Çmimet e naftës kanë rënë në nivele të ulëta për gati tre muaj, duke reflektuar qetësimin e tensioneve në Lindjen e Mesme pas përparimit në negociatat mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Iranit. Nafta referuese ndërkombëtare Brent ka zbritur sot në 77 dollarë për fuçi, ndërsa nafta bruto amerikane ka rënë në 73.1 dollarë për fuçi.
Ky nivel shënon rënie të konsiderueshme dhe vjen pas një dinamikë që ka ndryshuar ritmin e tregut të energjisë. Sipas të dhënave të raportuara nga Trading Economics, Brent dhe nafta bruto amerikane kanë prekur kështu çmimet më të ulëta në pothuajse tre muaj. Lëvizja në treg vjen në një moment kur investitorët po ndjekin nga afër zhvillimet diplomatike dhe ndikimin që ato mund të kenë te furnizimi global.
Arsyeja kryesore për uljen e çmimeve lidhet me përparimin në bisedimet SHBA-Iran. Rënia pasoi një marrëveshje të përkohshme që kontribuoi në qetësimin e tensioneve në Lindjen e Mesme. Efekti është ndjerë edhe në shifrat: çmimi i naftës është ulur me rreth 40 përqind krahasuar me nivelet e mëparshme, duke e bërë presionin mbi tregun më të lehtë për disa javë.
Një faktor shtesë, që ka ndikuar drejtpërdrejt në treg, është vendimi i Uashingtonit për të dhënë një përjashtim të përkohshëm 60-ditor. Përjashtimi u lejon blerësve ndërkombëtarë, përfshirë rafineritë amerikane, të blejnë naftë dhe produkte nafte iraniane. Kjo hapësirë më e madhe për blerje ka ndikuar në pritjet e furnizimit, duke i dhënë tregut sinjal se rreziku i ndërprerjeve mund të jetë më i ulët se më parë.
Negociatat SHBA-Iran ulen tensionet dhe shtyjnë çmimet e naftës poshtë
Në fund të bisedimeve të zhvilluara në Zvicër, përfaqësues të SHBA-së dhe Iranit njoftuan se ishte arritur njëfarë përparimi. Po ashtu u bë e ditur se do të formoheshin katër grupe pune, të cilat do të merren me çështjet e programit bërthamor dhe sanksioneve ekonomike. Edhe pse ky zhvillim krijoi pritshmëri më pozitive për tregun, ai nuk i hoqi të gjitha pengesat: të dyja palët ende kanë dallime në disa çështje kyçe.
Në Teheran, pretendimet e SHBA-së për kthimin e menjëhershëm të inspektorëve ndërkombëtarë të ngarkuar me mbikëqyrjen e programit bërthamor janë hedhur poshtë. Paralelisht, në treg po shfaqen edhe sinjale të tjera nga rajoni: vëllime shtesë nafte po mbërrijnë nga Gjiri Persik. Kuvajti dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë rritur eksportet duke përdorur rrugë alternative transporti, ndërsa Irani ka eksportuar më shumë se 30 milionë fuçi naftë javën e kaluar.
Analistët theksojnë se drejtimi i mëtejshëm i çmimeve të energjisë do të varet nga disa kushte që lidhen si me diplomacinë, ashtu edhe me stabilitetin rajonal. Në fokus janë rezultati i negociatave mes Uashingtonit dhe Teheranit, ruajtja e armëpushimit midis Izraelit dhe Hezbollahut në Liban, si dhe normalizimi i plotë i trafikut përmes Ngushticës së Hormuzit. Kjo e fundit është një pikë kritike, përmes së cilës kalon një pjesë e konsiderueshme e tregtisë botërore të naftës.
Tregjet po presin që çdo përparim në bisedimet diplomatike të rrisë më tej furnizimin në tregun botëror dhe të zbusë rreziqet e ndërprerjeve të furnizimit me energji. Në të njëjtën kohë, edhe zhvillimet operacionale në rajon po ndikojnë në mënyrën si tregtarët dhe kompanitë e transportit e vlerësojnë situatën. Organizata Ndërkombëtare Detare (IMO), pjesë e OKB-së, do të evakuojë më shumë se 11,000 marinarë që kanë mbetur të bllokuar në Gjirin Persik për shkak të luftës SHBA-Izrael kundër Iranit.
Botuar fillimisht në Bota Sot
