Numri i bizneseve të regjistruara në Kosovë ka shënuar rënie gjatë muajit qershor, krahasuar si me muajin maj të këtij viti, ashtu edhe me qershorin e vitit të kaluar. Të dhënat tregojnë një trend që ekspertët e ekonomisë e konsiderojnë shqetësues, duke theksuar nevojën për orientimin e ekonomisë drejt prodhimit dhe për krijimin e ndërmarrjeve më të mëdha.
Gjatë qershorit janë regjistruar gjithsej 1.092 biznese. Në të njëjtën kohë, janë shuar 107 biznese, çka nënkupton se në një periudhë të shkurtër ka pasur më shumë mbyllje sesa hapje, krahasuar me një muaj më parë. Rënia vjen edhe me një shifër tjetër: 1.4 për qind më pak ndërmarrje janë regjistruar në qershor të këtij viti sesa në muajin paraprak, ndërsa krahasuar me qershorin e vitit të kaluar rënia shkon në 5.1 për qind.
Sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës, nga numri i bizneseve të regjistruara në qershor, 1.088 prej tyre i takojnë kategorisë “mikro”. Kjo kategori nënkupton biznese që kanë jo më shumë se 9 të punësuar. Ndërkohë, vetëm katër biznese janë të kategorisë “të vogla”, me 10 deri në 49 të punësuar. Një element i rëndësishëm i këtyre të dhënave është mungesa e ndërmarrjeve të mesme dhe të mëdha në regjistrimet e atij muaji.
Ekspertët kërkojnë orientim të ekonomisë drejt prodhimit
Rënia e numrit të bizneseve dhe fakti që regjistrimet dominohen nga mikro-ndërmarrjet, kanë sjellë reagime nga përfaqësues të sektorit. Kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Lulzim Rafuna, thekson se në Kosovë mbizotërojnë bizneset e vogla dhe të mesme. Sipas tij, ky realitet kërkon shoqërim me politika më të forta që do të mbështesin investimet dhe do ta drejtojnë zhvillimin drejt prodhimtarisë.
Rafuna vë në dukje edhe se ku po shkojnë investimet aktualisht. Ai thekson se te investimet dominon patundshmëria dhe argumenton se investimet e huaja, si dhe një pjesë e madhe e investimeve nga diaspora, zakonisht janë të orientuara në patundshmëri. Sipas shpjegimit të tij, totali i investimeve të huaja është afër 1 miliard euro, prej të cilave 75 deri në 80 për qind kanë shkuar në patundshmëri. Në këtë kontekst, ai kërkon ndryshime në mënyrën se si orientohet kapitali dhe si mbështetet zhvillimi i qëndrueshëm ekonomik.
Ndërkohë, të dhënat për qershorin nxjerrin në pah edhe strukturën e biznesit që po regjistrohet. Shifrat tregojnë se pothuajse i gjithë numri i ndërmarrjeve të reja i përket mikro-kategorisë, ndërsa kategoria e vogël shfaqet vetëm me katër njësi. Kur mungojnë ndërmarrjet e mesme dhe të mëdha, kjo nënkupton se baza e biznesit nuk po zgjerohet drejt formave që zakonisht gjenerojnë më shumë punësim dhe kanë kapacitete më të mëdha për rritje e zhvillim.
Trendi i rënies, siç del nga krahasimet mujore, përkon edhe me raportimet statistikore për shuarjen e 107 bizneseve në qershor. Kjo e bën edhe më të rëndësishme thirrjen për politika që nxisin investimet në prodhimtari dhe e bëjnë më të lehtë krijimin e ndërmarrjeve më të mëdha. Në mungesë të një orientimi të tillë, ekspertët paralajmërojnë se rënia e numrit të bizneseve nuk është sinjal i mirë për zhvillimin e mëtejshëm të ekonomisë.
Botuar fillimisht në Koha.net
