Mbetjet e një rakete Falcon 9 të kompanisë SpaceX kanë goditur sipërfaqen e Hënës me shpejtësi shumë të lartë, duke krijuar një ngjarje të vëzhgueshme për shkencën dhe operacionet hapësinore. Sipas të dhënave të bëra publike, pjesa që ka përfunduar në Hënë ka qenë ende në orbitën hënore, ku kishte qëndruar që prej vitit të kaluar.
Ngjarja vjen në një moment kur objektet e lëna në hapësirë pas misioneve hapësinore mund të qëndrojnë për periudha të gjata në trajektore të ndryshme. Në këtë rast, materiali i Falcon 9 nuk është shkatërruar plotësisht në fazat fillestare të fluturimit, por ka vijuar të rrotullohej në orbitën rreth Hënës. Pas një kohe në orbitë, fragmentet kanë hyrë në atmosferën jo-ekzistuese të Hënës (në kuptimin e kontaktit me sipërfaqen) dhe më pas janë përplasur në të.
Shpejtësia e përplasjes është raportuar në 8.690 km/orë. Ky detaj është veçanërisht i rëndësishëm, sepse shpejtësitë të tilla krijojnë energji të konsiderueshme gjatë goditjes dhe e bëjnë ngjarjen të dallueshme për monitorimin me instrumente të përshtatshme. Përtej shifrës, një përplasje e tillë ndikon edhe në mënyrën si studiohen krateret, përbërja e sipërfaqes dhe gjurmët e mbetjeve të mjeteve hapësinore.
Sa i përket peshës së objektit që ka hyrë në kontakt me Hënën, raportimet flasin për rreth 4 tonë. Ky vlerësim e vendos rastin në kategorinë e ngjarjeve me ndikim relativisht të madh, pasi nuk bëhet fjalë për një fragment të vogël, por për një masë që, edhe si mbetje, ka dimensione dhe peshë të konsiderueshme.
Mbetjet e Falcon 9 godasin Hënën me 8.690 km/orë dhe rreth 4 tonë masë
Falcon 9 është një nga raketat që SpaceX ka përdorur për misione të shumta dhe pjesët e saj mund të përfundojnë në mënyra të ndryshme, varësisht nga fazat e fluturimit. Në këtë rast, një pjesë që kishte mbetur në orbitën hënore prej vitit të kaluar ka qenë e pranishme në hapësirë për një periudhë të gjatë, derisa të ka arritur një moment përplasës. Përplasje të tilla janë të dobishme edhe për të kuptuar më mirë sjelljen orbitale të mbetjeve dhe mënyrën se si objektet lëvizin nën ndikimin e fushave gravitacionale.
Ndërkohë, vëzhgimi i ngjarjes krijon mundësi për analiza pas përplasjes. Energjia e lëshuar në një goditje me shpejtësi 8.690 km/orë mund të sjellë formimin e një krateri, i cili më pas mund të shqyrtohet për të vlerësuar sa materiale janë zhvendosur dhe si është shpërndarë pluhuri në zonë. Përveç aspektit fizik, të dhënat e tilla ndihmojnë edhe në planifikimin më të kujdesshëm të misioneve të ardhshme, duke marrë parasysh menaxhimin e mbetjeve.
Edhe pse detajet teknike të fazës së fundit të hyrjes drejt Hënës nuk janë të listuara në mënyrë të plotë këtu, informacioni për shpejtësinë dhe peshën e materialit që goditi sipërfaqen mjafton për të krijuar një tablo të qartë të ngjarjes. Për SpaceX dhe për komunitetin më të gjerë të hapësirës, raste të tilla shërbejnë si sinjal se mbetjet që qëndrojnë në orbita të largëta mund të kenë ndikim real në një moment të caktuar, ndaj monitorimi dhe parashikimi mbeten pjesë e rëndësishme e punës.
Meqenëse përplasja ka ndodhur me një masë prej rreth 4 tonësh dhe me shpejtësi 8.690 km/orë, ngjarja tërheq vëmendje si për vëzhguesit e hapësirës ashtu edhe për studiuesit që merren me gjeologjinë hënore. Mbetjet e Falcon 9, pasi qëndruan në orbitën hënore që prej vitit të kaluar, përfunduan në sipërfaqen e Hënës, duke e kthyer një objekt të mbetur nga misioni në një rast studimi për ndikimet në trupat qiellorë.
Botuar fillimisht në Albeu
