Martesa shpesh paraqitet si një rrugë e drejtë drejt lumturisë: dy persona gjejnë njëri-tjetrin, gjithçka rregullohet vetë dhe kohët e vështira “kalojnë” pa lënë gjurmë. Por realiteti i marrëdhënieve është më kompleks. Shumë njerëz mbeten të bllokuar në martesa që nuk u sjellin qetësi apo përmbushje, jo sepse “nuk e kanë dashurinë”, por sepse besojnë ide të gabuara që i marrin si të vërteta.
Tri gënjeshtra janë veçanërisht të përhapura dhe ndikojnë direkt në mënyrën si çiftet e kuptojnë veten dhe partnerin. Nëse këto bindje pranohen pa u vënë në dyshim, marrëdhënia fillon të rëndohet: pritjet rriten, zhgënjimet shtohen dhe secili prej anëtarëve të çiftit ndjen se po bën “detyrën” e tij pa marrë atë që pret. Ky është mekanizëm që e mban dikë në një cikël të pakënaqësisë, edhe kur realisht ka nevojë për rishqyrtim.
“Partneri yt do të të plotësojë plotësisht” është iluzioni i parë. Filmat, reklamat dhe tregimet romantike krijojnë idenë se një person duhet të jetë burimi i vetëm i lumturisë dhe plotësimit emocional. Kjo e zhvendos pritjen nga vetë puna personale drejt një varësie të rrezikshme: sikur partneri të jetë përgjegjës për mirëqenien e brendshme. Në realitet, një marrëdhënie e shëndetshme funksionon si shtesë në jetën e secilit, jo si zëvendësim i saj. Secili mbetet përgjegjës për mirëqenien emocionale dhe për mënyrën si menaxhon ndjenjat e veta.
“Detyra e partnerit është të të bëjë të lumtur” është gënjeshtra e dytë. Edhe në martesat më të mira, dy persona janë individë të plotë që ndërtojnë një jetë së bashku. Në këtë mënyrë, marrëdhënia nuk duhet të kthehet në skemë ku njëri “jep”, ndërsa tjetri “merr” lumturinë. Kur një person mbështetet emocionalisht te tjetri si burimi i vetëm i kënaqësisë, marrëdhënia rëndohet dhe shfaqet zhgënjimi i vazhdueshëm. Në vend të afërsisë dhe bashkëpunimit, lindin presione të padukshme dhe ndjenja se dikush po dështon.
Kur kupton këto iluzione, çifti ndalon të “nguhet” në pritje të gabuara
“Ndihesh gjithmonë i dashuruar si në fillim” është gënjeshtra e tretë. Faza e parë e marrëdhënies shpesh është intensive: emocione të forta, pasion, risi dhe ndjesi që duket se nuk zbehen. Por kjo fazë nuk zgjat përgjithmonë, dhe kjo nuk është domosdoshmërisht shenjë se dashuria ka mbaruar. Dashuria reale ndryshon me kohën; kalon nga pasioni i fortë drejt një lidhjeje më të qëndrueshme. Problemet e përditshme, keqkuptimet dhe tensionet janë pjesë e jetës së zakonshme dhe nuk tregojnë automatikisht se marrëdhënia ka dështuar. Ajo që ndodh është se dashuria bëhet më “e vërtetë”: më pak e ilustruar, më shumë e ndërtuar mbi mirëkuptim dhe përkushtim.
Kur këto tri bindje të gabuara bashkëveprojnë, çifti shpesh bie në një model të përsëritur zhgënjimi. Nëse mendohet se partneri duhet të plotësojë gjithçka, çdo ndryshim në disponim, çdo vështirësi komunikimi dhe çdo periudhë distance interpretohet si problem “që s’duhet të ekzistonte”. Kur supozohet se partneri duhet të bëjë të lumtur, çdo mosplotësim kthehet në akuzë të brendshme. Dhe kur kërkohet ndjenja konstante “si në fillim”, normaliteti i marrëdhënies—qetësia, rutina, sfidat—lexohet si zbehje e dashurisë. Kështu, njerëzit mbeten të bllokuar në pritje që nuk janë realiste dhe që krijojnë barrë mbi të dyja palët.
Në fund, ajo që i mban çiftet larg një rruge të shëndetshme është moskuptimi se marrëdhënia nuk është një film ku gjithçka ndodh automatikisht. Përballja me realitetin nis kur pranohet se secili ka përgjegjësitë e veta emocionale, se lumturia nuk delegohet dhe se dashuria nuk ka pse të ruajë çdo ditë të njëjtin intensitet. Pasi të ndryshohet korniza e pritjeve, marrëdhënia ka shans të bëhet më e qëndrueshme, më e qartë dhe më pak e varur nga iluzione.
Botuar fillimisht në Bota Sot