Pavarësisht përparimeve të mëdha në trajtimin e kancerit te fëmijët, dhimbja dhe frika mbeten ndër sfidat më të vështira në kujdesin onkologjik pediatrik. Për procedurat që përsëriten shpesh—si punksionet me gjilpëra, punksionet lumbale dhe ndërhyrjet e tjera—fëmijët përjetojnë jo vetëm shqetësim fizik, por edhe barrë emocionale. Pikërisht në këtë kontekst, një hulumtim ndërkombëtar i udhëhequr nga shkencëtarë australianë nxjerr në pah metoda që mund ta ndryshojnë mënyrën se si të vegjlit e përballojnë dhimbjen dhe ankthin gjatë trajtimit.
Studimi, rezultatet e të cilit janë publikuar në revistën shkencore PAIN, është udhëhequr nga dr. Karin Plummer në Universitetin Griffith të Australisë. Përtej trajtimit mjekësor, kërkimi synon të identifikojë ndërhyrje psikosociale që mund të zvogëlojnë intensitetin e dhimbjes dhe të lehtësojnë ankthin gjatë procedurave mjekësore. Për një fëmijë, pritja e ndërhyrjes së ardhshme dhe frika nga ajo që vjen mund të bëhen pjesë e problemit, duke e rënduar edhe përjetimin e dhimbjes.
Hipnoza, realiteti virtual dhe shpërqendrimi: qasje që ulin ankthin te fëmijët
Hulumtimi përfshin analizë të gjerë të provave klinike. Në total, janë shqyrtuar 42 studime klinike të kontrolluara dhe të rastësishme, të zhvilluara në 16 vende, për periudhën nga viti 1982 deri më 2025. Në këto studime kanë qenë përfshirë 2.167 fëmijë që po trajtoheshin për kancer, ndërsa të dhënat e 27 studimeve janë përdorur në analizën statistikore. Qëllimi ishte i qartë: të vlerësohej efektiviteti i ndërhyrjeve psikosociale në zvogëlimin e dhimbjes dhe ankthit gjatë procedurave mjekësore.
Kur studiuesit krahasuan rezultatet, u vu re se disa ndërhyrje psikosociale mund ta ulin ndjeshëm intensitetin e dhimbjes. Ndër metodat që kanë dalë me rezultate më të mira janë hipnoza terapeutike, e cila përdor përqendrimin dhe sugjestionet e drejtuara për të ndihmuar fëmijën të menaxhojë dhimbjen. Po ashtu, shpërqendrimi i vëmendjes—përmes lojërave, muzikës, tregimeve apo aktiviteteve të tjera—rezultoi i dobishëm në uljen e shqetësimit gjatë ndërhyrjeve. Një tjetër qasje që shfaqet në gjetje është kombinimi i teknikave që e lidhin mendjen me trupin, duke përfshirë frymëmarrjen e kontrolluar dhe relaksimin.
Rezultate premtuese u vunë re edhe për ndërhyrjet që përfshijnë teknologji. Realiteti virtual, hipnoza dhe shpërqendrimi i mbështetur nga teknologjia dhanë sinjale pozitive për zvogëlimin e ankthit. Përmes syzeve të realitetit virtual, fëmija mund të përfshihet në një lojë ose në një mjedis imagjinar gjatë procedurës, duke e larguar pjesërisht vëmendjen nga ndërhyrja e dhimbshme. Kjo mënyrë e të përballuarit synon ta bëjë përvojën më pak stresuese, sidomos kur procedurat janë të shkurtra por të përsëritura me kohë.
Një pjesë e rëndësishme e studimit shpjegon edhe pse frika mund ta rrisë dhimbjen. Dhimbja, sipas të dhënave të përmbledhura në analizë, nuk është vetëm reagim fizik. Përjetimi ndikohet nga emocionet, kujtesa, pritshmëritë dhe vëmendja. Te fëmijët që i nënshtrohen procedurave të përsëritura, frika nga ndërhyrja e ardhshme mund të bëhet burim i rëndësishëm ankthi, duke krijuar një cikël që e përkeqëson përvojën. Në këtë kuptim, ndërhyrjet psikosociale kanë potencialin t’i ndihmojnë fëmijët të ndryshojnë mënyrën se si e përjetojnë dhimbjen—pa zëvendësuar trajtimin mjekësor.
Po ashtu, studimi thekson se trajtimi i kancerit ndikon në gjithë familjen. Prindërit shpesh përjetojnë ankth dhe pafuqishmëri kur shohin fëmijën duke kaluar procedura të dhimbshme. Për këtë arsye, përgatitja psikologjike, komunikimi i përshtatur me moshën dhe prania qetësuese e familjarëve mund ta bëjnë përvojën më pak traumatike. Bashkautorja e studimit, Maria McCarthy nga Murdoch Children’s Research Institute, thekson se rezultatet ofrojnë bazë për zhvillimin e praktikave të reja klinike. Megjithatë, shumica e provave lidhen me procedurat e shkurtra, ndaj nevojiten studime të tjera për të vlerësuar ndikimin në dhimbjen kronike dhe gjatë trajtimit afatgjatë.
Mesazhi kryesor i hulumtimit është se lehtësimi i dhimbjes te fëmijët me kancer nuk duhet të mbështetet vetëm te barnat. Ndërhyrjet psikosociale dhe kujdesi që i adreson edhe nevojat emocionale mund ta bëjnë trajtimin më të përballueshëm për fëmijët dhe familjet e tyre. Studiuesit rekomandojnë që mbështetja psikosociale të integrohet më gjerësisht në kujdesin onkologjik pediatrik, si një plotësim i barnave kundër dhimbjes, anestezisë dhe trajtimit onkologjik.
Botuar fillimisht në Telegrafi
