Njohës të zhvillimeve politike në Kosovë vlerësojnë se Lëvizja Vetëvendosje, si subjekti fitues i zgjedhjeve, duhet të shqyrtojë edhe alternativa për formimin e institucioneve, në rast se përpjekjet për marrëveshje me Lidhjen Demokratike të Kosovës nuk japin rezultat. Sipas tyre, ndërsa negociatat ndërmjet Vetëvendosjes dhe LDK-së janë pezulluar, hapësira për gjetjen e konsensusit nuk duhet të mbyllet vetëm brenda atij boshti.
Në këtë drejtim, analistët theksojnë se përçarjet e brendshme brenda partive opozitare krijojnë rrethana më të favorshme për Vetëvendosjen. Megjithatë, pavarësisht këtij skenari, ata argumentojnë se partia fituese duhet të veprojë me logjikë të gjerë politike për të siguruar shumicat e nevojshme dhe për të shmangur bllokimet që mund ta çojnë vendin drejt zgjedhjeve të reja.
Analisti Basri Muja ka thënë se në rast të dështimit të një marrëveshjeje eventuale mes Vetëvendosjes dhe LDK-së, Lëvizja e parë duhet të tentojë të gjejë konsensus edhe me partinë e dytë. Muja vë theksin te nevoja për takime dhe përpjekje shtesë, përfshirë edhe kontaktimin me Partinë Demokratike të Kosovës, me qëllim që të arrihet një marrëveshje sa më e gjerë. Ai ka argumentuar se synimi duhet të jetë zgjedhja e një presidenti konsensual, i cili, sipas përshkrimit të tij, do të duhej të ishte sa më “apartiak”.
“Në këtë kontekst unë mendoj që duhet të ketë takime dhe përpjekje edhe me PDK-në në mënyrë që të arrihet një konsensus sa më i gjerë për zgjedhjen e një presidenti konsensual i cili do të duhej të ishte sa më apartiak”, ka thënë Basri Muja.
Edhe analisti tjetër, Fitim Gashi, sugjeron se interesimi për marrëveshje nuk duhet të kufizohet vetëm në raportin Vetëvendosje–LDK. Ai thotë se brenda PDK-së janë dëgjuar zëra të caktuar kohët e fundit, të cilët kanë folur publikisht për nevojën e shqyrtimit të një koalicioni të mundshëm me Lëvizjen Vetëvendosje. Sipas tij, kjo tregon se në skenën politike ekziston gatishmëri për diskutim edhe me subjektin që ka dalë fitues.
Negociatat e pezulluara hapin rrugë për konsensus edhe me PDK-në
Gashi ka shtuar më tej se AAK-ja tashmë ka shprehur gatishmërinë për dhënien e votave, me kusht që qeveria e ardhshme të angazhohet në prioritete të caktuara programore. Në këtë mënyrë, sipas tij, kombinimi i gatishmërive politike nga faktorë të ndryshëm mund të shërbejë për të tejkaluar ngërçet dhe për të ulur gjasat e përshkallëzimit drejt zgjedhjeve.
Analistët i kanë bërë thirrje politikës të shmangë, siç janë shprehur, lojërat politike dhe logjikën e “tentimit të hedhjes së përgjegjësisë”. Në këtë kuadër, ata e shohin si të rëndësishme që procesi i formimit të institucioneve të mos bllokohet nga përplasjet e brendshme ose nga interpretimet selektive të situatës. Përkundrazi, qasja e propozuar është që të kërkohet një zgjidhje e qëndrueshme përmes marrëveshjeve të mundshme dhe dialogut me sa më shumë faktorë relevant.
Vlerësimet e analistëve vijnë në një kohë kur negociatat mes Vetëvendosjes dhe LDK-së janë pezulluar, ndërsa diskutimet për fatin e institucioneve po mbeten në qendër të skenës politike. Në këtë klimë, roli i PDK-së shihet si një faktor që mund të hyjë në llogaritë e partisë fituese, pikërisht për të siguruar konsensus më të gjerë dhe për të ruajtur stabilitetin institucional pa u detyruar vendi t’i drejtohet zgjedhjeve.
Botuar fillimisht në Koha.net
