Rritja e një djali gjatë adoleshencës mund të jetë sfiduese dhe shpesh kërkon një qasje më të kujdesshme se sa ajo që ka funksionuar më parë. Ndryshimet e shpejta në mendime, emocione dhe sjellje janë pjesë normale e kësaj periudhe, por për prindërit mund të duken të vështira për t’u interpretuar. Pikërisht për këtë arsye, durimi dhe empatia kthehen në dy nga mjetet kryesore për të krijuar marrëdhënie të qëndrueshme, pa e kthyer çdo debat në konflikt të panevojshëm.
Adoleshentët e sotëm, përtej sfidave që lidhen me rritjen, duket se përballen edhe me një barrë emocionale që shpesh nuk shprehet hapur. Shumë prej tyre ndihen më të vetmuar sesa prindërit mund ta mendojnë. Prandaj, kur një djalë i mban brenda mendimet e tij, reagon ndryshe nga më parë, ose mbyllet në vete, është e rëndësishme që prindi të mos nxitojë me gjykime të shpejta. Një komunikim i qetë dhe i vazhdueshëm mund të hapë hapësirë për të kuptuar çfarë po ndodh vërtet, edhe nëse fillimisht nuk del me fjalë të drejtpërdrejta.
Në këtë proces, prindërit duhet të mbajnë parasysh se sjellja e adoleshentëve shpesh është e vështirë për t’u kuptuar, sepse mund të jetë kontradiktore: një ditë duan pavarësi, ditën tjetër kërkojnë afërsi; shfaqen të ftohtë, ndërsa brenda kanë ankth; kërkojnë t’u respektohen kufijtë, por i provojnë ata vazhdimisht. Që të mos humbasë ekuilibri, ndihmon të pranohet se adoleshenca është fazë tranzicioni. Në vend të përballjeve, shpesh funksionon më mirë vëmendja te arsyet që qëndrojnë pas sjelljes, jo vetëm te efekti i saj.
Një pikë po aq e rëndësishme është vetë-dhembshuria. Prindërit nuk janë gjithmonë të përsosur dhe nuk ka një manual të vetëm për të gjithë djemtë adoleshentë. Kur përballen me një periudhë të vështirë, ata mund të ndihen fajtorë, të mërzitur ose të pafuqishëm. Megjithatë, vetë-dhembshuria i ndihmon të rishikojnë qasjen pa e kthyer stresin në vetëshkatërrim. Në këtë mënyrë, prindi ruan qetësinë, mendon më qartë dhe zgjedh reagime që e favorizojnë dialogun, edhe kur situata është e tensionuar.
Kryesorja: durim, empati dhe hapësirë për dialog me djalin
Si ta bëni praktikisht këtë? Së pari, duke ruajtur ritmin e komunikimit. Kur prindi flet vetëm kur ka problem, djali e lidh bisedën me presion ose kritikë. Përkundrazi, bisedat e shkurtra dhe të rregullta, edhe për gjëra të thjeshta, e përgatisin terrenin që kur të vijë momenti i vështirë të mos ndihet si “gjykim”. Së dyti, është e dobishme të dëgjohen ndjenjat, jo vetëm argumentet. Në shumë raste, adoleshentët nuk kërkojnë që t’u jepen përgjigje të menjëhershme; ata kërkojnë të kuptohen.
Një tjetër element që vlen të theksohet është menaxhimi i pritshmërive. Adoleshenca nuk është thjesht periudhë rregullash; është periudhë formësimi. Kur prindërit vendosin pritshmëri që janë shumë të larta ose shumë të ngurta, rritet rreziku që djali të rebelohet. Në të njëjtën kohë, mungesa e rregullave krijon pasiguri. Balanca arrihet duke vendosur kufij të qartë, por duke shoqëruar këto kufij me shpjegime të thjeshta: “pse” ekziston rregulli, çfarë synon dhe si ndihmon në një situatë reale. Kjo e bën djali të ndihet pjesë e procesit, jo vetëm objekt kontrolli.
Në fund, prindërit duhet të mbajnë parasysh se adoleshenca mund të jetë e gjatë dhe jo lineare. Ka ditë më të mira dhe ditë më të vështira. Për këtë arsye, reagimi i qetë dhe konsistent ka vlerë më të madhe se “zgjidhja e shpejtë” e një konflikti të vetëm. Nëse prindi vazhdon të tregojë durim, empati dhe të ndërton një hapësirë ku djali ndihet i dëgjuar, marrëdhënia përmirësohet me kalimin e kohës dhe bëhet më e fortë, edhe kur ka pengesa. Rritja e një djali adoleshent mund të jetë e komplikuar, por me qasje të kujdesshme është e mundur të krijohet një rrugë komunikimi që zgjat.
Botuar fillimisht në Albeu
