Draft-ligji për sponsorizimin e artit, kulturës dhe sportit është kthyer në një çështje që po diskutohet ndërsa në tavolinë po mblidhen edhe paketat e buxhetit shtetëror. Nisma synon të vendosë rregulla për mënyrën si do të shkojnë fondet drejt projekteve përkatëse, por në diskutimin publik po shfaqet edhe një dilemë: sa i lirë do të jetë vërtet ky model dhe sa i komanduar do të mbetet nga vendimmarrja politike.
Në qendër të draftit është ideja që një tavan financiar, i përmendur si 22 miliardë lekë, do të mos mbetet thjesht si kufi në buxhet, por të përkthehet në një skemë sponsorizimi. Kjo do të thotë se shumat nuk do të qëndrojnë në mënyrë fikse brenda buxhetit, por do të orientohen drejt artit, kulturës dhe sportit përmes një mekanizmi të veçantë. Që kjo të funksionojë, drafti pritet të marrë “kartonat” përkatëse nga Kuvendi, ndërsa në skemë përmendet edhe një rol i rëndësishëm i rregullave të brendshme që lidhen me miratime dhe procedura.
Përtej shifrave, diskutimi shkon te mënyra si do të orientohet tavani i sponsorizimit. Në tekstin e diskutimeve, theksohet se ndërmjet elementeve që bëjnë diferencën janë detajet lidhur me “sa, kush, çfarë dhe në çfarë mënyre” do të shpërndahen paratë. Po ashtu, ngrihet pyetja se çfarë mekanizmi do të përdoret për të vendosur prioritete, përtej kriterit financiar që vendos kufirin 22 miliardë. Në logjikën e draftit, orientimi i procesit të sponsorizimit lidhet jo vetëm me nevojat e sektorëve, por edhe me mënyrën se si politika do të ndikojë në shpërndarje.
Në këtë kontekst, pritet që të kërkohet edhe një VKM e veçantë si akt nënligjor rregullator, për të specifikuar mënyrën e zbatimit. Ndërkohë që futbolli, si pjesë e strukturave që lidhen me sportin, po “monitoron në distancë” procesin, kjo nuk do të thotë automatikisht se ka entuziazëm të plotë për mekanizmin. Në diskutim mbetet argumenti se sponsorizimi, ndonëse quhet orientim kapitali, në praktikë mund të sjellë efektin e qarjes së fondeve aty ku do mekanizmi shtetëror, jo domosdoshmërisht aty ku i kërkon logjika e biznesit.
Sponsorizimi i centralizuar: kush do ta vendosë fatin e 22 miliardëve?
Drafti shfaq edhe një tjetër element: procesi i sponsorizimit përshkruhet si i centralizuar dhe jo “i lirë”, duke e vendosur në një kuadër ku orientimi mund të diktohet nga vendimmarrja politike. Në diskutim theksohet se, nëse kjo skemë mbetet një proces i komanduar, atëherë mund të shihet si një formë ndarje fondesh me indikacion politik dhe me vullnet të orientuar. Në këtë linjë, parashikohet se mund të kërkohen sqarime të mëtejshme për të hequr çdo dyshim burokratik, të lidhur me ndikimin politik në vendosjen e prioriteteve dhe në mënyrën se si do të operojnë institucionet që do të menaxhojnë procesin.
Në vijim, teksti i diskutimit ngre një seri pyetjesh konkrete, që lidhen me transparencën dhe me mënyrën si do të dokumentohen vendimet. Ndër pyetjet që kërkojnë përgjigje është se kur do të bëhet transparenca e alokimit të 170 milionë lekëve për eventin e sportit universitar. Po ashtu kërkohet nëse taksapaguesit shqiptarë do të kenë një transparencë të plotë për këto të dhëna, me firmën e ministrit. Një tjetër pikë lidhet me strategjinë për ndarjen e parave të shpërblimeve për sportistët-studentë që dalin medalierë në kompeticione ndërkombëtare, dhe nëse shteti do të vazhdojë të financojë këtë kategori edhe në të ardhmen, përtej një VKM-je ekzistuese.
Pyetjet vijojnë me kërkesën që të bëhet publik buxheti për federatat sportive për vitin 2027, si dhe nëse do të alokohen fonde për disa projekte specifike. Në listë përmendet financimi për Europianin e U-21 që pritet të zhvillohet në Shqipëri në vitin 2027, si dhe mbështetja për përgatitjen e sportistëve elitarë për Lojërat Olimpike të Atlantës. Përtej kësaj, ngrihet edhe çështja e shkarkimit të zv.ministrit të sporteve dhe arsyet që e kanë shoqëruar këtë vendim, si dhe nëse do të ketë një riformatim të kabinetit të sportit.
Në fund, çështja që del në pah është nevoja për përgjigje dhe transparencë të plotë, sidomos në periudhën kur ligji dhe paketat përkatëse janë duke u diskutuar. Diskutimi thekson se pa sqarime të qarta për mekanizmin e shpërndarjes, kufijtë financiarë dhe procedurat konkrete, mbetet e vështirë të kuptohet se si do të funksionojë praktikisht skema e sponsorizimit nga 22 miliardë lekë. Për këtë arsye, pritet që ministri të shpjegojë detajet që ende konsiderohen të paqartësuara dhe të informojë publikun sportdashës për vendimet që prekin drejtpërdrejt artin, kulturën dhe sportin.
Botuar fillimisht në Sport Ekspres








