Në një vendndodhje sekrete në Suedinë rurale, një ekip ushtarak-teknik është duke testuar një sistem të ri për mbrojtjen ajrore kundër dronëve. Lajmi vjen përmes një paraqitjeje të një demonstrimi ku The Telegraph raporton se është gati të dëshmohet lëshimi i një rakete me kosto të ulët, e konceptuar për të adresuar krizën e mbrojtjes nga dronët në Evropë.
Sistemi mban emrin “Kreuger” dhe përshkruhet si një zgjidhje shumë më e thjeshtë nga pikëpamja e dimensioneve: është afërsisht sa madhësia e një kutie këpucësh. Në thelb, ai ngjan me një “celular fluturues me një kokë rakete”, sipas Dominic Surano, inxhinier hapësinor në Mbrojtjen Ajrore Nordike (NAD), organizëm që lidhet me nevojat e mbrojtjes ajrore në rajon.
Ndonëse duket si diçka e zakonshme në distancë, Surano e paraqet konceptin si pjesë e një strategjie për të ndryshuar logjikën e shpenzimeve në luftën kundër dronëve. Në luftën reale, Rusia prodhon mijëra dronë sulmi të lirë. Ndërkohë, aleatët e NATO-s aktualisht po i godasin me raketa luftarake që kanë një kosto rreth 1 milion dollarë. Kjo pabarazi çmimesh e vështirëson përgjigjen dhe është pikërisht ku synon të ndërhyjë Kreuger.
“Kreuger” synon mbrojtje kosto-efikase kundër dronëve
Gjatë demonstrimit, ekipi i NAD tregon se Kreuger-i mund të punojë si një mini-interceptues. Surano thekson se dronët e nivelit hobi mund të kthehen në “vrasës” të mëdhenj në zonat e luftës: ai përmend shembullin ku dronë me vlerë rreth 500 dollarë po përdoren për të shkatërruar tanke që kushtojnë 20 milionë dollarë. Në këtë logjikë, ideja është që një sistem i vogël, i lirë dhe praktik të arrijë të neutralizojë kërcënimin pa harxhuar mijëra herë më shumë.
Sipas shpjegimit të inxhinierit, nëse testi shkon sipas planit, Kreuger-i – i pajisur me teknologji të inteligjencës artificiale – do të lokalizojë një dron armik, do të lëvizë brenda distancës së goditjes dhe më pas do të shpërthejë një kokë rakete artificiale. Në një skenar luftimi të vërtetë, kjo do të synonte të shkatërronte objektivin. Demonstrimi u shoqërua nga një atmosferë e përqendruar: sapo nis lëshimi, inxhinierët vazhdojnë kontrollet e minutës së fundit rreth vendit të nisjes.
Në momentin e provës, stafi i lartë i NAD, përfshirë James Heappey, ish-ministrin e Forcave të Armatosura të Britanisë, është sjellë posaçërisht me aeroplan për të qenë i pranishëm. Një grup i zgjedhur gazetarësh është ftuar gjithashtu për të parë demonstrimin. Testi përcillet edhe përmes një videoje të transmetuar, me kamerë të montuar në hundën e raketës, ndërsa ekipi mblidhet para një ekrani televiziv për të ndjekur “luftimin” në kohë reale.
Kur Kreuger-i ngrihet në qiell, pamjet tregojnë se ai afrohet gradualisht drejt një droni artificial dhe më pas kthehet për një kalim tjetër. Pas korrigjimit të kursit, interceptori hyn brenda rrezes së shpërthimit dhe bën shpërthimin e kokës së tij artificiale. Surano e përshkruan këtë si një konfirmim të qasjes: kontakti fizik krijon kufizim të menjëhershëm të kërcënimit.
Raportohet se ky zhvillim lidhet me rritjen e tensioneve dhe agresionit në krahun lindor të NATO-s. Përmendet inkursioni i dronëve të shtatorit të kaluar në Poloni, kur rreth 20 dronë rusë hynë në hapësirën ajrore polake. NATO u detyrua të përgjigjej duke nxitur avionë luftarakë për t’i rrëzuar ata, një reagim që rezultoi tepër i kushtueshëm ndaj një “mori” armësh të papërpunuara, të prodhuara nga industria ruse që, sipas narrativës, preket nga sanksionet, edhe pse bëhen me kosto vetëm disa mijëra dollarë.
E njëjta dilemë prek edhe drejtuesit e mbrojtjes civile në Evropë, të cilët po përpiqen të ndalojnë dronët rusë që kryejnë mbikëqyrje ndaj aeroporteve dhe fabrikave të përdorura për të mbështetur Ukrainën. Në këtë kontekst, zgjidhja e NAD-së është ta trajtojë problemin duke prodhuar raketa anti-dronë që premtojnë të jenë të lira dhe të lehta për t’u siguruar. Tobias Billström, ish-ministri i Jashtëm suedez dhe drejtori i strategjisë së NAD-së, vlerëson se kostoja për njësi e Kreuger-it është diku rreth 10,000 dollarë. Ai shton se sistemi është prodhuar tërësisht nga komponentë jo-kinezë, çka sipas tij e bën më të lehtë prodhimin masiv në rast krize ose konflikti global tregtar.
Në planet e komunikimit të projektit, theksohet se interceptori synohet të përdoret fillimisht nga forcat e armatosura ukrainase dhe më pas të zgjerohet në familjen më të gjerë evropiane. Po shqyrtohet edhe një version i ardhshëm që do të përdorte një shpërthim pulsi elektromagnetik për të bllokuar dronë të tjerë, duke zgjeruar kështu mënyrat e neutralizimit të kërcënimit në të ardhmen.
Botuar fillimisht në Telegrafi
