Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara mbeten të hapura për negociata me Iranin, por kushti është që diplomacia të shoqërohet me sjellje konkrete dhe respektim të marrëveshjeve. Gjatë një bisede me gazetarët të dielën në mbrëmje, Rubio foli para nisjes për takimin e ASEAN-it në Filipine, duke theksuar se negociatat nuk mund të konsiderohen serioze nëse palët nuk veprojnë në përputhje me detyrimet e tyre.
Rubio u ndal te situata në Ngushticën e Hormuzit dhe te pretendimet që i ka bërë Uashingtoni Iranit lidhur me detyrimin për të mos e përshkallëzuar tensionin në zonë. Ai tha se, vetëm një javë më parë, Irani do të duhej të kishte lëshuar një deklaratë ku tërhiqej se Ngushtica e Hormuzit do të ishte e hapur dhe se nuk do të sulmoheshin më anijet. Sipas tij, në vend të këtij angazhimi, Irani sulmoi tri anije.
“Duhet të jetë një marrëveshje që ata janë të gatshëm ta respektojnë”, tha Rubio, duke e lidhur hapjen për diplomaci direkt me përmbushjen e kushteve. Ai vuri në dukje se për të pasur një kuptim real të një marrëveshjeje, duhet të ekzistojë gatishmëri e palës iraniane për të respektuar atë që është rënë dakord, jo thjesht deklarata në letër. Në këtë kontekst, Rubio argumentoi se sjellja e Iranit në ujërat përreth Ngushticës së Hormuzit është treguesi kryesor për angazhimin real.
Rubio tha edhe se Irani nuk po e përmbush pjesën e tij të marrëveshjes së fundit me Shtetet e Bashkuara. Ai theksoi se, sipas tij, “ata nuk po e respektojnë atë”, duke shtuar se ngushtica duhet të jetë e hapur, pa tarifa, pa sulme dhe pa veprimet që po kryhen ndaj anijeve. Sipas tij, nëse kushtet shkelën në praktikë, atëherë nuk mund të ketë një memorandum mirëkuptimi në fuqi.
“Pra, nuk mund të ketë një memorandum mirëkuptimi në fuqi nëse ata po shkelin kushtet e tij”, tha Rubio. Kjo linjë, sipas tij, lidhet me idenë se diplomacia duhet të mbështetet në veprime të verifikueshme dhe në respektimin e rregullave që synojnë të garantojnë lundrim të sigurt në një nga korridoret më të rëndësishëm të transportit detar.
SHBA-ja pret respektimin e kushteve në diplomaci
Rubio komentoi edhe vendimet e fundit të administratës amerikane lidhur me Iranin. Kur presidenti amerikan, Donald Trump, njoftoi rikthimin e bllokadës ndaj Iranit të hënën, ai deklaroi se do të vendosej një tarifë prej 20% për anijet që kalojnë përmes Ngushticës së Hormuzit. Megjithatë, Rubio tha se Trump hoqi dorë nga plani për mbledhjen e tarifave pak orë para rifillimit të bllokadës, duke përmendur kërkesat e aleatëve në Gjirin Persik.
Në këtë pjesë të shpjegimit, Rubio u fokusua në logjikën që, sipas tij, qëndron pas vendimit të presidentit. Ai shpjegoi se ajo që Trump thekson në thelb është se, në një moment të caktuar, vendet dhe kombet që përfitojnë nga transporti detar përmes ngushticave duhet të kenë mundësi të angazhohen dhe të ofrojnë të paktën ndihmë financiare për kostot e ofrimit të një shërbimi që, sipas tij, është shumë i vlefshëm.
Me këto qëndrime, Marco Rubio përcolli një mesazh të qartë: negociatat mes SHBA-së dhe Iranit mund të mbahen në fokus, por vetëm nëse ka respektim të kushteve dhe sjellje që nuk përshkallëzon rreziqet për anijet në Ngushticën e Hormuzit. Ndërkohë, deklaratat e tij për rikthimin e bllokadës dhe për ndryshimet e tarifave e vendosin dialogun në një kornizë presioni diplomatik dhe operacional, ku veprimet në terren konsiderohen vendimtare.
Botuar fillimisht në Koha.net
