Një sy gjumë i shkurtër gjatë ditës mund të duket si zgjidhja më e thjeshtë kur lodhja shfaqet pas një dite të ngarkuar. Por një studim i ri sugjeron se, te të rriturit e moshuar, dremitjet e shpeshta mund të lidhen me një rrezik më të lartë vdekshmërie. Gjetjet e publikuara së fundmi vënë në qendër një detaj që shumë njerëz e anashkalojnë: jo gjithmonë pushimi i ditës është thjesht “rikuperim”, sidomos kur bëhet rregullisht dhe në orare të caktuara.
Studimi i titulluar “Modelet e gjumit gjatë ditës të matura objektivisht dhe vdekshmëria nga të gjitha shkaqet tek të moshuarit”, është publikuar në revistën JAMA Network Open. Hulumtuesit analizuan të dhënat e mbledhura përgjatë 19 viteve, duke u fokusuar në një mostër prej 1,338 të rriturish mbi moshën 56 vjeç. Qëllimi ishte të kuptohej nëse mënyra si shfaqet gjumi gjatë ditës lidhet me rezultate të rëndësishme shëndetësore në afat të gjatë.
Një nga gjetjet kryesore lidhet me mënyrën se si e përcaktonin studiuesit dremitjen. Gjumi i shpeshtë gjatë ditës, i identifikuar si gjumi që ndodhte midis orës 9 të mëngjesit dhe 7 të mbrëmjes, shoqërohej me një shkallë më të lartë vdekshmërie. Më tej, ata që flinin tepër—sidomos kur dremitjet ndodhnin në mëngjes—rezultonin se kishin rrezik të rritur. Kjo e kthen vëmendjen te momenti dhe shpeshtësia, jo vetëm te fakti nëse dikush fle gjatë ditës.
Ndërkohë që pushimi i rastësishëm pas një dite të ngarkuar nuk duket të jetë problem, studiuesit e nënvizojnë se gjumi i rregullt, veçanërisht gjatë orëve të mëngjesit, mund të shërbejë si shenjë paralajmëruese. Në praktikë, ideja nuk është të shmanget çdo dremitje, por të merret seriozisht kur ajo kthehet në model të përsëritur. Hulumtimi thekson se, megjithëse dremitjet e shkurtra mund të lehtësojnë lodhjen dhe të përmirësojnë vigjilencën në afat të shkurtër, dremitja e tepërt në jetën e mëvonshme lidhet me rezultate të pafavorshme shëndetësore.
Dremitjet e shpeshta mund të jenë sinjal për probleme shëndetësore
Sipas studimit, lidhja nuk mbyllet vetëm në nivelin e “lodhjes”. Studiuesit paralajmërojnë se dremitja e tepërt në jetën e mëvonshme shoqërohet me rezultate të pafavorshme shëndetësore, duke përfshirë neurodegjenerimin, sëmundjet kardiovaskulare dhe madje edhe rritjen e rrezikut të sëmundjeve. Pra, edhe pse gjumi gjatë ditës shpesh perceptohet si diçka që “normalisht ndodh”, modeli i shpeshtë dhe i zgjatur mund të reflektojë procese të tjera në trup që po zhvillohen pa u vënë re.
Për ta shpjeguar këtë, hulumtuesit përmendin edhe mundësi të tjera që mund të qëndrojnë pas lodhjes gjatë ditës dhe nevojës për dremitje. Një nga shkaqet e mundshme që lidhet me këtë fenomen është inflamacioni kronik në trup. Kur ky inflamacion është i pranishëm, ai mund të ndikojë në energjinë e përditshme dhe në mënyrën si trupi rregullon gjumin. Përveç kësaj, provat mbështesin edhe idenë se lodhja e mëngjesit dhe e pasdites mund të kenë shkaqe të ndryshme, çka e bën edhe më të rëndësishme interpretimin e orarit ku ndodh gjumi gjatë ditës.
Gjetjet vijnë edhe si argument shtesë për ndjekjen e zakoneve të gjumit. Studiuesit theksuan vlerën e mundshme të monitorimit të modeleve të gjumit duke përdorur pajisje të veshshme, si pjesë e kontrolleve rutinë shëndetësore. Kjo qasje nuk është e re: vitin e kaluar, një studim nga Departamenti i Mjekësisë së Gjumit në Shkollën Mjekësore të Harvardit dhe Spitalin e Përgjithshëm të Masaçusetsit analizoi të dhënat e gati 90,000 të rriturve dhe po ashtu gjeti një lidhje mes dremitjeve të shpeshta dhe shëndetit më të dobët.
Në atë kohë, studiuesi kryesor Chenlu Gao u shpreh se rezultatet sugjerojnë që disa modele të gjumit mund të shërbejnë si tregues të hershëm të shëndetit më të dobët. Ai shpjegoi se gjumi i zgjatur ose i parregullt mund të jetë pasqyrim i një gjumi të keq gjatë natës, i një çrregullimi të ritmit cirkadian, si dhe i gjendjeve mjekësore para-ekzistuese. Këto përfshinin sëmundje kardiovaskulare, çrregullime metabolike, depresion ose ndryshime të hershme neurodegjenerative. Me fjalë të tjera, kur dremitjet bëhen të shpeshta dhe shoqërohen me orare të caktuara, ato mund të lidhen me sinjale që meritojnë vëmendje.
Botuar fillimisht në Bota Sot
