Në një mjedis shoqëror të polarizuar dhe me tensione ndëretnike, xhandarmëria shihet nga njëra anë si instrument që mund të forcojë sigurinë për komunitetin. Në këtë logjikë, ajo përfytyrohet si garanci e rendit dhe qetësisë lokale, ndërkohë që përtej kësaj, te disa aktorë të tjerë brenda vendit dhe jashtë tij, ekziston edhe rreziku që iniciativa të interpretohet si një formë e represionit preventiv shtetëror.
Argumentet për rritje të sigurisë nuk shfaqen në vakum. Në të njëjtën kohë, vërehen kërcënime dhe provokime sistematike që lidhen me Serbinë. Ky kontekst e bën diskutimin mbi rolin e xhandarmërisë më të ndërlikuar, sepse mbrojtja nuk trajtohet vetëm si çështje teknike, por edhe si çështje besimi, perceptimi dhe nevojash reale të sigurisë.
Një dimension tjetër i diskutimit lidhet me aftësinë e institucioneve për të menduar përtej situatës së menjëhershme. Një shtet që nuk harton agjendë afatgjatë për mënyrën se si do të duket “arkitektura e ardhshme mbrojtëse” e vendit, në rrethana të një “kaosi” ende të kontrolluar global, vlerësohet se e ka të vështirë të ruajë stabilitetin jo vetëm si shoqëri, por edhe si shtet. Në këtë kuptim, çështja e sigurisë nuk mbyllet me masa të përkohshme; ajo kërkon strategji të qarta dhe të qëndrueshme.
Siguria kërkon plane të qarta, jo vetëm premtime afatshkurtra
Ndërsa rajoni dhe shumë vende në kontinent po hartojnë plane strategjike të mbrojtjes, konsiderohet se do të ishte “absurde” të mos mendohej edhe për rreziqet që i kanosen Kosovës. Përkundrazi, edhe vendet që janë ende në fazë të brishtë të ndërtimit të shtetësisë, duhet të trajtojnë sfidat e tyre të sigurisë me vizion vendor. Kjo qasje nënkupton që qeveritë dhe subjektet politike të mos e shtyjnë zgjidhjen vetëm te “dora” e jashtme, por të zhvillojnë projekte dhe plane brenda vendit.
Në prag të një fushate elektorale, kërkesat për rritje të sigurisë shfaqen si oferta që synojnë të duken tërheqëse për publikun. Por, në këtë pikë ngrihet pyetja: a ka prononcime të plota nga të gjithë subjektet që shpresojnë të marrin votën e qytetarëve më 7 qershor? Vërehet se në debatet publike këto tema nuk po marrin vëmendjen që meritojnë, megjithëse për një qytetar të zakonshëm, mesazhi që përcillet nga ky abstenim është i qartë: se partitë dhe aktorët kryesorë mund të jenë më shumë të përqendruar te marrja e pushtetit, sesa te mbrojtja reale e shtetit.
Në këtë mënyrë, argumenti thekson se ekziston ende një perceptim i gabuar sipas të cilit mbrojtja dhe siguria duhej të vinin ekskluzivisht nga jashtë, përmes mekanizmave ndërkombëtarë, dhe jo përmes vizionit e hartimit të projekteve vendore. Nëse kjo logjikë mbetet dominante, rrezikohet që institucioneve t’u mungojë kapaciteti për të ndërtuar qasje të qëndrueshme, të bazuara në nevojat reale. Kjo çështje bëhet edhe më e ndjeshme kur vendi përballet me provokime dhe kërcënime që kërkojnë përgjigje të shpejta, por edhe të planifikuara.
Rruga drejt “mbrojtjes së ardhshme” lidhet, sipas kësaj qasjeje, me vendimmarrjen afatgjatë dhe me transparencën për qytetarët. Nëse subjektet politike duan të flasin për sigurinë, kërkohet që të paraqesin qartë se si do të duket arkitektura mbrojtëse në periudhën që vjen, cilat janë prioritetet dhe si do të menaxhohen rreziqet në një kohë kur shumë vende po lëvizin me plane strategjike. Diskutimi i tillë, përtej emocioneve dhe perceptimeve, konsiderohet thelbësor për të kuptuar nëse premtimet për siguri janë të mbështetura në projekte konkrete apo mbeten thjesht si prekje e momentit para zgjedhjeve.
Gazetaria profesionale mbahet mbi interesin publik, ndërsa mbështetja e lexuesit shërben që ajo të ruajë standardet dhe të mbetet një zë informues i besueshëm për shoqërinë.
Botuar fillimisht në Koha.net
