Deponia në Sferkë të Pejës, e planifikuar që të funksiononte vetëm për pesë vjet, vazhdon të jetë aktive edhe pse kishte afat për mbyllje që në vitin 2007. Prej ditësh, një zjarri në këtë deponi nuk është shuar, duke e kthyer situatën në një shqetësim të madh për ndikimin e mundshëm të ndotjes në shëndetin publik dhe në kushtet mjedisore të zonës.
Zjarri ka nisur dhe është përhapur në deponinë ku mbetjet grumbullohen për komunat e rajonit të Pejës. Kjo deponi ishte hapur në vitin 2002 dhe në dokumentimin e planifikimeve të kohës parashikohej të kishte jetëgjatësi të kufizuar, vetëm pesë vjet. Por, edhe tashmë më 2006 deponia vazhdonte të mbetej në funksion, duke sinjalizuar se afatet e përcaktuara për mbyllje nuk janë respektuar. Në këtë kontekst, banorët dhe ekspertët po kërkojnë reagim të shpejtë, sidomos pasi zjarri vazhdon pa u fikur për një kohë të gjatë.
Pas shpërthimit të flakëve në deponi, problemi i ndotjes është përkeqësuar dukshëm. Zjarri, i cili tashmë është nëntë ditë, nuk është shuar as në ditën e nëntë. Kjo ka sjellë alarm edhe tek banorët e fshatrave përreth, të cilët kanë dalë me protesta duke ngritur shqetësime për ajrin, aromat dhe rrezikun e mundshëm për shëndetin e familjeve të tyre. Sipas tyre, ndikimet nuk lidhen vetëm me pamjen e jashtme, por edhe me pasojat që vijnë nga djegia e mbetjeve.
Ekologu Zeqir Veselaj e ka përshkruar situatën si një “fatkeqësi mjedisore” dhe si një alarm të qartë për shëndetin publik. Ai thekson se edhe aromat që banorët i ndiejnë prej mbeturinave dhe prej kontejnerëve afër vendbanimeve përreth janë, sipas tij, tregues i pranisë së substancave ndotëse. Veselaj thotë se këto substanca, të grumbulluara në depozitimet e mbetjeve, hyjnë në reaksione kimike mes tyre dhe se disa prej tyre mund të bëhen edhe më të dëmshme. Por, sipas tij, kur ato marrin zjarr, ndikimi rritet ndjeshëm, sidomos në cilësinë e ajrit që qytetarët e thithin.
Zjarri i zgjatur po rrit rrezikun për shëndetin publik
Veselaj thekson se bëhet fjalë për një konglomerat të madh substancash ndotëse, shumica e të cilave kanë pasoja të drejtpërdrejta në organet e frymëmarrjes. Ai shton gjithashtu se në këtë proces mund të lirohen edhe substanca toksike të llojeve të ndryshme, mes tyre dioksinat. Për ekologun, këto janë elemente që e bëjnë situatën më problematike, jo vetëm për shkak të zjarrit që vazhdon, por edhe sepse përmes tymit dhe ndotjes së ajrit ndikimi bëhet i drejtpërdrejtë te qytetarët që jetojnë pranë deponisë.
Ndërkohë, reagimet institucionale nuk kanë munguar. Nga Komuna e Pejës thuhet se ka një akuzë ndaj nivelit qendror, duke e lidhur mungesën e ndihmës për mbylljen e deponisë me një periudhë të mëparshme. Në këtë këndvështrim, komuna pretendon se niveli qendror nuk ka ndihmuar në mbylljen e deponisë më 2022, pavarësisht rrezikut që një deponi e tillë mund të sjellë në kushte të tilla. Të njëjtat shqetësime dalin edhe në raport me afatin historik të deponisë, e cila ishte planifikuar të dilte jashtë përdorimit më 2007, por që në realitet ka vazhduar të funksionojë.
Ekspertët dhe banorët po i bëjnë thirrje autoriteteve për ndërhyrje urgjente për të ndaluar pasojat e zjarrit dhe për të parandaluar rritjen e rrezikut për shëndetin e qytetarëve. Përderisa flakët vijojnë prej ditësh dhe deponia mbetet aktive, vëmendja është përqendruar në domosdoshmërinë e menaxhimit të menjëhershëm të situatës, duke marrë parasysh se deponia është hapur më 2002, ishte planifikuar të kishte jetëgjatësi pesë vjet dhe se sipas planeve duhej të mbyllej që më 2007.
Botuar fillimisht në Koha.net
