Gjykata Supreme e Kosovës ka shfuqizuar pagesën për shoqëruesit e pacientëve në spitale, ku tarifa ishte 3 euro për çdo ditë qëndrimi. Vendimi vjen pas një kontestimi gjyqësor që ka nisur me padi të Institutit të Kosovës për Drejtësi (IKD) kundër Ministrisë së Shëndetësisë.
Rasti është trajtuar si çështje juridike e konfliktit administrativ. Në thelb, Gjykata Supreme ka shqyrtuar ligjshmërinë e dispozitave të përfshira në Udhëzimin Administrativ nr.03/2024, i cili rregullon bashkëpagesat për shërbimet shëndetësore. Sipas vendimit, Gjykata ka aprovuar si të themeltë kërkesëpadinë e paditëses, duke shpallur të paligjshme dhe duke shfuqizuar pjesërisht aktin nënligjor.
Vendimi i Gjykatës Supreme ka prekur pikërisht dispozitat konkrete: pikën 4 të shtojcës 3 dhe pikën 5 të shtojcës 4 të Udhëzimit Administrativ nr.03/2024 – “Bashkëpagesat për Shërbimet Shëndetësore”. Këto rregulla, të kontestuara nga IKD-ja, kishin përcaktuar pagesën prej 3 eurosh për çdo ditë qëndrimi në spital për personin shoqërues të pacientit, mbi moshën 15 vjeç.
Gjykata Supreme: bashkëpagesa vlen vetëm për përfitues të drejtpërdrejtë
IKD-ja kishte parashtruar padi në Gjykatën Supreme duke kontestuar ligjshmërinë e dispozitave që themelonin këtë tarifë. Në argumentet e saj, paditësja ka theksuar se Ligji nr.04/L-125 për Shëndetësi e definon bashkëpagesën si mjet financiar që paguhet për shërbime të kujdesit shëndetësor nga personat që i shfrytëzojnë ato shërbime. Sipas kësaj qasjeje, personi shoqërues nuk mund të konsiderohet shfrytëzues i shërbimeve shëndetësore, pasi nuk i nënshtrohet trajtimit mjekësor dhe nuk përfiton shërbime diagnostike, terapeutike apo rehabilituese.
Pas administrimit të provave dhe shqyrtimit të dispozitave kushtetuese e ligjore, Gjykata Supreme ka vlerësuar se dispozitat e kontestuara nuk kanë pasur bazë të mjaftueshme ligjore. Në aktgjykim theksohet se përmes tyre është zgjeruar në mënyrë të palejuar nocioni i “bashkëpagesës”, duke e shtrirë detyrimin financiar edhe te një kategori që, sipas vlerësimit të Gjykatës, nuk përbën përfitues të drejtpërdrejtë të shërbimeve shëndetësore.
Gjykata ka theksuar se bashkëpagesa mund të vendoset vetëm ndaj personave që janë përfitues të drejtpërdrejtë të një shërbimi shëndetësor. Në këtë logjikë, personi shoqërues nuk e plotëson këtë kriter, sepse prania e tij në institucionin shëndetësor lidhet me mbështetjen e pacientit, e jo me marrjen e shërbimeve shëndetësore. Gjykata ka vlerësuar gjithashtu se Ministria e Shëndetësisë, përmes Udhëzimit Administrativ nr.03/2024, ka tejkaluar autorizimin ligjor të dhënë nga Ligji për Shëndetësi.
Sipas arsyetimit të Gjykatës Supreme, teksa është vendosur tarifa mbi personin shoqërues, është krijuar një detyrim i ri financiar pa bazë të qartë ligjore. Kjo, sipas vendimit, bie në kundërshtim me parimin e legalitetit. Në aktgjykim thuhet se tarifimi i personave shoqërues cenon të drejtat e qytetarëve në qasje të barabartë dhe efektive në kujdesin shëndetësor.
Gjykata Supreme ka marrë parasysh edhe praktikën faktike në institucionet publike shëndetësore, ku prania e familjarëve shpesh paraqet nevojë reale për mbështetje gjatë hospitalizimit. Për këtë arsye, konstatohet se aktet nënligjore duhet të jenë në përputhje me ligjin dhe nuk mund të krijojnë kategori të reja tarifimi ose detyrime financiare që nuk janë të parapara me ligj. Me këtë vendim, pagesa prej 3 eurosh për shoqërues për çdo ditë qëndrimi në spital është shfuqizuar për dispozitat e identifikuara në Udhëzimin Administrativ nr.03/2024.
Botuar fillimisht në Bota Sot
