Gjithçka kishte në shenjë bashkimin, krenarinë kombëtare dhe dashurinë Për Kroacinë. Në futboll, ka momente që nuk fshihen nga kujtesa dhe pikërisht një i tillë lidhet me 17 tetorin, kur kombëtarja kroate luajti ndeshjen e parë historike.
Mediumi kroat “Slobodna Dalmacija” rikujton një datë që shënon përvjetorin e një sfide të madhe për futbollin kroat: ndeshjes së parë të kombëtares. Kroacia u përball me Shtetet e Bashkuara të Amerikës në stadiumin Maksimir të Zagrebit dhe fitoi me rezultat 2:1. Ishte një përballje që, sipas shkrimeve të mëvonshme, u ndërtua siç e parashihte edhe titulli i librit “Kroacia – SHBA, tani ose kurrë”.
Shënuesi i golit të parë historik ishte Aljosha Asanoviq, i cili realizoi në minutën e 27-të. Vetëm katër minuta më pas, Ivan Cvjetkoviq shënoi për epërsinë 2:0 të Kroacisë. Të dy golat erdhën pas asistimeve të Marko Mlinariqit, duke e bërë nisjen e ndeshjes një sinjal të qartë se kroatët kishin ardhur për të bërë histori.
Amerikanët nuk e pranuan lehtë fatin dhe arritën ta afronin rezultatin në minutën e 80-të me golin e Dayakut. Megjithatë, rezultati përfundimtar mbeti 2:1 në favor të Kroacisë. Në atë ditë, që përshkruhej si simbol i bashkimit dhe krenarisë, pati edhe një peshë të veçantë politike dhe organizative, në kohën kur vendi drejtohej nga presidenti i parë i Kroacisë, Franjo Tugjman.
17 tetori 1990: Kroacia nisi rrugën me golat e Asanoviqit dhe Cvjetkoviqit
Në shkrimin e “Slobodna Dalmacija” theksohet se kryetari i atëhershëm i Federatës Kroate të Futbollit, Mladen Vedrish, dhe nënkryetari Rudolf Sabljak e organizuan ndeshjen në një fshehtësi të madhe. Arsyeja lidhej me situatën politike të kohës. Në këtë nismë, sipas të dhënave të publikuara, ndihmuan veçanërisht mërgimtari kroat Ivan Opaçak, Vinko Hotko dhe Jure Klariç, drejtor i kompanisë Voçe, e cila pagoi 90 mijë dollarë amerikanë për shpenzimet e ardhjes së përfaqësueses mysafire.
Ndërkohë, Ante Pavlloviq, në cilësinë e sekretarit të përgjithshëm të Federatës së Futbollit të ish Jugosllavisë, nënshkroi lejen për zhvillimin e ndeshjes. Edhe pse dokumentet u dhanë, organizimi i sfidës në Zagreb nuk kaloi pa kundërshtime. Në atë kohë, Federata Kroate e Futbollit ishte ende anëtare e federatës ish jugosllave dhe për organizimin e ndeshjes në Zagrebit pati kundërshtime të shumta në Beograd.
Pavarësisht këtyre pengesave, ndeshja u zhvillua zyrtarisht dhe në mënyrë të rregullt, para rreth 30 mijë shikuesve në Zagreb. Për Kroacinë, në fushë u rreshtuan Ladiç (Gabriç), Vuliç, Drazhiq, Çeliç, Kasallo, Pershon (Zhidan), Kujtim Shala, Kranjçar, Cvjetkoviq, Asanoviq (Mladenoviq) dhe Mlinariq. Përzgjedhës ishte Drazhan Jerkoviq, drejtor i kombëtares Zorislav Srebriç, ndërsa në stafin teknik ishin Zdenko Kobeshçak, Joshko Skobllar, Vladimir Lukariç dhe Ivica Grnja.
Veçanërisht, në këtë histori përmendet edhe Kujtim Shala, legjendë e futbollit të Kosovës, i cili iu bashkua kombëtares së Kroacisë me 17 tetor 1990 dhe doli kundër ish Jugosllavisë. Ky detaj e bën edhe më të veçantë përvjetorin, duke treguar se si sporti mund të bashkojë identitetet dhe të lërë gjurmë në kujtesën e përbashkët. Ndeshja ndaj SHBA-së, e mbyllur me 2:1 në Maksimir, mbetet kështu një moment që lidhet me nisjen e një epoke dhe me një ditë ku gjithçka u ndërtua drejt bashkimit dhe krenarisë kombëtare.
Botuar fillimisht në Bota Sot