Pjetër Marku po priste me padurim ditën kur do të martonte djalin e tij të vetëm. Dasma ishte caktuar prej kohësh: miqtë ishin thirrur, oda ishte gati për zërat e gëzimit dhe gjithçka dukej se po shkonte drejt asaj dite që e kishin ëndërruar. Por nën gjithë atë hare fshihej një hall që nuk e linte të qetë askënd.
Pjetër Marku e dinte se me mikun e tij nuk i kishte punët mirë. Ishte pikërisht ai person që kishte pasur fërkime dhe që mund ta ngacmonte “punën” e krushqve. Ngacmimi ishte pjesë e zakonit, megjithatë kur zemra e dikujt ishte e ftohtë, tallja mund të kthehej në turp. Prandaj u mendua gjatë se kë duhej t’i dërgonte krushq të parë, ata që do të përballonin derën, fjalët dhe çdo sinjal që do të vinte prej shtëpisë së mikut.
Kështu, Pjetër Marku mblodhi vëllezërit e kushërinjtë në odë dhe ua hapi hallin. “Nuk po di kë të çoj krushk tw parw,” tha, duke e lënë të kuptohej se nuk donte një hap të gabuar. Ai e shpjegoi shqetësimin troç: “Ky mik ka me na e lujtë ndonjë rreng.” Në odë ra një heshtje e shkurtër, derisa njëri prej vëllezërve qeshi nën mustak.
Pushka e krushkut dhe rregullat që kthehen kundër kujtdo
“Po dërgojmë Preng Gjinin,” tha ai. “Ky për dreq ka le. Kurrë s’ka qenë krushk i parë, por mendja veç për poshtërsi i punon. Po ia doli kush atij, i del kujtdo.” Fjalët e tij e bënë më të lehtë vendimin. Preng Gjini u vu në krye të krushqve dhe, pasi kaluan katër katunde, mbërritën te shtëpia e mikut. Sipas zakonit, Prenga dorëzoi pushkën te dera dhe hyri brenda.
Rakia nisi të qarkullonte. Burrat pinin ngadalë dhe matnin fjalët, siç ndodh zakonisht kur luan njëfarë dinjiteti mes shtëpive. Mirëpo Preng Gjini nuk duroi gjatë. Në vend që të zbutte atmosferën, ai e këputi një tallje të rëndë, aq sa oda heshti për një çast. Ai ia drejtoi fjalën të zotit të shtëpisë duke vënë në lojë pikërisht çështjen e krushkut të parë: “Për atë fjalë, krushk i parë, të vuna gjobë.”
Prenga e kuptoi menjëherë se e kishte tepruar. U kollit lehtë dhe u përpoq ta zbuste, duke e ndërruar tonin: “Besa, fort të vogël.” Mirëpo buzët nuk i qeshën. Rakia vazhdonte të qarkullonte dhe ora kalonte, ndërsa krushqit po bëheshin gati të merrnin nusen. Në atë moment, Preng Gjini vendosi të kthehej sërish te thelbi i ngatërresës.
Ai u drejtua nga i zoti i shtëpisë dhe e pyeti prerë: “A po ma tregon tash çfarë gjobe më ke vu?” Krushqit ulën kryet. Në atë mënyrë, ata po e kuptonin peshën që kishte të linje krushkun e parë me pushkën në derë të mikut: ishte marre e rëndë. Burrat rrinin të ngrirë, sikur u kishte rënë mortja mbi supe, sepse po dukej se tallja kishte nxjerrë në shesh një kundërpërgjigje që s’duhej injoruar.
Pas atij çasti, i zoti i shtëpisë nxori fjalët e radhës. “Mirë atëherë,” tha qetë. “Kështu e quajmë të larë talljen që bana.” Por kjo përgjigje nuk e mbylli situatën ashtu siç e donin të gjithë. Në vazhdim, i zot i shtëpisë foli prapë: “Gruaja ime ka me e përcjellë.” Dhe aty Prenga e ktheu bisedën në mënyrë që i lidhte rregullat mes shtëpive: “Mirë, or mik. Ta pimë këtë për miqësinë e paçim të pandarë. Unë po zbatoj rregullin tand e po ta lë pushkën…”
Pasi ndali pak, Prenga drodhi majën e mustakut dhe e nguli shikimin te i zoti i shtëpisë. Pastaj e përforcoi vendimin: “Po në shtëpinë time zbatoj rregullat e mia. Ti po ma ndal pushkën. Unë po ta ndal krushkën.” Në atë çast, i zoti i shtëpisë u nxirrë në fytyrë. U përpoq të gjente fjalë, por e kuptoi se ishte zënë në grackën e vet. Sepse nëse mbante pushkën, gruaja s’duhej të nisej me nusen; ndërsa nëse do të nisej gruaja, atëherë duhej të hiqte dorë nga gjoba që kishte paravendosur më herët. Kështu, i gjithë “lojë” e talljes u kthye në bllokim të rregullave, pikërisht aty ku askush s’kishte dashur të arrinte.
Botuar fillimisht në Bota Sot
