Australia ka hyrë në një fazë të re rregullimi për rrjetet sociale: në dhjetor, ajo u bë vendi i parë në botë që ka ndaluar përdorimin e platformave për fëmijët nën moshën 16 vjeç. Praktikisht, qasja do t’u bllokohet në TikTok, YouTube, Instagram dhe Facebook, duke vendosur një kufizim të gjerë që synon të reduktojë ekspozimin e të miturve ndaj përmbajtjeve dhe mekanizmave të platformave.
Ndërsa kjo lëvizje e Australisë ka tërhequr vëmendjen ndërkombëtare, më poshtë tregohet edhe tabloja e masave që po ndërmerren në vende të tjera dhe nga vetë kompanitë, për të rregulluar përdorimin e rrjeteve sociale nga fëmijët. Shqetësimet janë rritur në lidhje me ndikimin që këto platforma mund të kenë në shëndetin mendor, mirëqenien dhe sigurinë e fëmijëve. Ndërkaq, presioni publik dhe debati rreth përgjegjësisë së platformave kanë sjellë vendime gjithnjë e më të ashpra.
Në qendër të ndryshimeve që po ndodhin qëndron një ligj “historik” që detyron platformat kryesore të bllokojnë përdoruesit nën 16 vjeç. Afati i zbatimit është i përcaktuar qartë: rregulli hyn në fuqi duke filluar nga 10 dhjetori 2025. Ky është një prej ndryshimeve më të ashpra të vendosura deri tani ndaj kompanive të mëdha të teknologjisë, pasi kërkon respektim të detyrueshëm dhe jo vetëm udhëzime vullnetare.
Ligji parashikon edhe ndëshkime të forta për rastet kur platformat nuk respektojnë rregullat. Kompanitë që nuk e zbatojnë ndalimin mund të përballen me gjoba deri në 49.5 milionë dollarë australianë. Ky nivel gjobash synon të rrisë shkallën e zbatueshmërisë dhe të vendosë kosto të larta për neglizhencë apo mos-përputhje me kërkesat ligjore.
Rregullat po shtrëngohen: fëmijët nën 16 vjeç po dalin më pak në rrjete sociale
Në të njëjtën kohë, Mbretëria e Bashkuar po përgatitet për një hap të ngjashëm. Kryeministri britanik, Keir Starmer, pritet të shpallë një ndalim për platformat online që konsiderohen “të dëmshme” për fëmijët nën 16 vjeç. Sipas të dhënave që janë bërë publike, ideja është që qasja të lejohet në disa forma më të siç parashikohet në njoftimet paraprake, duke e ndarë çështjen mes platformave/aktivitetesh të vlerësuara si më problematike dhe mundësive që konsiderohen më të kontrollueshme ose më pak të rrezikshme.
Përtej Australisë dhe Britanisë së Madhe, trendi i përgjithshëm në vendet e ndryshme është drejt rritjes së kontrolleve dhe vendosjes së kufizimeve të qarta. Përmbledhja e masave tregon se vendimet nuk janë thjesht të përqendruara te një kompani e vetme, por prekin ekosistemin e platformave që përdorën nga të miturit. Në këtë kuadër, rëndësi kanë edhe mekanizmat e verifikimit të moshës dhe detyrimi për të bllokuar qasjen kur përdoruesi bie nën pragun e përcaktuar.
Ndërsa qasjet po bëhen më të ashpra, edhe diskutimi për mënyrën se si do të menaxhohet realisht procesi i bllokimit mbetet pjesë e shqetësimeve. Zbatimi në praktikë kërkon që platformat të jenë në gjendje të identifikojnë saktë moshën e përdoruesve dhe të aplikojnë kufizime në kohë. Për më tepër, ndëshkimet financiare deri në 49.5 milionë dollarë australianë për shkelje tregojnë se qeveritë synojnë të garantojnë pajtueshmëri përmes masave që prekin direkt interesat e kompanive.
Fushëpamja e vendimeve të fundit është e lidhur ngushtë me shqetësimin e shtuar për shëndetin dhe sigurinë e fëmijëve. Nisur nga ky realitet, rregullimi i qasjes në rrjetet sociale po kthehet në çështje që trajtohet me urgjencë në disa vende njëkohësisht. Australia ka nisur rrugën duke u bërë e para që ndërmerr këtë ndalim të plotë për nën 16 vjeç, ndërsa Mbretëria e Bashkuar pritet të formalizojë një ndalim për platforma të cilat konsiderohen “të dëmshme”, duke i shtuar edhe më tej presionin industrisë për të ndryshuar mënyrën se si trajtohet përdorimi i të miturve.
Botuar fillimisht në Koha.net
