Miliarderi nigerian Aliko Dangote ka nisur shitjen më të madhe të aksioneve në Afrikë, duke vendosur që një pjesë e pronësisë në rafinerinë e tij të naftës t’i ofrohet edhe publikut të gjerë. Marrëveshja, e strukturuar si ofertë publike fillestare (IPO), parashikohet të gjenerojë shuma që mund të arrijnë deri në 2.1 miliardë dollarë, duke e kthyer këtë proces në një ngjarje të rëndësishme për tregun dhe për shumë nigerianë që presin mundësinë të investojnë.
Oferta publike përfshin rreth 3% të rafinerisë Dangote. Qëllimi i deklaruar i vetë Dangote është t’u japë nigerianëve të zakonshëm mundësinë të jenë pjesë e suksesit të impiantit. Rafineria, e cila ka nisur prodhimin në vitin 2024, cilësohet si një nga më të mëdhatë në botë. Ndërtimi i saj ka zgjatur më shumë se një dekadë, duke u bërë një projekt afatgjatë me peshë të madhe për industrinë energjetike në vend.
Sot, rafineria mbulon më shumë se 70% të konsumit të energjisë në Nigeri. Pikërisht ky rol në furnizimin e brendshëm ka rritur edhe interesimin e qytetarëve. Për këtë arsye, shumë nigerianë kanë shprehur entuziazëm për mundësinë për të zotëruar një pjesë të impiantit. Një prej personave që e ka marrë seriozisht këtë mundësi është edhe Isah Salisu, i cili, sipas deklaratës së tij për BBC-në, ka tërhequr 50,000 naira nga kursimet për të investuar.
Procesi i IPO-s pritet të zgjasë një muaj. Blerja minimale është 10 aksione, me një kosto prej rreth 4 dollarësh. Në komentet e tij, Salisu ka thënë se shpreson që shuma e vogël që po investon të rritet një ditë, duke mos dashur ta humbasë këtë rast. Ai ka shtuar se edhe shumë persona që i njeh po investojnë, duke e parë këtë si një mundësi reale për të marrë pjesë në një projekt që, sipas pritshmërive, mund të sjellë përfitime.
IPO-ja e rafinerisë sjell mundësi investimi, por me rrezik çmimi
Në lidhje me këtë proces, eksperti i ekonomisë dhe biznesit, Dr. Abdulrazak Ibrahim Fagge, e ka cilësuar ngjarjen e së hënës si historike. Megjithatë, ai ka paralajmëruar investitorët se çmimi i aksioneve mund të ulet, çka do të nënkuptonte se njerëzit mund të humbasin një pjesë të parave të tyre. Për blerësit që hyjnë për herë të parë në treg, Fagge ka theksuar se nuk duhet që të investojnë të gjitha kursimet apo të gjitha paratë që do t’u nevojiten brenda pak muajve.
Sipas tij, investitorët duhet të zgjedhin shuma me të cilat mund të përballojnë të paktën tre, katër apo pesë vitet e ardhshme. Përveç çmimit, ai ka vënë në fokus edhe një element tjetër: rrezikun nga mashtruesit. Fagge ka këshilluar njerëzit të bëjnë kujdes dhe të bashkëpunojnë vetëm me institucionet që janë të listuara zyrtarisht, duke shmangur skemat që mund të synojnë të përfitojnë nga ata që nuk e njohin mirë mënyrën se si funksionon procesi.
Rëndësia e projektit lidhet edhe me situatën energjetike të Nigerisë. Edhe pse vendi është prodhuesi më i madh i naftës në Afrikë, deri në hapjen e rafinerisë së Dangote, pjesa më e madhe e karburantit duhej të importohej për shkak të mungesës së kapaciteteve vendase të përpunimit. Rafineria e ka ndryshuar këtë tablo, duke u bërë një pikë kyçe furnizimi. Aliko Dangote, i cili ka lindur në Kano dhe është 67-vjeç, zotëron një pasuri neto prej rreth 28 miliardë dollarësh, sipas revistës Forbes. Ai e ka ndërtuar pasurinë përmes industrisë së çimentos dhe sheqerit në Nigeri, përpara se të zgjerohej edhe në 16 vende të tjera afrikane.
Për të ndërtuar rafinerinë në Lagos, projekti u njoftua fillimisht në vitin 2013 me një kosto fillestare të vlerësuar rreth 19 miliardë dollarë. Punimet nuk nisën deri në vitin 2017, ndërsa më pas projekti u vonua edhe nga pandemia e COVID-19. Një fazë e vështirë e punës lidhet edhe me punimet në Zonën e Lirë “Lekki”, pranë Lagosit: u desh të bëheshin punime të mëdha për rimarrjen e tokës nga deti, duke zhvendosur 65 milionë metra kub rërë. Rafineria ka një kapacitet përpunimi prej 650,000 fuçish në ditë, çka e rendit atë si të shtatën më të madhe në botë. Fondet që mblidhen përmes shitjes së aksioneve synojnë të ndihmojnë në dyfishimin e kapacitetit të saj.
Botuar fillimisht në Telegrafi
