Ka ditë kur një fjali e thënë me nxitim mund të ndryshojë tonin e një bisede, të hapë keqkuptime ose të ndezë tensione që më pas vështirësohen për t’u shuar. Prandaj, përpara se të përgjigjemi, shpesh na duhet një pauzë e shkurtër—jo për t’u shmangur, por për të zgjedhur fjalët me arsye. Një moment i vogël qetësie mund të mbrojë kufijtë personalë dhe të ruajë marrëdhëniet me të tjerët.
Një ide e thjeshtë, që përsëritet shpesh në komunikimin e përditshëm, është të mos flasim menjëherë kur jemi të ngarkuar emocionalisht. Kur jemi të lënduar, të zemëruar ose të frikësuar, fjalët e para zakonisht lindin nga reagimi i momentit. Në këto situata, edhe nëse kemi arsye për të folur, mënyra si e bëjmë atë mund të çojë në pasoja që nuk i kemi menduar mirë.
Për ta bërë këtë më të lehtë, mund të mbështetemi te pesë pyetje orientuese që na ndihmojnë të ndalemi, të mendojmë dhe të flasim në një mënyrë më të kontrolluar. Këto pyetje nuk synojnë të mbyllin bisedën, por të na japin hapësirë që përgjigjja të dalë nga qartësia dhe jo nga emocioni. Qëllimi është i thjeshtë: të ruajmë qetësinë dhe të shmangim komunikimin impulsiv.
Pesë pyetje që na ndihmojnë të mos përgjigjemi në impuls
Së pari, është e dobishme të pyesim veten: a është koha e duhur për këtë përgjigje? Ka raste kur informacioni është i paplotë, kur personi tjetër po flet i/e prekur, ose kur ne vetë po e ndiejmë veten të mbingarkuar. Nëse përgjigjja do të dalë vetëm nga presioni i momentit, një shtyrje e shkurtër mund të jetë alternativa më e mirë. Një pauzë mund të na ndihmojë të rimarrim kontrollin mbi tonin dhe përmbajtjen.
Së dyti, vlen të pyesim: çfarë dua vërtet të arrij me këtë bisedë? Ndonjëherë reagimi vjen si përpjekje për të fituar, për të mbrojtur veten me çdo kusht, ose për të treguar se “kemi të drejtë”. Por nëse synimi është të zgjidhet një problem, të qartësohet një keqkuptim apo të vendosen rregulla të reja komunikimi, atëherë përgjigjja duhet të jetë në përputhje me atë që duam të arrijmë.
Së treti, bëhet pyetja: a është kjo fjalë e vërtetë dhe e nevojshme? Në momente tensioni, njeriu mund të thotë gjëra që nuk i ka menduar, ose që s’kanë lidhje të drejtpërdrejtë me atë që po diskutohet. Duke e pyetur veten nëse ajo që do të themi është e saktë dhe a kontribuon në zgjidhje, shmangim edhe debatet “anësore” që i largojnë palët nga thelbi.
Së katërti, është mirë të pyesim veten: si do të ndikojë përgjigjja ime te marrëdhënia? Edhe kur dikush është gabim, mënyra si e trajtojmë gabimin ndikon në mënyrën si do të vazhdojë bashkëbisedimi. Ky reflektim na shtyn të flasim me respekt dhe të vendosim kufij të qartë pa e përshkallëzuar situatën. Kështu, mesazhi që japim bëhet më i qartë dhe më i pranueshëm.
Së pesti, një pyetje kyçe është: çfarë do të bëja ndryshe nëse do ta thosha këtë me qetësi? Kjo i kthen fjalët tona te versioni më i mirë i vetes, ai që nuk është i nxitur nga nervat. Nëse përgjigjja jonë do të ndryshonte kur të qetësohemi, atëherë kjo është një shenjë se pauza para se të flasim është e domosdoshme. Edhe një “ta mendoj pak” mund të ndihmojë të mos i hapim plagë të panevojshme komunikimit.
Kur i vendosim këto pesë pyetje në praktikë, biseda bëhet më e sigurt dhe më e kontrollueshme. Pauza nuk është dobësi; është një mënyrë për të menduar me kujdes dhe për të mos lejuar që emocionet të drejtojnë fjalët tona. Kjo ndihmon në mbrojtjen e kufijve personalë, në uljen e tensioneve dhe në ruajtjen e marrëdhënieve me të tjerët—duke e bërë komunikimin më të përgjegjshëm, pa e humbur qartësinë.
Botuar fillimisht në Albeu