Në shumë familje ku qeni është pjesë e përditshme e jetës, duket sikur të gjithë kujdesen për të njësoj. Njëri e ushqen, një tjetër e nxjerr për shëtitje, dhe shpesh pronarët pyesin veten pse, në fund, qeni zgjedh të lidhet më fort me një person të vetëm. Ai e ndjek atë nëpër shtëpi, kërkon afërsinë e tij dhe i përgjigjet më shpejt kur e thërret, edhe pse pjesa tjetër e familjes i plotëson nevojat bazë.
Sipas veterinerëve, mënyra se si qentë lidhen me njerëzit ndikohet nga disa faktorë që lidhen drejtpërdrejt me përvojat dhe marrëdhëniet e përditshme. Socializimi i qenit, përvojat e përbashkëta dhe mënyra se si ndërveprojnë njerëzit me të janë elemente kryesore. Kjo do të thotë se nuk mjafton domosdoshmërisht vetëm roli i “pronarit” ose fakti që dikush kujdeset më shumë për ushqimin. Ajo që ka peshë është cilësia e lidhjes që krijohet çdo ditë: si ndihet qeni pranë secilit anëtar të familjes dhe çfarë emocionesh i sjell kontakti me ta.
Një pyetje e shpeshtë është: pse ushqimi nuk mjafton për të fituar besnikërinë? Ushqyerja është padyshim një pjesë e rëndësishme e kujdesit, por nuk është gjithmonë faktori vendimtar për formimin e lidhjes emocionale. Qentë mësojnë përmes përvojave dhe ndërveprimeve. Personi që kalon më shumë kohë me ta, luan, i shëtit dhe krijon një mjedis të sigurt e të parashikueshëm mund të bëhet më i rëndësishëm në jetën e tyre. Kur aktivitetet e përbashkëta shoqërohen edhe me përvoja pozitive, lidhja forcohet më tej.
Studimet mbi marrëdhënien njeri–qen tregojnë se lidhja emocionale mund të ndikojë në mënyrën se si qentë i vlerësojnë dhe i zgjedhin njerëzit me të cilët ndërveprojnë. Megjithatë, jo çdo qen reagon njësoj: preferencat ndryshojnë nga një kafshë te tjetra, edhe brenda të njëjtës familje. Një qen mund të lidhet më shumë me personin që e shëtit, ndërsa një tjetër mund të preferojë atë që i krijon qetësi kur është i stresuar, edhe nëse nuk është ai që e ushqen.
“Lidhja më e fortë” shpesh lidhet me periudhën kur qeni është ende i vogël. Mosha kur krijohet lidhja e fortë ka rëndësi të veçantë për socializimin. Në fazat e hershme, këlyshi mëson të njohë njerëzit, mjedisin dhe situatat e ndryshme. Personi që merret rregullisht me të, e ndihmon të përshtatet me përvojat e reja dhe i ofron siguri, mund të krijojë një lidhje të qëndrueshme. Kjo nuk do të thotë, megjithatë, se qeni do të mbetet përgjithmonë i lidhur vetëm me një person, sepse marrëdhëniet mund të ndryshojnë gjatë gjithë jetës së tij.
Çelësi është përvoja e përditshme dhe siguria që krijon një person për qenin
Po te qentë e rritur? Te kafshët e rritura, preferencat mund të jenë më të qëndrueshme, sidomos kur lidhjet janë ndërtuar gjatë shumë viteve. Megjithatë, kjo nuk nënkupton se është e pamundur të krijohen lidhje të reja. Karakteri individual, përvojat e mëparshme, socializimi dhe mënyra e trajtimit ndikojnë në gatishmërinë e qenit për t’u afruar me njerëzit. Disa qen janë natyrshëm më të pavarur dhe nuk kërkojnë kontakt fizik vazhdimisht, ndërsa të tjerë shfaqin nevojë më të madhe për shoqëri dhe vëmendje. Edhe karakteristikat e racës mund të ndikojnë në sjellje, por nuk përcaktojnë se cilin person do të preferojë qeni.
Për ata që duan të forcojnë lidhjen me qenin, rëndësi kanë qëndrueshmëria, durimi dhe respektimi i nevojave të kafshës. Kalimi i kohës cilësore, shëtitjet, lojërat dhe aktivitetet e përbashkëta ndihmojnë në krijimin e përvojave pozitive. Gjatë trajnimit, përdorimi i shpërblimeve mund të ndihmojë në përforcimin pozitiv dhe në ndërtimin e besimit. Po ashtu, është e rëndësishme të respektohet hapësira e qenit: mos ta detyroni të pranojë përkëdhelje ose kontakt kur ai dëshiron të qëndrojë vetëm. Krijimi i një rutine të qëndrueshme e bën mjedisin më të parashikueshëm, duke e ndihmuar qenin të ndihet më i sigurt.
Për të kuptuar nëse qeni ndihet veçanërisht i lidhur me ju, mund të vërehen shenja si kërkimi i shpeshtë i afërsisë, qëndrimi pranë gjatë pushimit, ndjekja me dëshirë nëpër shtëpi ose kërkimi i kontaktit kur qeni ndihet i pasigurt. Megjithatë, asnjë sjellje e vetme nuk mjafton për të përcaktuar me siguri se kush është personi i preferuar. Disa qen shfaqin dashuri përmes kontaktit fizik, ndërsa të tjerë e tregojnë duke qëndruar afër njerëzve që u besojnë. Në fund, lidhja e qenit me njeriun nuk përcaktohet nga statusi i pronarit apo vetëm nga kujdesi për ushqimin. Ajo ndërtohet përmes përvojave pozitive, sigurisë, besimit dhe kohës së kaluar së bashku.
Edhe kur në shtëpi ka më shumë se një person që kujdeset, qeni mund të zgjedhë të ndjekë atë që i krijon qetësinë dhe rehatinë më të madhe. Shoqata Amerikane Veterinare për Sjelljen e Kafshëve (AVSAB) rekomandon metodat e trajnimit të bazuara në shpërblim, duke theksuar përparësitë e tyre për mirëqenien e qenve dhe marrëdhënien me njerëzit. Kështu, një qasje e qëndrueshme dhe e kujdesshme është rruga më e mirë për të ndërtuar një lidhje më të fortë, pa e bërë atë me forcë.
Botuar fillimisht në Telegrafi
