Arsimi në gjuhën shqipe në Mal të Zi vijon të përballet me vështirësi që prekin drejtpërdrejt identitetin shqiptar në këtë mjedis. Përtej faktit që në shkolla zhvillohet mësimi në shqip, çështja që kërkon vëmendje ka qenë gjithmonë më e gjerë: cilat janë programet mësimore me të cilat mësohet, cilat tekste përdoren në lëndët për identitetin kombëtar dhe sa të pranueshme janë këto materiale për nxënësit shqiptarë.
Në një analizë të fokusuar te arsimi në pluralizëm, theksohet se nuk mjafton vetëm deklarimi se shqiptarët në Mal të Zi mësojnë gjuhën shqipe. Niveli i problemit lidhet me përmbajtjen e mësimit dhe me mënyrën si trajtohen temat që lidhen me identitetin, kulturën dhe historinë. Për shkak të kësaj, diskutimi i publikuar vë në qendër programet mësimore dhe tekstet shkollore në lëndët ku nxënësit duhet të mësojnë për veten e tyre, jo vetëm për të tjerët.
Një moment i rëndësishëm në këtë proces lidhet me një takim që është mbajtur 12 vjet më parë. Duke marrë parasysh gjendjen ekzistuese në fushën e arsimit shqip në Mal të Zi më 14-15 qershor 2014, Këshilli Kombëtar Shqiptar në Ulqin organizoi seminarin me temën “Pozita dhe nevojat e arsimit shqip në Mal të Zi”. Sipas dokumentimit, ky ishte takimi i parë në Mal të Zi i mbajtur posaçërisht në pluralizëm për trajtimin e çështjes së arsimit në gjuhën shqipe, duke bashkuar punonjës të arsimit dhe studiues nga Mali i Zi, Shqipëria dhe Kosova.
Gjatë seminarit, u ngritën çështje konkrete rreth programeve dhe teksteve që përdoren në shkollat ku mësimi zhvillohet në shqip. Në fund të diskutimeve, u miratuan përfundimet dhe rekomandimet, të cilat shërbyen për të treguar se pozita e arsimit në shqip në shkollat më mësim në gjuhën shqipe në Mal të Zi përballet me probleme që duhen përmirësuar. Në qendër të këtyre shqetësimeve ishin sidomos çështjet programore dhe çështjet e materialeve mësimore, të konsideruara si të domosdoshme për rishikim dhe avancim.
Programet dhe tekstet në lëndët e identitetit kombëtar kërkojnë përmirësim
Një pjesë e rëndësishme e analizës lidhet me lëndët e identitetit kombëtar. Konkretisht përmenden gjuhë shqipe e letërsi, histori, kulturë muzikore, gjeografi dhe art figurativ. Sipas përfundimeve të nxjerra në kuadër të kësaj teme, nxënësit shqiptarë mësojnë për të tjerët, ndërsa për veten del se ka mungesa ose trajtim të pamjaftueshëm të duhur. Ky konstatim lidhet me mënyrën se si janë ndërtuar programet dhe si janë përkthyer e përcjellë përmbajtjet në tekstet shkollore që përdoren në klasë.
Në kuadër të përgjegjësive për avancimin e arsimit në shqip, theksohet se përveç institucioneve arsimore në Mal të Zi, rol kanë edhe partitë politike shqiptare që janë pjesë e qeverisë. Pretendohet se këto struktura duhet të angazhohen në mënyrë aktive për përmirësimin e arsimit në gjuhën shqipe, sidomos në segmentet që prekin identitetin kombëtar dhe cilësinë e mësimit. Diskutimi e vendos theksin te nevoja që çështja të mos mbetet thjesht në nivel shqetësimi, por të kalojë në zgjidhje konkrete për programet dhe tekstet shkollore.
Trajtimi i kësaj çështjeje, siç del nga përmbledhja e ngjarjes dhe konkluzioneve të seminarit, kërkon vëmendje të vazhdueshme. Çështjet e ngritura më 14-15 qershor 2014 në Ulqin nuk paraqiten si të mbyllura, por si problem që vazhdon të kërkojë përmirësime. Në këtë linjë, vlerësohet se adresimi i problematikës në lëndët e identitetit kombëtar duhet të sjellë më shumë qartësi dhe përshtatshmëri për nxënësit shqiptarë, në mënyrë që mësimi në shkollat në Mal të Zi të përfaqësojë më mirë nevojat e tyre arsimore dhe dimensionin kulturor e historik të komunitetit.
Botuar fillimisht në Koha.net
