Irani ndërmori të dielën sulme me dronë dhe raketa ndaj Bahrejnit dhe Kuvajtit, duke i paraqitur ato si përgjigje ndaj sulmeve ajrore amerikane që goditën objektiva ushtarake iraniane. Përshkallëzimi i ri vjen në një moment kur SHBA dhe Teherani po negociojnë një marrëveshje të përkohshme, ndërsa në rajon tensionet mbeten të larta.
Njëkohësisht, Teherani zyrtar paralajmëroi se bisedimet për arritjen e një armëpushimi mund të ndërpriten plotësisht nëse Shtetet e Bashkuara vazhdojnë operacionet ushtarake. Ky qëndrim e vendos negociatën nën presion të drejtpërdrejtë, pasi çdo incident i ri mund të ndikojë në dinamikën politike mes dy palëve.
Në qendër të përplasjes, siç theksohet edhe në zhvillimet e fundit, mbetet Ngushtica e Hormuzit. Përpjekjet ndërkombëtare për ta rihapur këtë rrugë detare pa mbikëqyrjen e drejtpërdrejtë të Iranit kanë rritur tensionet në rajon dhe kanë vënë në rrezik negociatat për një marrëveshje paqeje. Për komunitetin ndërkombëtar, Ngushtica e Hormuzit shihet si rrugë ujore ndërkombëtare, edhe pse shtrirja e saj përkon me ujëra territoriale të Iranit dhe Omanit.
Ndërkaq, Irani mban qëndrimin se vetëm ai ka të drejtën të administrojë këtë zonë strategjike. Në argumentet iraniane theksohet se përmes saj dikur ka kaluar rreth një e pesta e tregtisë botërore të naftës dhe gazit natyror. Pikërisht ky pozicion e bën çështjen më të ndjeshme, pasi lidhet drejtpërdrejt me sigurinë e transportit dhe me interesat ekonomike të rajonit e më gjerë.
Ngushtica e Hormuzit mbetet nyja që ushqen tensionet mes SHBA-së dhe Iranit
Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, e përsëriti këtë linjë gjatë një vizite zyrtare në Irak. Ai deklaroi se “çdo ndërhyrje ose përpjekje për të krijuar mekanizma të rinj jashtë atyre që zbatohen nga Republika Islamike e Iranit vetëm sa do të shtojë tensionet dhe do të vonojë rihapjen e ngushticës së Hormuzit”. Fjalët e tij në Bagdad e lidhin drejtpërdrejt çdo ndryshim në kontrollin e zonës me rritjen e rrezikut dhe me vonesa në përpjekjet për rihapjen e korridoreve të lundrimit.
Ndërsa Teherani kundërshton çdo qasje që, në interpretimin e tij, e anashkalon kontrollin iranian, zhvillimet nga pala ndërkombëtare po shënojnë përpjekje për t’i dhënë stabilitet lundrimit. Një organizatë shumëkombëshe detare, e mbështetur nga Marina Amerikane, njoftoi të shtunën zgjerimin e korridoreve të lundrimit pranë Omanit. Qëllimi është të mundësohet qarkullimi normal i anijeve në të dy drejtimet, por vendimi është kundërshtuar ashpër nga Teherani, i cili e sheh atë si hap që rrit tensionet në rajon.
Në paralel, negociatat mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit vijojnë për një marrëveshje të përkohshme. Në tavolinë janë çështje të tilla si lundrimi i sigurt në Gjirin Persik, heqja e sanksioneve amerikane dhe e ardhmja e rezervave iraniane të uraniumit të pasuruar. Sipas memorandumit të mirëkuptimit të nënshkruar më herët gjatë këtij muaji, palët kanë 60 ditë kohë për të finalizuar marrëveshjen, por zhvillimet e fundit e vënë në rrezik një proces të tillë.
Kurse në frontin ushtarak, Ministria e Mbrojtjes e Kuvajtit njoftoi se sistemet e mbrojtjes ajrore rrëzuan dy raketa balistike dhe disa dronë iranianë, pa shkaktuar viktima apo dëme materiale. Kuvajti strehon një nga bazat më të mëdha ushtarake amerikane në rajon, çka e bën atë edhe më të ndjeshëm ndaj përplasjes. Ndërkohë, në Bahrejn autoritetet thanë se një sulm iranian goditi një ndërtesë, duke treguar se situata në terren po mbetet e tensionuar.
Botuar fillimisht në Koha.net
