Kriza e emigrantëve në Ceuta, enklavë spanjolle në Afrikën e Veriut, ka tronditur relacionet mes disa vendeve evropiane dhe ka çuar në thirrjen e një takimi urgjent në nivel të Bashkimit Evropian. Vendimi vjen pas përshkallëzimit të tensioneve ndërmjet Spanjës dhe disa shteteve të tjera anëtare të BE-së, ndërsa fluksi i personave që hyjnë përmes kufirit jugor është rritur ndjeshëm.
BE-ja do të zhvillojë të martën një mbledhje urgjente për të diskutuar situatën në Ceuta. Sipas BBC-së, 22 shtete anëtare kanë nënshkruar një letër të përbashkët, ku kërkohet veprim i koordinuar dhe forcim i kufijve të jashtëm të Bashkimit Evropian. Reagimet janë intensifikuar pasi rreth 60 mijë emigrantë hynë në enklavën spanjolle nga Maroku, duke u shndërruar në një nga krizat më të mëdha migratore në këtë zonë.
Qeveria spanjolle e ka fajësuar drejtpërdrejt Marokun për krizën. Shkaku, sipas kësaj narrativi, lidhet me vendimin e Rabatit për të pezulluar marrëveshjen e ripranimit të emigrantëve me Spanjën. Kjo marrëveshje, e cila kishte mbështetjen edhe të Finlandës dhe Danimarkës, u bë faktor kyç për menaxhimin e flukseve migratore dhe për rikthimet e personave që mbërrijnë në mënyrë të parregullt.
Autoritetet spanjolle njoftuan se pothuajse të gjithë emigrantët që arritën në Ceuta më 30 korrik janë kthyer në Marok. Megjithatë, edhe pse pjesa më e madhe e fluksit u tërhoq, kostot njerëzore kanë vazhduar të rriten: numri i personave që humbën jetën gjatë përpjekjeve për të kaluar kufirin është rritur në të paktën 67. Këto shifra kanë shtuar presionin ndaj palëve për të gjetur mekanizma më të shpejtë dhe më të qëndrueshëm të menaxhimit të situatës.
BE kërkon veprim të koordinuar: si e përballon kriza në Ceuta
Në letrën e përbashkët, vendet anëtare paralajmërojnë se mënyra se si po zhvillohet situata mund të krijojë përshtypjen se hyrja e paligjshme në territorin evropian është e mundur. Sipas asaj që theksohet në dokument, një perceptim i tillë mund të nxisë tentativa të tjera, të minojë besimin në sistemin e përbashkët të migracionit dhe të sjellë pasoja për të gjitha shtetet anëtare.
Letra i drejtohet presidentit të Këshillit Evropian, António Costa, presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, si dhe kryeministrit polak Donald Tusk. Polonia mban presidencën e radhës së Këshillit të BE-së, çka e vendos takimin në një moment të ndjeshëm politik edhe për koordinimin e vendimmarrjes. Në këtë kontekst, reagimet e qeverive evropiane kanë reflektuar shqetësim të gjerë dhe kërkesë për masa të reja kufitare.
Kryeministri i Spanjës, Pedro Sánchez, deklaroi se qeveria e tij e ka rikthyer kontrollin e plotë mbi kufirin. Ai tha se u arrit të parandalohej lëvizja e paautorizuar e emigrantëve drejt pjesës kontinentale të Evropës në më pak se 48 orë. Sánchez pranoi se disa vende evropiane nuk kanë treguar solidaritet të mjaftueshëm me Spanjën, por theksoi se Ceuta nuk është pjesë e zonës Schengen dhe se situata është trajtuar me masa të jashtëzakonshme.
Ministri i Brendshëm i Spanjës, Fernando Grande-Marlaska, tha se situata ishte kthyer pothuajse në normalitet dhe se shumica e emigrantëve tashmë ishin larguar nga Ceuta. Sipas tij, bizneset në qytet kishin rifilluar punën. Autoritetet spanjolle kanë akuzuar gjithashtu trafikantët se kanë përhapur informacione të rreme, duke pretenduar se kufiri ishte hapur dhe se personat që hynin në Ceuta mund të vazhdonin më pas drejt Evropës kontinentale.
Kriza ka sjellë reagime edhe nga vende të tjera evropiane. Kryeministrja italiane Giorgia Meloni ka pezulluar për një muaj marrëveshjen e Italisë me Spanjën në kuadër të Schengenit. Ndërkohë, Finlanda, Franca dhe Portugalia njoftuan se po shqyrtojnë rikthimin e kontrolleve kufitare. Kryeministri danez, Mette Frederiksen, u bëri thirrje vendeve të BE-së të marrin në konsideratë të gjitha mundësitë, përfshirë pezullimin e përkohshëm të funksionimit të Schengenit. Kancelari gjerman Friedrich Merz i kërkoi Marokut të pranojë menjëherë kthimin e emigrantëve të paligjshëm dhe paralajmëroi se BE-ja duhet të tregojë se është në gjendje të mbrojë kufijtë e saj të jashtëm.
Ceuta, së bashku me Melillan, përbën kufirin e vetëm tokësor të BE-së me Afrikën. Për këtë arsye, dy enklavat spanjolle kanë qenë prej vitesh pika të rëndësishme ku përqendrohen përpjekjet e emigrantëve për të hyrë në territorin e BE-së. Gjatë verës, tentativat për të kaluar kufirin shtohen ndjeshëm, ndërsa emigrantët shpesh përpiqen të rrethojnë gardhin duke notuar në det ose duke kaluar nëpër zonat malore përreth Ceutës. Të dhënat e autoriteteve spanjolle tregojnë se në vitin 2021 rreth 8 mijë persona hynë në Ceuta brenda vetëm disa ditësh, duke i përkeqësuar ndjeshëm marrëdhëniet diplomatike ndërmjet Spanjës dhe Marokut.
Botuar fillimisht në Bota Sot
