Kryetari i parlamentit të Iranit, Mohammad Bagher Ghalibaf, do të jetë negociatori kryesor që do të drejtojë fazën e ardhshme të bisedimeve të Teheranit me Shtetet e Bashkuara. Lajmi vjen pas muajsh tensioni të lartë dhe pas një periudhe që u shoqërua me lufte, ndërsa roli i tij në skenën politike dhe diplomatike u rrit ndjeshëm.
64-vjeçari është shfaqur si një nga figurat më të larta civile të Iranit, veçanërisht pas valës së vrasjeve të kryera nga SHBA-ja dhe Izraeli. Këto sulme patën në shënjestër liderë të lartë iranianë, përfshirë ish-udhëheqësin suprem Ali Khamenei dhe Ali Larijani. Larijani, i cili para vdekjes konsiderohej një nga arkitektët kryesorë të strategjisë ushtarake dhe diplomatike të Iranit, u përfshi gjithashtu në listën e figurave që u goditën.
Ndërkohë që Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) rriti fuqinë e tij pas sulmeve amerikano-izraelite, edhe Ghalibaf u pozicionua në mënyrë më të dukshme. Ai vjen nga radhët e konservatorëve pragmatikë dhe ka histori të gjatë në forcat e armatosura; në të kaluarën është përmendur si ish-komandant i forcave ajrore të Gardës Revolucionare. Pas kësaj, ai u ngrit në një rol gjithnjë e më të rëndësishëm politik, deri në pikën ku tani pritet të jetë në qendër të negociatave me Shtetet e Bashkuara.
Ghalibaf do të udhëheqë negociatat e reja me SHBA-në
Ghalibaf tashmë është përballur drejtpërdrejt me përfaqësuesit amerikanë. Takimi i tij me zëvendëspresidentin amerikan, JD Vance, u zhvillua në Islamabad në prill. Ai u konsiderua takimi më i nivelit të lartë ballë për ballë mes zyrtarëve iranianë dhe amerikanë që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979. Kjo ngjarje ka shënuar një moment të rëndësishëm në rrugën drejt bisedimeve të reja, ku roli i tij pritet të jetë vendimtar.
Gjatë asaj periudhe, negociatat u zhvilluan në disa raunde. Sipas asaj që ka deklaruar vetë Ghalibaf në një intervistë për transmetuesin shtetëror iranian IRIB të mërkurën, ai tha se u realizuan tre raunde negociatash trepalëshe, ballë për ballë, në prani të ndërmjetësuesve. Megjithatë, besimi mes palëve nuk ishte i lartë dhe komunikimi u zhvillua në një klimë mosbesimi.
Në këtë kontekst, Ghalibaf ka rrëfyer se në Islamabad ia ka thënë drejtpërdrejt Vance-it një fjali që pasqyronte qëndrimin e palës iraniane. Ai deklaroi se: “Ne hymë në këto negociata me mosbesim të plotë ndaj jush”. Fjalët e tij tregojnë se edhe pse negociatat u zhvilluan, barriera politike dhe mungesa e garancive mbetën çështje thelbësore për palën iraniane.
Tani, në fazën tjetër, Ghalibaf duhet të përballet me sfida të brendshme dhe të jashtme njëkohësisht. Ai pritet t’ua shpjegojë dhe t’ua shesë çdo marrëveshje fraksioneve më radikale të IRGC-së, të cilat vazhdojnë të tregojnë skepticizëm ndaj një marrëveshjeje me Uashingtonin. Paralelisht, ai duhet të sigurojë mbështetje nga rrymat reformiste dhe nga figura të spikatura në qeverinë iraniane, përfshirë presidentin Masoud Pezeshkian dhe ministrin e Jashtëm Abbas Araghchi.
Analizat e bëra nga studiues në institucionet e sigurisë dhe të politikave të rajonit theksojnë se Ghalibaf ka një profil që lidhet me sistemin politik iranian dhe që lidhet me mbështetjen e diplomacisë. Në të njëjtën kohë, vlerësohet se besimi i tij qëndron më afër konservatorëve sesa te figurat reformiste, duke e bërë rolin e tij edhe më kompleks në negociatat e ardhshme. Në këtë situatë, ai do të duhet të ekuilibrojë pritshmëritë e brendshme politike, ndërsa mban ritmin e bisedimeve me Shtetet e Bashkuara.
Botuar fillimisht në Telegrafi
