Çdo prind dëshiron që fëmija i tij të rritet me më shumë besim te vetja, i lumtur dhe i aftë të përballet me sfidat që sjell shkolla, shoqëria dhe përditshmëria. Megjithatë, vetëbesimi i ulët nuk shfaqet gjithmonë me drama apo me fjalë të qarta. Shpesh, fëmija “lufton në heshtje” dhe sinjalet vihen re në mënyrën se si flet, në mënyrën si mendon për veten dhe edhe në reagimet e trupit.
Trajnerja e rezistencës psikologjike, Cindra Kamphoff, veçon tri shenja paralajmëruese që prindërit nuk duhet t’i shpërfillin. Prania e njërës prej tyre nuk do të thotë automatikisht se fëmija ka një problem serioz. Por kur sinjalet përsëriten ose zgjasin, ia vlen të ndalohet pak, të vërehet më me kujdes dhe të bëhet bisedë e qetë.
Kur shfaqen këto shenja, vetëbesimi i fëmijës po lëkundet
Shenja e parë: flet vazhdimisht keq për veten. Një nga rastet më të dukshme është kur fëmija e kritikon shpesh veten ose e lidh çdo dështim me faktin se “si person” nuk është i vlefshëm. Pas një gabimi, ai mund të thotë fjali si: “Unë nuk vlej për asgjë” ose “Asgjë nuk më shkon mirë”. Në këto raste, vëmendja nuk qëndron thjesht te gabimi që ndodhi, por te ideja se fëmija nuk është i aftë. Çfarë mund të bëjë prindi? Ta ndihmojë të kuptojë se nga përvoja mund të nxirren mësime. Kështu, gabimet kthehen në diçka normale gjatë rritjes dhe në një mundësi për përmirësim, jo në një provë kundër vlerës së tij.
Shenja e dytë: krahasohet vazhdimisht me të tjerët. Krahasimi me bashkëmoshatarët është pjesë e zakonshme e rritjes. Problemi shfaqet kur fëmija e mendon pothuajse gjithmonë veten si më pak se të tjerët: më pak i suksesshëm, më pak i mirë ose më pak i “aftë”. Në këto momente, ai mund të arrijë në përfundimin se të tjerët janë gjithmonë më të mirë, më të talentuar apo më të pëlqyeshëm. Prindërit mund ta ndihmojnë duke e zhvendosur fokusin nga “sa krahasohem me të tjerët” te “çfarë mund të përmirësoj unë”. Orientimi drejt qëllimeve personale dhe te gjërat që varen nga përpjekja e tij ndihmon që vlera e vet të mos matet vetëm në raport me të tjerët.
Shenja e tretë: ndryshon gjuha e trupit dhe i mungon energjia. Disa fëmijë nuk i thonë menjëherë ndjenjat e tyre me fjalë. Ndonjëherë, emocionet negative dalin përmes trupit. Supet e përkulura, shmangia e kontaktit me sy, buzëqeshja më e rrallë dhe mungesa e energjisë janë sinjale të mundshme se ai po mban mendime negative për veten. Kur prindi reagon me “Gëzohu” ose “Nuk është asgjë”, fëmija mund të mos ndihet vërtet i kuptuar, sepse emocionet e tij nuk merren në konsideratë. Më e dobishme është ta ndihmoni që t’i njohë dhe t’i emërtojë emocionet: ta ndihmoni të thotë “jam i mërzitur”, “jam i frikësuar” ose “po ndihem keq”. Në këtë kontekst, metoda e thjeshtë mund të ndihmojë edhe për vetërregullim: “Ndalo – bëj një pauzë të shkurtër; Qetësohu – merr disa frymë thellë; Reago – pasi të qetësohesh, mendo si dëshiron të veprosh”. Aftësia për t’i rregulluar emocionet mbështet zhvillimin e vetëbesimit dhe e bën më të lehtë përballimin e presionit.
Për prindërit, mesazhi kryesor është që të mos e shpërfillin në heshtje. Nëse vërehet ndonjë nga këto shenja, është e rëndësishme të flitet me fëmijën, me qetësi dhe pa e gjykuar. Gjithashtu, kur sjellja vazhdon për një kohë të gjatë ose fillon të ndikojë dukshëm në jetën e përditshme, rekomandohet këshillimi me psikologun e fëmijëve. Qëllimi nuk është të “etiketohet” fëmija, por të kuptohet çfarë po ndodh dhe t’i ofrohet mbështetje e duhur në mënyrë që vetëbesimi të rritet gradualisht.
Botuar fillimisht në Telegrafi