Çmimi i naftës ka shënuar një rritje të fortë, duke kaluar pragun e 100 dollarëve për fuçi për herë të parë që nga muaji maj. Lëvizja vjen në një kohë kur rritet pasiguria lidhur me furnizimet globale, ndërsa përshkallëzimi i konfliktit në Lindjen e Mesme po i jep presion të ri tregut të energjisë.
Nafta bruto “Brent”, që shërben si referencë për tregjet ndërkombëtare, u rrit me më shumë se 6% të enjten. Gjatë tregtimit, çmimi arriti për pak kohë në nivelin prej 100,14 dollarësh për fuçi, përpara se më pas të shënonte një rënie të lehtë. Kjo kthesë në çmime tregon se investitorët po reagojnë shpejt ndaj rreziqeve të reja që lidhen me transportin e naftës në rrugët kryesore detare.
Shqetësimet për furnizimin me naftë u rikthyen me intensitet pas zhvillimeve në Detin e Kuq. Rebelët Houthi të Jemenit vendosën në shënjestër anije saudite në këtë zonë, duke rritur frikën se mund të bllokohet një rrugë kyçe për eksportet e naftës nga Arabia Saudite. Për tregun global, çdo ndërprerje apo rrezik në këto korridore transporti mund të ndikojë menjëherë në çmim, pasi furnizimet janë të ndjeshme ndaj vonesave.
Në këtë kontekst, analistët vlerësojnë se mbretëria ka dërguar rreth 4 deri në 5 milionë fuçi naftë përmes Detit të Kuq dhe ngushticës Bab al-Mandeb. Ky itinerar është përdorur për të shmangur ngushticën e Hormuzit, e cila konsiderohet si një “arterie” thelbësore për tregun global të naftës. Por tani, edhe ky korridor i lidhur me Hormuzin po shihet si i ekspozuar ndaj rrezikut, për shkak të pretendimeve të rebelëve Houthi për sulme ndaj anijeve saudite.
Nafta mbi 100 dollarë: rreziku i furnizimeve rrit presionin
Sipas asaj që është raportuar, rebelët Houthi pretendojnë se kanë goditur dy cisterna saudite të enjten. Këto pretendime e mbajnë tregun në tension, pasi nënkuptojnë se konfliktet në rajon mund të ndikojnë në sigurinë e transportit të naftës. Kur anijet bëhen objektiv ose kur ekziston frikë reale për përshkallëzim të mëtejshëm, operatorët kërkojnë rrugë alternative ose shtyjnë dërgesat, duke krijuar automatikisht paqëndrueshmëri në zinxhirin e furnizimit.
Rritja në çmimin e “Brent” nuk është e izoluar; brenda muajit aktual ka pasur një rritje të ndjeshme prej rreth 27 dollarësh për fuçi. Ky ndryshim përfaqëson një shtim prej më shumë se një të tretës së vlerës së mëparshme. Në të njëjtën kohë, kjo shënon edhe rikthimin e një niveli që nuk ishte parë prej disa javësh: hera e fundit që çmimi qëndroi mbi 100 dollarë ishte më 22 maj, sipas të dhënave të “FactSet”.
Ndërsa çmimi luhatet, vëmendja mbetet e përqendruar te mënyra se si do të ndikojnë zhvillimet në Lindjen e Mesme te transporti i energjisë. Për tregun, çdo sinjal i ri që rrit rrezikun e ndërprerjeve mund ta shtyjë çmimin lart, sidomos kur përmenden korridore si Deti i Kuq, Bab al-Mandeb dhe rrugët që lidhen me ngushticat më të rëndësishme. Në këtë moment, fakti që “Brent” kaloi pragun psikologjik të 100 dollarëve tregon se pritshmëritë e tregut po zhvendosen drejt një skenari me pasiguri më të lartë për furnizimet globale.
Botuar fillimisht në Koha.net
