Pak orë e ndajnë Kosovën nga një prej vendimeve gjyqësore më të pritura dhe më të ndjeshme në historinë e saj të pasluftës. Të mërkurën, më 16 shtator, në orën 10:00, Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë do të fillojnë shpalljen e aktgjykimit të shkallës së parë ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit.
Seanca do të jetë publike dhe pritet të transmetohet drejtpërdrejt në gjuhën shqipe, angleze dhe serbe përmes faqes zyrtare të Dhomave të Specializuara. Sipas informacioneve të publikuara në prag të seancës, leximi i aktgjykimit është parashikuar të zgjasë rreth dy orë, pra deri afërsisht në mesditë. Megjithatë, kjo nuk nënkupton domosdoshmërisht se gjatë seancës do të lexohet i gjithë dokumenti, pasi në procese të këtij lloji kryetari i Trupit Gjykues zakonisht paraqet një përmbledhje të gjetjeve kryesore, më pas shpall vendimin për secilën pikë të aktakuzës dhe për secilin të akuzuar.
Ora 10:00 e 16 shtatorit, momenti që e presin gjithë vendi dhe diaspora
Aktgjykimi që shpallet atë ditë është i shkallës së parë. Pavarësisht përmbajtjes së tij, palët do të kenë të drejtën e ankimit. Për qytetarët dhe përkrahësit, ky proces lidhet ngushtë me pritshmëritë dhe emocione të mëdha, ndërsa në prag të shpalljes, mobilizimi është vërejtur në disa qendra. Gjatë së martës, qytetarë nga Kosova dhe nga vende të ndryshme të Evropës kanë arritur në Hagë, ku atmosferë e dukshme ka qenë prania e flamujve shqiptarë, flamujve të Kosovës dhe simboleve të UÇK-së.
Disa pjesëmarrës kanë paralajmëruar se do ta kalojnë natën në qiell të hapur pranë ndërtesës së Gjykatës, pikërisht përballë hapësirës ku pritet të ndodhë shpallja. Përfaqësues të organizatave të dala nga lufta kanë deklaruar se në Hagë presin qytetarë nga Kosova dhe diaspora. Në të njëjtën kohë, Policia holandeze ka rritur praninë përreth objektit dhe u ka bërë thirrje qytetarëve të respektojnë hapësirat e përcaktuara të sigurisë. Deri në orët e mbrëmjes nuk është raportuar për incidente serioze.
Ndërkohë, atmosferë e ngjashme është krijuar edhe në Prishtinë. Në kryeqytet është ndezur “Flaka e Lirisë”, ndërsa para një ekrani të madh me portretet e Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit janë mbledhur qytetarë që presin aktgjykimin. Disa prej tyre kanë paralajmëruar se do të qëndrojnë në shesh gjatë gjithë natës, me qëllim që ta ndjekin së bashku transmetimin e seancës nga Haga.
Mbështetja është shtrirë edhe përtej Prishtinës. Aktivitete mbështetëse janë mbajtur ose janë paralajmëruar në Skenderaj, Mitrovicë dhe qytete të tjera. Në Shkup është organizuar një marsh në mbështetje të ish-krerëve të UÇK-së, ndërsa reagime kanë ardhur edhe nga përfaqësues politikë në Shqipëri dhe nga organizime të diasporës. Paralelisht, në Hagë kanë udhëtuar edhe familjarë të të akuzuarve. Ish-deputeti Abelard Tahiri ka publikuar pamje gjatë udhëtimit së bashku me Endrit Thaçin, djalin e Hashim Thaçit. Sekretarja e Përgjithshme e PDK-së, Vlora Çitaku, ka bërë të ditur nga Haga se është atje në pritje të vendimit, ndërsa është paralajmëruar edhe prania e Glauk Konjufcës. Drejt Hagës kanë udhëtuar edhe përfaqësues të organizatave të luftës, ish-luftëtarë, aktivistë dhe qytetarë nga diaspora.
Në lidhje me pjesëmarrjen brenda sallës, lista e plotë e personaliteteve dhe familjarëve që do të lejohen nuk është bërë publike. Hapësira në galerinë e Gjykatës është e kufizuar dhe hyrja u lejohet vetëm personave që janë regjistruar paraprakisht dhe kanë marrë konfirmim zyrtar. Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi përballen me gjashtë akuza për krime kundër njerëzimit dhe katër akuza për krime lufte. Akuzat përfshijnë, ndër të tjera, përndjekje, burgosje, torturë, vrasje të paligjshme dhe zhdukje me forcë. Sipas Prokurorisë, veprat e pretenduara janë kryer në disa vende në Kosovë dhe në veri të Shqipërisë, nga marsi i vitit 1998 deri në shtator të vitit 1999. Të katër të akuzuarit i kanë mohuar akuzat dhe janë deklaruar të pafajshëm.
Gjykimi nisi më 3 prill 2023. Gjatë procesit dëshmuan 134 dëshmitarë: 125 të thirrur nga Prokuroria, dy nga mbrojtësi i viktimave dhe shtatë nga ekipet e mbrojtjes. Në proces morën pjesë 156 viktima të pranuara nga Gjykata. Paraqitja e provave përfundoi në dhjetor të vitit 2025, ndërsa deklaratat përmbyllëse u mbajtën në shkurt të vitit 2026. Në këtë fazë, pritjet e familjarëve dhe mbështetësve janë për një vendim lirues, por përmbajtja e aktgjykimit nuk dihet para se të shpallet nga Trupi Gjykues. Për këtë arsye, orët e fundit para vendimit po kalojnë mes shpresës, ankthit dhe mobilizimit qytetar, ndërsa vëmendja tashmë është përqendruar në një datë dhe një orë: ora 10:00 e 16 shtatorit.
Botuar fillimisht në Bota Sot
