Keir Starmer ka dhënë të hënën dorëheqjen nga posti i kryeministrit të Britanisë së Madhe dhe, njëkohësisht, si kryetar i Partisë Laburiste. Njoftimi është bërë në një deklaratë të dhënë jashtë Downing Street, ku ai ka sqaruar se vendimet e tij në detyrë kanë pasur si synim të parë “ta vënë në radhë të parë vendin e tij që e do shumë”.
Lajmi vjen në një moment politik të ndjeshëm për Partinë Laburiste, pas zhvillimeve të fundit brenda radhëve të saj. Andy Burnham, i cili shihet si kandidati kryesor për të zëvendësuar Starmerin, do të jetë të martën në Westminster për t’u betuar si deputet për Makerfield. Burnham do të marrë këtë rol pasi ka fituar zgjedhjet e pjesshme javën e kaluar.
Gjatë javëve të fundit, kryeministri Starmer dhe aleatët e tij kishin këmbëngulur se do të përballeshin me çdo sfidë që mund të vinte për udhëheqjen nga Burnhami ose nga ndonjë emër tjetër, përpara se të zhvilloheshin zgjedhjet e pjesshme në Makerfield. Këto zgjedhje, sipas skenarit që u ndoq, u mbajtën me synimin që Partia Laburiste të ruante stabilitetin dhe të vazhdonte përpara pa u përballur me një garë të hapur për udhëheqje.
Megjithatë, edhe pse në fokus ishin lëvizjet brenda forcës politike, të dielën në mëngjes situata mori një kthesë të re në komunikim. Sekretari për biznesin, Peter Kyle, i tha Sky News se Starmer po e kalonte fundjavën duke “reflektuar mbi realitetet politike” me të cilat po përballet. Kjo frazë u shoqërua me pritshmërinë se zhvillimet brenda partisë mund të konkretizoheshin menjëherë sapo të përfundonin zgjedhjet e pjesshme.
Burnham fiton terren, Starmer hap rrugën për udhëheqje të re
Rezultatet e zgjedhjeve të së enjtes në Makerfield ishin vendimtare për narrativën politike. Andy Burnham fitoi me një diferencë të konsiderueshme ndaj partisë “Reform UK” të Nigel Farage. Ai arriti të siguronte mbi 9,000 vota avantazh dhe më shumë se 50% të votave. Në atë kontekst, ekipi i Burnhamit besonte se kishte mbështetjen e rreth 200 deputetëve laburistë, një numër që përllogaritej afërsisht si gjysma e grupit parlamentar.
Sipas rrjedhës së ngjarjeve që pasuan, ky vlerësim u rishfaq dhe u përforcua me kohën. Që pas ditës së zgjedhjeve, numri i mbështetësve u rrit, ndërsa Burnham u bë gjithnjë e më i bindur se mund të merrte drejtimin e Partisë Laburiste dhe, rrjedhimisht, të merrte postin e kryeministrit pa pasur një garë formale. Kjo nënkuptonte se Partia Laburiste mund të përdorte mekanizma të brendshëm që të mos detyronin një proces konkurrimi publik apo votim të zhurmshëm, por ta zgjidhte udhëheqjen përmes konsensusit politik.
Por vendimmarrja brenda forcës politike nuk u la vetëm në pritshmëri. Të premten, ministra që më parë kishin qenë besnikë ndaj Starmerit i kanë komunikuar atij se duhej të merrte një vendim lidhur me afatin e largimit të tij deri në fund të fundjavës. Sipas kësaj logjike, rreziku ishte që, nëse vonesa do të zgjaste, Starmer mund të përballej me një situatë ku do të detyrohej ta linte postin. Në këtë mënyrë, dorëheqja e të hënës lidhet edhe me presionin e brendshëm që po i imponohej udhëheqjes.
Ndërkohë, procedurat e brendshme për sfidimin e liderit përcaktojnë një prag të qartë. Çdo deputet që synon të sfidojë për postin e liderit duhet të sigurojë mbështetjen e të paktën 20% të grupit parlamentar, çka përkthehet në 81 deputetë. Ky rregull shërben si filtër për të kuptuar nëse një kandidat tjetër do të kishte forcë të mjaftueshme politike për të hapur një garë. Pas dorëheqjes së Starmerit dhe me Burnhami në pozicion qendror pas rezultatit në Makerfield, skenari kryesor mbetet ai i kalimit të pushtetit drejt udhëheqjes së re, ndërsa partia përballet me fazën pasuese të organizimit të brendshëm.
Botuar fillimisht në Koha.net
