Analisti politik Artan Alijaj ka thënë se skena politike në vend rrezikon të kthehet edhe një herë në një situatë “pat”, duke iu referuar zhvillimeve rreth diskutimeve për formimin e institucioneve. Sipas tij, ajo që po ndodh aktualisht ka elementë të një kthimi të mundshëm të procesit në një pikë pa dalje, ku marrëveshjet nuk përkthehen në stabilitet institucional.
Komenti i Alijaj vjen në kontekstin e pezullimit që Lidhja Demokratike e Kosovës i ka bërë diskutimeve me Lëvizjen Vetëvendosje për formimin e institucioneve. Shkak për këtë, sipas trajtimit që i është bërë çështjes, është ftesa për Kuvend të brendshëm, një lëvizje që ka ndikuar në dinamikën mes subjekteve politike dhe në mënyrën si po zhvillohen negociatat.
Alijaj ka theksuar se ky skenar është i pazakontë, pikërisht sepse është shfaqur në një moment kur po flitej për një marrëveshje të mundshme. Ai ka vënë në pah se prapaskenat e negociatave nuk duket se po menaxhohen vetëm sipas një kalendari të parashikuar, por se po shfaqen sinjale që mund të çojnë në bllokim të ri, pavarësisht se proceset kanë afatet e tyre.
Në shpjegimin e tij, analisti ka paralajmëruar se edhe pse ka ende kohë për hapat pasues, rreziku ekziston. Ai ka thënë se fillimisht duhet të formohet Kuvendi dhe më pas të trajtohen edhe afatet tjera, duke sugjeruar se dinamika aktuale mund të ndikojë në rrjedhën e punëve. Megjithatë, ai nuk ka dhënë detaje shtesë për afatet konkrete apo për mënyrën si mund të zhvillohen vendimmarrjet, por ka theksuar mundësinë e rikthimit në një “pat” politik.
Rreziku i “pat” politik: kur ngërçi mund të kthehet në zgjedhje
Ai e lidh “pat”-in me idenë e mbylljes së lojës pa lëvizje të re, një metaforë që e përdor nga shahu. Sipas shpjegimit të tij, “pat” është term që përdoret në shah kur një lojtar s’ka më lëvizje të lejuar dhe mbreti i tij është në shah; në atë moment loja mbyllet baras. Alijaj e përdor këtë krahasim për të përshkruar një realitet politik ku proceset mund të shterojnë hapësirën për manovrim dhe të përfundojnë në një rezultat pa zgjidhje.
Analisti ka thënë se ajo që po shihet në këtë fazë lë të hapur mundësinë që të kthehemi sërish në “pat” politik. Sipas tij, për shkak të proceseve të ndryshme mund të shkohet përsëri në zgjedhje, një skenar që do të krijonte të njëjtën lloj pasigurie dhe ngërçi që vendi kërkon ta tejkalojë. Edhe pse nuk ka folur për aktorë të rinj apo për vendime specifike që do ta aktivizonin këtë zhvillim, mesazhi i tij është se rreziku ekziston pikërisht në mënyrën si po ndërpriten apo po rifillojnë negociatat.
Në këtë linjë, ai ka nënvizuar se pezullimi i diskutimeve në momentin kur po flitej për një marrëveshje të mundshme e bën situatën edhe më të pazakontë. Alijaj ka argumentuar se, edhe pse ka kohë për hapat që vijnë më pas, zhvillimet aktuale mund të ndërpresin rrugën drejt institucioneve. Kjo do të thotë se, pavarësisht se procesi nuk ka mbërritur në fund, ka sinjale që mund ta kthejnë politikën drejt një skenari të përsëritur.
Ndërkohë, diskutimet mes subjekteve politike dhe mënyra e interpretimit të hapave proceduralë mbeten faktorë që ndikojnë në ritmin e formimit të institucioneve. Termi “pat”, siç e përshkroi Artan Alijaj, shërben si paralajmërim për rrezikun e mbylljes së procesit pa dalje, duke vënë në fokus mundësinë që tensionet dhe bllokimet të çojnë në një rikthim të zgjedhjeve. Për momentin, vëmendja vazhdon të jetë te hapat e ardhshëm dhe te mënyra se si do të organizohen proceset pas diskutimeve aktuale.
Botuar fillimisht në Koha.net
