të thuhet sa vite janë dhënë për secilin veprim veç e veç ose çfarë peshë numerike i është dhënë çdo rrethane. Për këtë arsye, nuk do të ishte e saktë të pretendoheshin lidhje të thjeshtuara, si për shembull se njëri mori më shumë vite vetëm për shkak të pozitës, apo se tjetri mori më pak thjesht sepse u përmend në më pak raste. Arsyetimi i plotë me të cilin gjykata e individualizoi secilin dënim do të jetë një objekt i rëndësishëm për ankesat e mbrojtjes, pasi aty pritet të shpjegohen në mënyrë të hollësishme faktorët që kanë ndikuar në masat e vendosura.
Botuar fillimisht në Bota Sot
