Shija e hidhur e trangujve është një nga ankesat më të shpeshta të kopshtarëve gjatë verës. Në shumë raste, njerëzit ia atribuojnë menjëherë këtë fenomen temperaturave të larta, por shkaku i vërtetë zakonisht është kombinimi i disa faktorëve që e ekspozojnë bimën ndaj stresit. Gjatë korrikut, kushtet atmosferike mund të ndryshojnë shpesh: ditët mund të jenë tropikale, netët të freskëta dhe shirat e rrëmbyeshëm mund të vijnë herë pas here. Pikërisht këto luhatje ndikojnë drejtpërdrejt në cilësinë e frutave dhe në mënyrën si zhvillohet shija.
Lajmi i mirë është se problemi, në shumicën e rasteve, mund të parandalohet ose të zgjidhet nëse identifikohet me kohë shkaku. Trangujt reagojnë shpejt ndaj mënyrës së kujdesit dhe ndaj kushteve të mjedisit, prandaj një ndryshim i vogël në praktikë mund të sjellë përmirësim. Për të shmangur frutat me shije të hidhur, është e rëndësishme të ndiqen disa rregulla të thjeshta, që lidhen kryesisht me ujitjen, temperaturën, ushqimin e tokës dhe menaxhimin e lagështisë.
Çelësi është stabiliteti: ujë, temperaturë dhe ushqim
Ujitja e parregullt është shkaku më i shpeshtë i hidhësisë. Trangujt nuk e përballojnë mirë luhatjen e madhe të lagështisë në tokë, prandaj ujitja e rregullt mbetet faktor kryesor për cilësinë e frutave. Kur bima nuk ujitet për disa ditë dhe më pas merr papritur sasi të mëdha uji – veçanërisht ujë të ftohtë – rrënja pëson stres. Ky stres reflektohet shpejt te frutat, duke e bërë shijen më të hidhur. Gjatë vapës së verës, toka nuk duhet të thahet plotësisht. Për ta mbajtur këtë nën kontroll, rekomandohet ujitje e rregullt me sasi më të vogla.
Një tjetër element që shpesh neglizhohet është temperatura e ujit. Ujitja me ujë të ftohtë nga pusi ose ujësjellësi mund ta prishë shijen e frutave. Në verë, uji zakonisht është më i ftohtë se toka e ngrohur, ndaj ndryshimi i papritur i temperaturës i shkakton stres rrënjës. Si pasojë, bima përthith më dobët lëndët ushqyese, rritja ngadalësohet, gjethet mund të zverdhen dhe cilësia e frutave përkeqësohet. Për të shmangur këtë, këshillohet që uji të lihet të qëndrojë për disa orë para ujitjes ose të ngrohet në një fuçi të vendosur në diell. Nëse fuçinë e mbuloni me foli të zezë, uji ngrohet më shpejt dhe ruan më gjatë temperaturën e përshtatshme.
Korriku është periudhë e frutifikimit intensiv dhe kjo do të thotë se trangujt shpenzojnë shumë energji. Nëse tokës i mungojnë lëndët ushqyese, cilësia e frutave bie dhe hidhësia bëhet më e theksuar. Në këtë periudhë, bimët shpesh kanë nevojë të veçantë për kalium dhe magnez. Zakonisht kjo mund të vërehet nga gjethet e zbehta dhe skajet e thara. Një zgjidhje e thjeshtë është përdorimi i hirit të drurit: përzierja e një gote hi me një kovë ujë, lënia të qëndrojë rreth 12 orë dhe më pas hedhja e rreth një litri tretësirë nën secilën bimë. Në të njëjtën kohë, duhet pasur kujdes të mos abuzohet me plehrat azotike, sepse ato nxisin rritjen e bujshme të gjetheve, ndërsa kaliumi dhe magnezi janë më të rëndësishëm për cilësinë, shijen dhe krokantësinë e frutave.
Toka e mbinxehur është gjithashtu një problem i zakonshëm. Edhe me ujitje të rregullt, rrënja mund të vuajë nëse toka nxehet shumë, sidomos kur është e errët dhe nuk është e mbrojtur me mulch. Për ta parandaluar, rekomandohet vendosja e një shtrese mulch-i nga bari i kositur pa fara, kashta ose sana, me trashësi pesë deri në shtatë centimetra. Kjo shtresë mbron rrënjën nga mbinxehja, zvogëlon avullimin e ujit dhe ndihmon tokën të ruajë më gjatë lagështinë. Kopshtarët me përvojë theksojnë se trangujt, shpesh vetëm disa ditë pas vendosjes së mulch-it, rikthejnë shijen më të këndshme dhe e humbin hidhësinë karakteristike.
Ndryshimet e mëdha të temperaturës e rrisin edhe më shumë stresin. Kur temperatura ditore kalon 30 gradë dhe gjatë natës bie ndjeshëm, bima rritet më vështirë dhe frutat zhvillohen më dobët. Efekt i ngjashëm vjen edhe nga shirat e ftohtë të verës, moti me erë dhe ftohjet më të gjata. Nëse trangujt i kultivoni në serrë, problemi mund të jetë temperatura tepër e lartë, veçanërisht kur kalon 35 gradë. Për të mbrojtur bimët dhe për ta ulur stresin, këshillat janë: mbylleni serrën më herët në mbrëmje për të ruajtur nxehtësinë, gjatë vapës së madhe siguroni hijezim, ajroseni rregullisht serrën dhe mbani temperaturën sa më të qëndrueshme. Kur kushtet stabilizohen, frutat e rinj zakonisht bëhen përsëri të shijshëm, të ëmbël dhe krokantë, pa hidhësi të theksuar.
Botuar fillimisht në Telegrafi
