Ka situata që duken të zakonshme, por fshehin një tension të madh. Shpesh e kemi të vështirë ta shtyjmë ose ta anulojmë një takim, edhe kur brenda vetes e dimë se nuk na shkon. Edhe kur e ndiejmë se personi tjetër po pret me entuziazëm, ne priremi të ruajmë “mirësjelljen” dhe në fund përfundojmë duke thënë po, edhe pse do të donim të ndaleshim.
Ky mekanizëm shfaqet si një lloj rregulli i brendshëm që e mësojmë pa e vënë re. Në dukje jemi duke u treguar të sjellshëm, por në realitet po e shtyjmë veten drejt një takimi që mund të na lodhë. Disa prej nesh e presin fshehurazi mesazhin e anulimit—si një sinjal që të mos detyrohemi të marrim vendimin. Por kur mesazhi nuk vjen, ose kur gjithçka përgatitet që takimi të ndodhë, ne sërish zgjedhim të mos e prishim rrjedhën.
Një pjesë e kësaj vjen nga ndjenja e fajit. Kur mendojmë se tjetri është bërë gati, ka organizuar pritshmëri dhe e ka vënë emocionin në lojë, na lind frika se një “jo” do të shihet si refuzim. Kështu, në vend që të ndjekim atë që ndihemi, fillojmë të mendojmë për efektin që mund të ketë tek tjetri. Kjo është arsyeja pse shumë njerëz përfundojnë duke e pranuar takimin—jo sepse e duan realisht, por sepse kanë frikë nga reagimi i mundshëm.
Sindroma e takimeve nga faji: si të mos e detyrojmë veten të shoqërohemi
Termi “sindroma e takimeve nga faji” e përmbledh pikërisht këtë ndjenjë. Është ajo gjendje ku ne e detyrojmë veten të pranojë diçka që në thelb na konsumon energji. Takimi shndërrohet në një barrë, ndërkohë që në komunikim ne ruajmë një ton pozitiv, duke mos e shfaqur dot parehatinë. Dhe ndërsa në momentin e përgjigjes mund të duket si zgjedhje e vogël, pasojat psikologjike shpesh janë më të mëdha se ç’presim.
Ka edhe një kontrast të fortë mes asaj që mendojmë dhe asaj që ndiejmë realisht. Ne shpesh besojmë se po “përshtatemi” me qetësi, se po i bëjmë një nder personit tjetër, se nuk do të jetë aq keq. Por kur takimi ndodh, rezulton se kemi mbajtur brenda një tension që rritet nga pritshmëritë dhe nga performanca sociale që detyrohemi të bëjmë. Në fund, lodhja shfaqet si diçka e natyrshme: pas takimit na duhet kohë për të “u rikuperuar”, sepse nuk kemi qenë vërtet në paqe me zgjedhjen.
Një element kyç është se sinjalet e lodhjes mund t’i injorojmë, derisa të mos kemi rrugë tjetër. Në vend që të sqarojmë kufijtë që kemi, e mbajmë përgjigjen pezull. Kur nuk duam ta anulojmë hapur, tentojmë të gjejmë mënyra të ndërmjetme: e shtyjmë pak, e riformulojmë, e bëjmë sikur “kemi kohë”, ose presim që të jetë dikush tjetër ai që ta marrë barrën. Pikërisht këtu hyn ideja e pritjes së fshehtë: mesazhi i anulimit shihet si lehtësim, si rrugëdalje pa pasur nevojë të përballemi drejtpërdrejt me ndjenjën e fajit.
Megjithatë, pas kësaj sjelljeje shpesh fshihet një emocion më i fortë nga sa e pranojmë. Në vend të thjesht një sikletit të zakonshëm, mund të jetë mungesë dëshire e sinqertë, nevojë për hapësirë, ose një mospërputhje që ne e kemi vërejtur që në fillim. Problemi nis kur këto ndjenja i zëvendësojmë me logjikë të rreme: “duhet”, “është më mirë kështu”, “nuk dua ta zhgënjej”. Sa më gjatë ta mbajmë këtë model, aq më shumë rritet lodhja dhe aq më e vështirë bëhet të thuash qartë atë që ndjen.
Rruga për të dalë nga kjo situatë është që të kuptojmë mekanizmin që na çon të themi “po” edhe kur do të preferonim të thoshim “jo”. Kur e njohim sindromën, bëhet më e lehtë të vendosim kufij pa u ndjerë automatikisht fajtorë. Takimet nuk duhet të jenë detyrim: ato mund të bëhen zgjedhje kur respektojmë veten dhe energjinë tonë, pa e ngarkuar veten me pritshmëri që s’na përkasin.
Botuar fillimisht në Albeu
