Qeveria në detyrë e Kosovës po përballet me një valë kritikash lidhur me vendime të fundit, ndërsa mbi pjesëtarët e saj janë dorëzuar edhe kallëzime penale për shkak të mbajtjes së funksioneve të dyfishta. Çështja është bërë edhe më e ndjeshme pas një aktgjykimi të Gjykatës Supreme, i cili ka konfirmuar se ushtrimi i dy funksioneve është i kundërligjshëm.
Me gjithë këtë vendim, kryeministri në detyrë Albin Kurti prej javësh mban njëkohësisht edhe postin e deputetit në legjislaturën e 11-të të Kuvendit të Kosovës. Në mënyrë të ngjashme, edhe disa ministra në detyrë janë aktualisht anëtarë të kësaj legjislature. Nga kundërshtarët politikë, megjithatë, vjen pretendimi se vazhdimi i praktikës së funksioneve të dyfishta – pasi tashmë është bërë e qartë se është e ndaluar – mund të krijojë bazë për hetime penale.
Në këtë drejtim, kallëzimet e reja penale të dorëzuara këtë javë nga partitë politike kanë ngritur pyetjen: a kanë prokurorët hapësirë ligjore për t’i ndjekur penalisht qeveritarët në detyrë, nëse veprimet e tyre lidhen me vendime të marra gjatë ushtrimit të funksioneve të dyfishta? Ekspertë ligjorë thonë se, deri më tani, këta zyrtarë nuk kanë qenë të prekur nga procedura penale, por kushtet ligjore të krijuara pas aktgjykimit më të lartë të sistemit të rregullt mund të ndryshojnë situatën.
Ushtrimi i dy funksioneve: pse mund të hapet rruga për hetim penal?
Një element i rëndësishëm është se dorëzimi i kallëzimeve penale nuk është risi. Një rast i ngjashëm kishte ndodhur edhe në marsin e vitit 2026, kur procedura nuk solli pasoja konkrete deri në këtë fazë. Ndërkaq, kësaj radhe, Partia Demokratike e Kosovës dhe Aleanca kanë paraqitur kallëzime penale të ndara ndaj ministrave në detyrë dhe vendimeve të tyre.
Ekspertët ligjorë që kanë folur për Radion Evropa e Lirë theksojnë se kryeministri dhe ministrat në detyrë, “me dashje”, po marrin vendime që mund të përbëjnë vepër penale. Sipas tyre, prokurorët do të duhet të provojnë se, përmes mënyrës së ushtrimit të dy funksioneve dhe vendimeve që rezultojnë prej saj, zyrtarët po e shkelin detyrën zyrtare. Avokati Ardian Bajraktari thekson se te prokurorët është element “esencial dhe i rëndësishëm”: qëllimi. Ai shpjegon se pas aktgjykimit të Supremes, vazhdimi i ushtrimit të dy detyrave, marrja e vendimeve dhe fakti se këto vendime kanë ndikim – për të – i plotëson elementet që lidhen me qëllimin, në kuadër të veprave penale të lidhura me keqpërdorim të detyrës zyrtare dhe korrupsion.
Në anën tjetër, drejtori i Institutit të Kosovës për Drejtësi, Ehat Miftaraj, argumenton se mbajtja e pozitës së kryeministrit dhe e ministrave nga persona të cilët janë betuar si deputetë nuk i plotëson elementet e veprës penale të moszbatimit të vendimeve gjyqësore. Megjithatë, sipas tij, mbajtja e këtyre pozitave – përtej një ndalese të qartë kushtetuese – i përmbush të gjitha elementet e figurës së veprës penale të keqpërdorimit të pozitës apo autoritetit zyrtar, sipas nenit 414.1 të Kodit Penal të Kosovës.
Miftaraj thotë se me vendimet e kohëve të fundit kryeministri dhe ministrat në detyrë kanë keqpërdorur detyrën dhe kanë shkelur kompetencat, duke “i sjellë përfitime vetes dhe personave të tjerë”, disa prej të cilëve, siç përmendet në argumentim, njihen publikisht si persona të afërt me partinë, ndërsa po ashtu kanë dëmtuar persona të tjerë përmes veprimeve kundërligjore. Bajraktari e mbështet këtë qasje, duke shtuar se në Kodin Penal mund të ketë elemente përmes të cilave konstatohet shpërdorimi i detyrës zyrtare, dhe ai beson se Prokuroria do të nisë hetime në këtë rast. Kodi Penal parashikon dënim me burgim prej një deri në tetë vjet për një zyrtar që tejkalon kompetencat e tij.
Po ashtu, ka një vendim konkret që e ka vënë çështjen në qendër: Gjykata Supreme e rrëzoi më 2025 një udhëzim administrativ të ministrit në detyrë të Financave, Hekuran Murati, duke e gjykuar të paligjshëm, sepse Murati po ushtronte dy funksione – atë të deputetit dhe të ministrit. Vendimi u lidh drejtpërdrejt me nenin 71 të Kushtetutës, i cili ndalon ushtrimin e funksioneve të deputetit dhe të ministrit në të njëjtën kohë. Në këto rrethana, mbetet të shihet si do ta trajtojnë prokuroria dhe institucionet përkatëse pretendimin se vendimet janë marrë duke tejkaluar kufijtë kushtetues dhe ligjorë, si dhe deri ku shtrihet përgjegjësia penale e një qeverie në detyrë.
Ndërsa Prokuroria Speciale nuk ka dhënë përgjigje nëse po shqyrton kallëzimet penale dhe nëse do të nisë hetim penal, as Qeveria nuk ka kthyer përgjigje për pyetjet në lidhje me këto kallëzime dhe nëse anëtarët e saj po tejkalojnë kompetencat. Megjithatë, qeveria ka arsyetuar më herët se nuk mund ta ndalojë punën për shkak të tranzicionit politik dhe se administrimi i detyrave vazhdon brenda rolit të saj në periudhën kalimtare. Në këtë kuadër, çështja kryesore mbetet: cilat vendime janë konsideruar të kontestuara dhe a mjafton aktgjykimi i Supremes, i kombinuar me vazhdimin e funksioneve të dyfishta, për të hapur rrugën e procedurave penale për qeveritarët në detyrë.
Botuar fillimisht në Telegrafi
